Ngày 3/6, tại phường Hoa Lư, Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức tọa đàm quốc tế “Hành trình đến di sản tư liệu UNESCO - Ma nhai núi Non Nước”.
Dự tọa đàm có đại diện đại sứ quán các quốc gia thành viên Ủy ban ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương, lãnh đạo Ủy ban Ký ức Thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Ủy viên Ủy ban Tư vấn quốc tế Chương trình Ký ức thế giới UNESCO cùng các nhà quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực.
Phát biểu khai mạc, ông Đặng Thanh Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh Ninh Bình là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hiến, nơi lưu giữ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng hòa quyện cùng cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, là nơi hội tụ, kết tinh nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam.
Núi Non Nước, phường Hoa Lư là một trong 10 Di tích Quốc gia Đặc biệt của tỉnh Ninh Bình, trên núi Non Nước có hệ thống bia ma nhai phong phú, đây là kho tàng di sản tư liệu bằng chữ Hán và chữ Nôm khắc trên vách núi đá có niên đại trải dài từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XX.
Đây là nguồn tư liệu quý, có giá trị đa diện như một bảo tàng văn chương bác học độc đáo, phản ánh chân thực đời sống chính trị, văn hóa, tư tưởng và xã hội của từng giai đoạn lịch sử trong suốt gần bảy thế kỷ.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, công tác nhận diện, bảo tồn, phát huy và nâng tầm giá trị các di sản tư liệu là nhiệm vụ rất quan trọng.
Việc hướng tới ghi danh di sản tư liệu ma nhai núi Non Nước vào Danh mục Di sản Tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương không chỉ góp phần khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của di sản mà còn thể hiện sự tôn trọng của thế hệ hôm nay với các thế hệ cha ông đi trước và trách nhiệm của chính quyền, cộng đồng địa phương đối với di sản quý giá của nhân loại.
Tọa đàm quốc tế là diễn đàn quan trọng để các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế cùng nhận diện các giá trị, trao đổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm để đề xuất giải pháp khoa học, khả thi nhằm hoàn thiện hồ sơ đề cử di sản tư liệu “Ma nhai núi Non Nước” vào Danh mục Di sản Tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương; thể hiện sự trân quý và tôn trọng các giá trị quý báu trong quá khứ của các thế hệ đi trước còn được lưu giữ, trao truyền lại cho thế hệ hôm nay.
Tọa đàm góp phần truyền thông, quảng bá về giá trị di sản tư liệu ma nhai núi Non Nước đến rộng rãi các học giả, chuyên gia và cộng đồng.
Tại tọa đàm, bà Vũ Thanh Lịch, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình nêu bật các giá trị của hệ thống ma nhai núi Non Nước cũng như quá trình nghiên cứu, xây dựng hồ sơ đề cử ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Hiện nay, tại núi Non Nước còn lưu giữ 43 ma nhai - các văn bản được khắc trực tiếp trên vách đá tự nhiên, có niên đại từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XX. Hệ thống ma nhai thể hiện các tác phẩm thơ, ký, đề từ, sắc chỉ, ngự bút... được thể hiện bằng chữ Hán, chữ Nôm, chữ Quốc ngữ, là các văn bản nguyên gốc, độc bản, không thể thay thế. Nội dung ghi khắc trong hệ thống ma nhai núi Non Nước phản ánh sâu sắc tiến trình giao lưu văn hóa Đông Á và Đông Nam Á.
Theo Tiến sỹ Vũ Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Ủy ban Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương, quá trình tiếp cận và nghiên cứu về ma nhai núi Non Nước nhận được sự hỗ trợ rất tích cực của tỉnh Ninh Bình.
Tỉnh đã chủ động phối hợp tổ chức các cuộc hội thảo quốc gia, quốc tế, ghi nhận nhiều ý kiến quý giá của nhà quản lý, nhà khoa học, nhà nghiên cứu về giá trị, ý nghĩa của hệ thống văn bia được ghi khắc trên núi.
Tham dự tọa đàm, đại biểu cùng phân tích, thảo luận, trao đổi về các giá trị lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ, nghệ thuật, khóa học... của hệ thống ma nhai núi Non Nước; chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình xây dựng hồ sơ đề của di sản cũng như ý kiến, kinh nghiệm từ những địa phương, đơn vị liên quan đến vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Kết luận tọa đàm, ông Đặng Thanh Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình ghi nhận những ý kiến đóng góp tâm huyết, sâu sắc của các nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực; làm rõ hơn giá trị của hệ thống ma nhai tại núi Non Nước.
Thành công của tọa đàm giúp thống nhất được nhận thức: Ma nhai núi Non Nước không chỉ là tài sản của riêng Ninh Bình mà là di sản quốc gia mang tầm vóc quốc tế cần được đặc biệt tôn vinh và bảo vệ.
Những kết quả từ tọa đàm chính là tiền đề, "chất liệu" quý giá để Ninh Bình phối hợp cùng các cơ quan Trung ương, tổ chức quốc tế triển khai nhiệm vụ chiến lược thời gian tới.
Di sản tư liệu “Ma nhai núi Non Nước” khi được Ủy ban Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương thông qua, ghi danh, Ninh Bình sẽ trở thành tỉnh đầu tiên của Việt Nam sở hữu đầy đủ các danh hiệu UNESCO: Di sản Thiên nhiên Thế giới, Di sản Văn hóa Thế giới, Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới, Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
