Ngày 7/12, phiên xử ông Trần Phương Bình (59 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, Phó chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đông Á - DAB), Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ Nhôm, Chủ tịch HĐQT Công ty Bắc Nam 79) và 24 bị cáo bước sang phần tranh luận.
Nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS cho rằng, ông Bình liên tiếp để xảy ra hoạt động thua lỗ, thao túng DAB và chỉ đạo nhân viên thực hiện hàng loạt hành vi sai phạm trong suốt thời gian dài, gây thiệt hại hơn 3.608 tỷ đồng.
"Vì vụ lợi cá nhân, ông Bình đã bất chấp pháp luật, lôi kéo nhiều lãnh đạo, cán bộ DAB phạm tội", đại diện VKS nói và cho rằng cần áp dụng mức án nghiêm khắc nhất đối với nguyên Tổng giám đốc DAB mới đủ sức răn đe.
Theo đó, ông Bình bị đề nghị mức án chung thân về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, 20 năm tù về tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; tổng mức hình phạt là chung thân.
 Ông Trần Phương Bình. Ảnh: Hữu Khoa. |
Đối với Phan Văn Anh Vũ, VKS nhận định, bị cáo có hành vi ký chứng từ nộp khống 200 tỷ đồng để mua cổ phần của DAB, sau đó chiếm đoạt. Quá trình điều tra và tại tòa, Vũ không nhận tội, khẳng định mượn tiền ông Bình vì mối quan hệ thân thiết cá nhân, quan hệ dân sự. Tuy nhiên, ông Bình không thừa nhận cho Chủ tịch Công ty Bắc Nam 79 mượn tiền mà hướng dẫn viết và ký giấy tờ khống. Lời khai của ông Bình được cho là phù hợp kết quả điều tra và lời khai của các bị cáo khác.
"Vũ đã bỏ mặc các hành vi sai phạm của Bình. Lẽ ra Vũ phải chịu mức án 20 năm đến chung thân, song gia đình bị cáo đã khắc phục 203 tỷ đồng và hứa khắc phục tiếp 13,4 triệu USD nên cần xem xét giảm nhẹ", VKS đánh giá và đề nghị HĐXX tuyên phạt Vũ mức án 15-17 năm tù về tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; tổng hợp với mức án 8 năm tù của TAND Cấp cao tại Hà Nội là 23-25 năm.
 Vũ Nhôm tại tòa hôm nay. Ảnh: Hữu Khoa. |
Bị cáo Nguyễn Thị Kim Xuyến (nguyên Phó tổng giám đốc DAB) bị xác định cấu kết với ông Bình với vai trò đồng phạm tích cực. Bị cáo phạm tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, Cố ý làm trái quy định của Nhà nước phải chịu trách nhiệm số tiền 40 tỷ đồng, liên đới chịu trách nhiệm 1.574 tỷ.
Tại tòa, Xuyến ăn năn hối cải, cho rằng 40 tỷ đã trả cho Bình nhưng không có căn cứ chứng minh, ông Bình cũng không thừa nhận. VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bà này tổng mức án 30 năm tù.
Là người cùng Vũ Nhôm kêu oan, Nguyễn Thị Ái Lan (nguyên Trưởng phòng quản lý tài sản nợ DAB) bị đại diện VKS xác định thực hiện hành vi phạm tội theo chỉ đạo của ông Bình và Xuyến. Bị cáo đã thực hiện kinh doanh ngoại hối, chi lãi suất ngoài trái phép gây thiệt hại hơn 820 tỷ đồng của DAB. Dù bị cáo không nhận tội hay ăn năn hối cải nhưng VKS cho rằng có đủ căn cứ định tội, đề nghị mức án 10-12 năm.
Bị cáo Nguyễn Hồng Ánh (cựu cán bộ Công an TP HCM) đã giúp sức cho ông Bình phạm tội, bỏ mặc hậu quả. Tuy nhiên, quá trình điều tra cũng như thẩm vấn tại tòa, Ánh thành khẩn khai báo, ăn năn hối hận nên được VKS đề nghị mức án 5-6 năm tù.
Đối với các bị cáo còn lại, VKS cho rằng họ không biết hành vi phạm tội của ông Bình cũng như không hưởng lợi. Các bị cáo để xảy ra sai phạm vì tin tưởng và sợ mất việc làm. Do đó, VKS đề nghị xem xét cho họ một phần trách nhiệm, đề nghị mức án 2 năm tù treo đến 18 năm tù.
Kiến nghị làm rõ trách nhiệm của Thanh tra giám sát NHNN TP HCM
Về trách nhiệm dân sự, VKS buộc ông Bình bồi thường 3.568 tỷ đồng, Xuyến liên đới bồi thường 1.574 tỷ và 40 tỷ chiếm đoạt cá nhân, Phạm Văn Phước (nguyên Giám đốc Công ty cổ phần lương thực Nam Định) 9,2 tỷ, Nguyễn Hồng Ánh (cựu cán bộ Công an TP HCM) 53 tỷ. Riêng Vũ Nhôm phải trả lại 13,4 triệu USD và 90,5 tỷ đã chiếm đoạt của DAB.
Để đảm bảo thi hành án, VKS đề nghị tịch thu toàn bộ cổ phần đang bị kê biên đứng tên ông Bình và người thân. Đồng thời, thu hồi các khoản tiền được xem là vật chứng của vụ án nhằm khắc phục thiệt hại cho DAB.
Ngoài ra, VKS còn kiến nghị tiếp tục điều tra làm rõ vai trò của Võ Thị Kim Anh (nguyên Trưởng phòng Kế toán Hội sở DAB), Trần Huy Nam (nguyên Giám đốc DAB chi nhánh Nam Định) vì có dấu hiệu tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước, Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Cơ quan công tố cũng kiến nghị làm rõ vai trò, trách nhiệm của NHNN khi chấp nhận cho tăng vốn điều lệ nhiều lần; cơ quan Thanh tra giám sát NHNN TP HCM tiến hành thanh kiểm tra 13 lần nhưng không phát hiện sai phạm.
 Bị cáo Ái Lan. Ảnh: Hữu Khoa. |
Trong phạm vi vụ án, các bị cáo đã gây thiệt hại 3.600 tỷ đồng của DAB. Trong đó, ông Bình chỉ đạo cấp dưới lập chứng từ thu khống, chiếm đoạt của DAB tổng cộng 2.057 tỷ. Tại đợt tăng vốn điều lệ năm 2013, ông Bình giúp Vũ chiếm đoạt hơn 200 tỷ đồng của DAB; mua giúp hơn 13 triệu USD nhưng chưa được thanh toán.
1.551 tỷ đồng thiệt hại còn lại đến từ hàng loạt hành vi sai phạm của nguyên Tổng giám đốc DAB cùng đồng phạm: xuất quỹ sai nguyên tắc 470 tỷ đồng để chi lãi huy động vốn; kinh doanh gần 385 tỷ ngoại hối; hơn 610 lượng vàng tài khoản; hơn 53 tỷ trong việc tất toán khống 1.900 cây vàng cho bị cáo Nguyễn Hồng Ánh (nguyên cán bộ Công an TP HCM)...
Hiện, ông Bình khắc phục 4 tỷ đồng, Vũ Nhôm khắc phục 203 tỷ... Nhà chức trách cũng kê biên hơn 125 triệu cổ phần DAB (24,88% vốn điều lệ) của ông Bình, bà Xuyến, Phan Văn Anh Vũ, Công ty Bắc Nam 79 và 18 cá nhân.
