 |
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra yêu cầu mới đối với hạ tầng tính toán, đặc biệt khi khối lượng dữ liệu phục vụ huấn luyện và vận hành các hệ thống AI ngày càng lớn. Với PGS.TS Phạm Kim Ngọc, một trong những vấn đề đáng chú ý nằm ở việc dữ liệu phải liên tục di chuyển giữa bộ xử lý và bộ nhớ. Quá trình này không chỉ ảnh hưởng đến tốc độ xử lý mà còn tiêu tốn đáng kể năng lượng.
Từ bài toán đó, nhóm nghiên cứu của PGS.TS Phạm Kim Ngọc tập trung phát triển các linh kiện trở nhớ (memristor) có cấu trúc và chức năng tương tự một khớp thần kinh nhân tạo. Khác với cách xử lý truyền thống, công nghệ này hướng tới việc thực hiện xử lý dữ liệu trực tiếp ngay trong bộ nhớ, qua đó giảm nhu cầu di chuyển dữ liệu giữa các thành phần của hệ thống.
Hướng nghiên cứu này mở ra tiềm năng phát triển các phần cứng dành cho AI có tốc độ xử lý cao hơn và mức tiêu thụ năng lượng thấp hơn, đồng thời góp phần tìm kiếm những giải pháp phần cứng phù hợp với yêu cầu phát triển AI theo hướng bền vững.
Để theo đuổi hướng nghiên cứu này, nhóm của PGS.TS Phạm Kim Ngọc cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, từ hạn chế về trang thiết bị và kinh nghiệm thực tiễn đến những gián đoạn do đại dịch COVID-19. Sự đồng hành của nhà trường, các quỹ nghiên cứu và mạng lưới chuyên gia liên ngành giúp nhóm từng bước khắc phục những trở ngại và tiếp tục triển khai nghiên cứu.
Năm 2025, PGS.TS Phạm Kim Ngọc là một trong ba nhà khoa học nữ được trao Học bổng Quốc gia L’Oréal-UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học. Học bổng tạo thêm nguồn lực để các nhà khoa học nữ tiếp tục theo đuổi những hướng nghiên cứu có tiềm năng, đồng thời góp phần khuyến khích phụ nữ tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu của PGS.TS Phạm Kim Ngọc hướng tới hoàn thiện quy trình sản xuất chip trở nhớ, với mục tiêu phát triển một linh kiện bán dẫn tiên tiến có khả năng tiến tới ứng dụng thực tế tại Việt Nam.
Câu chuyện của nữ nhà khoa học cũng đặt trong một bối cảnh rộng hơn về sự tham gia của phụ nữ trong khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM). Những nghiên cứu về các công nghệ mới, trong đó có phần cứng phục vụ AI, đang mở ra nhiều hướng đi mới, đồng thời đặt ra nhu cầu tăng cường nguồn lực và cơ hội để các nhà khoa học nữ tiếp tục phát triển các công trình nghiên cứu của mình.
Trong năm 2026, Chương trình L’Oréal-UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học tiếp tục mời các nhà khoa học nữ Việt Nam gửi đề án nghiên cứu trong hai lĩnh vực Khoa học Sự sống và Khoa học Vật lý. Ba ứng viên được lựa chọn sẽ nhận học bổng trị giá 150 triệu đồng/người để tiếp tục triển khai nghiên cứu, phát triển kết quả khoa học và mở rộng khả năng ứng dụng.
Hồ sơ tham dự chương trình năm 2026 được tiếp nhận đến 18h00 ngày 30/9/2026. Thông tin chi tiết về điều kiện, biểu mẫu và quy trình đăng ký xem tại: link
