 |
Những thống kê thú vị về giải Nobel. Ảnh minh họa. |
- Người lớn tuổi nhất giành giải Nobel là nhà khoa học Mỹ gốc Nga Leonid Hurwicz. Ông thắng giải Nobel Kinh tế năm 2007 lúc đã 90 tuổi. Và chỉ vài tháng sau niềm vui lớn lao ấy, ông qua đời trong tháng 6/2008.
- Cũng trong năm 2007, nữ tác gia Anh Doris Lessing trở thành người lớn tuổi nhất giành giải Nobel Văn học. Tên bà được xướng lên khi bà đã 87 tuổi. Nhà văn sau đó gọi giải thưởng này là một "thảm họa" vì nó khiến bà không còn thời gian để viết lách.
- Người trẻ nhất giành giải Nobel là nhà khoa học Anh Lawrence Bragg, giành giải Nobel Vật lý năm 1915 khi mới 25 tuổi. Ngoài ra, còn có nhà khoa học Đức Werner Karl Heisenberg thắng giải Nobel Vật lý năm 1932 khi được 31 tuổi. Còn người trẻ nhất đoạt giải Nobel Văn học là nhà văn Anh Rudyard Kipling với giải thưởng năm 1907 khi ông được 42 tuổi.
- Độ tuổi trung bình cho những người thắng giải trong các lĩnh vực giải Nobel là: 59
- Kể từ năm 1901 khi giải Nobel đầu tiên được trao cho đến nay, đã có 44 phụ nữ được vinh danh, bao gồm hai lần của Marie Curie, và số nam giới là 795 người. Người phụ nữ đầu tiên chiến thắng giải Nobel Kinh tế là bà Elinor Ostrom vào năm 2009. Và chỉ có hai phụ nữ giành giải Nobel Vật lý, gần đây nhất là hồi năm 1963, trong khi có đến 191 nam giới ghi tên mình trong lĩnh vực này.
- Từ năm 1901 đến 2012, có tổng cộng 834 cá nhân và 21 tổ chức nhận giải Nobel, bao gồm một vài người được tôn vinh nhiều hơn một lần.
Chuyên gia Gustav Kaellstrand thuộc Viện Bảo tàng Nobel ở Stockholm (Thụy Điển) cho biết các nhà khoa học đoạt giải Nobel thường “có quan hệ với những người thông minh và cởi mở”.
Do đó ông tin tưởng rằng sẽ có thêm nhiều cặp vợ chồng đoạt giải Nobel trong tương lai.
“Các cặp vợ chồng thường là đội ngũ gắn kết. Họ có thể trao đổi ý tưởng trong và ngoài phòng thí nghiệm. Điều đó rất có ích bởi nhiều khi những ý tưởng thiên tài không thể xuất hiện nếu nhà khoa học cứ ngồi lỳ trong phòng thí nghiệm” – chuyên gia Kaellstrand cho biết.
- Có sáu cặp cha và con trai thắng giải thưởng danh giá này, trong khi chỉ có một cặp cha và con gái cùng một cặp mẹ và con gái có mặt trong số những người đoạt giải. Tính tới ngày 6/10/2014, 5 cặp đôi giành giải Nobel.
Cặp vợ chồng, nhà khoa học người Na Uy May- Britt và Edward Moser cùng đoạt giải Nobel Y học đã nâng tổng số cặp vợ chồng giành giải Nolel lên con số 5 và là cặp thứ tư giành giải cùng nhau.
Trước đó, năm 1903, nhà khoa học Pháp Marie Curie cùng chồng Pierre đoạt giải Nobel vật lý.
Ba thập kỷ sau con gái của họ là Irene Joliot-Curie chia sẻ giải Nobel hóa học cùng chồng Frederic Joliot.
Vợ chồng Gerty và Carl Cori chia sẻ giải Nobel Y sinh năm 1974.
Nhà kinh tế học Thụy Điển Gunnar Myrdal đoạt giải Nobel kinh tế năm 1974. Và tám năm sau đó, vợ ông là bà Alva Myrdal đã nhận giải Nobel hòa bình.
- Có sáu người đã từ chối nhận giải. Trong đó có triết gia Pháp Jean-Paul Sartre hồi năm 1964 và nhà chính trị Việt Nam Lê Đức Thọ năm 1973 không nhận giải thưởng Nobel Hòa bình được trao chung với Ngoại trưởng Mỹ khi ấy là Henry Kissinger.
Trùm phát xít Adolf Hitler đã cấm ba nhà khoa học của Đức là Richard Kuhn (giải Hóa học 1938), Adolf Butenandt (Hóa học 1939) và Gerhard Domagk (Y học 1939) nhận giải, còn chính quyền Liên Xô buộc nhà văn Boris Pasternak từ chối giải Nobel Văn học năm 1958.
- Có ba người đoạt giải Nobel Hòa bình khi đang ngồi tù là nhà báo Đức Carl von Ossietzky (năm 1935), lãnh đạo đối lập Myanmar Aung San Suu Kyi (1991) và nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc Lưu Hiểu Ba (2010). 21 năm sau khi được công bố trúng giải, bà Aung San Suu Kyi vào ngày 16/6/2012 đã có dịp đến Oslo (Na Uy) và trao diễn văn nhận giải của mình.
- Giải Nobel Hòa bình năm 2013 có con số kỷ lục 259 đề cử. Tên của những người được đề cử và nội dung các cuộc thảo luận của ủy ban được giữ kín trong 50 năm.
“Cha đẻ” giải Nobel
Alfred Bernhard Nobel (21/10/1838 – 10/12/1896), một nhà hóa học, kỹ nghệ, người phát minh thuốc nổ, triệu phú người Thụy Điển, là “cha đẻ” của giải thưởng Nobel.
Alfred Nobel là con trai thứ ba của nhà khoa học Immanuel Nobel. Từ nhỏ, ông cùng cha các anh nghiên cứu thuốc súng và thủy lôi.
Thuốc nổ dynamite là phát minh nổi bật trong số 350 bằng phát minh của Alfred Nobel. Ông bắt đầu nghiên cứu thuốc nổ từ năm 17 tuổi.
Từ việc chế tạo thuốc nổ dynamite và các loại thuốc nổ khác, ông và các anh em đã có một gia sản to lớn.
Năm 1895, Nobel ký chúc thư cuối cùng và để phần lớn số tài sản thành lập các giải Nobel, trao cho bất kỳ ai không phân biệt quốc tịch. Ông qua đời sau một cơn đột quỵ năm 1986 tại Ý.
Xem thêm:
- Nobel Y học 2014: Nghiên cứu đoạt giải đã từng bị nhạo báng
- Nobel Hóa học 2014 về tay các nhà khoa học Mỹ, Đức
Minh Châu (t/h)
