Hóa thạch của một cá thể rùa Stupendemys geographicus đã được tìm thấy ở sa mạc Tatacoa (Colombia) và vùng Urumaco (Venezuela), đây là lần đầu các nhà khảo cổ có cái nhìn toàn diện về sinh vật dài tới 4 m và nặng 1,25 tấn.
Theo hóa thạch, một con đực Stupendemys sẽ có cặp sừng mọc hai bên mặt gần với cổ. Những vết sẹo sâu trên sọ của con vật được phát hiện trong hóa thạch chỉ ra rằng những chiếc sừng này có thể đã được sử dụng giống như một cây thương để chiến đấu giữa những con đực Stupendemys nhằm tranh giành bạn tình và lãnh thổ. Ngoài ra, cặp sừng này chỉ xuất hiện ở những con đực.
Hành vi chiến đấu giữa những con rùa đực không phải là điều hiếm gặp trong thời hiện đại, theo nhà nghiên cứu cổ sinh học Edwin Cadena của Đại học del Rosario ở Bogotá (Colombia), người đứng đầu nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances.
 Hóa thạch mai của loài rùa Stupendemys. |
Stupendemys là loài rùa lớn thứ hai được biết đến, sau loài rùa biển Archelon, vốn sống cách đây khoảng 70 triệu năm vào cuối thời đại khủng long và dài khoảng 4,6 m.
Hóa thạch Stupendemys đầu tiên được tìm thấy vào những năm 1970 nhưng vẫn còn nhiều bí ẩn về loài vật này. Hóa thạch mới bao gồm một chiếc mai rùa lớn nhất từng được biết đến, dài 2,86 m, thậm chí lớn hơn cả mai của một con Archelon, cũng như một phần hàm dưới, giúp các nhà khoa học tìm ra đặc điểm ăn uống của loài rùa này.
"Rùa Stupendemys rất to và nặng. Các cá thể lớn nhất của loài này có kích thước và chiều dài của một chiếc ô tô nếu chúng ta tính từ phần đầu, cổ, mai và tay chân", ông Cadena nói.
"Chế độ ăn uống của chúng rất đa dạng, bao gồm cả động vật nhỏ - cá, động vật bò sát, rắn, cũng như các loại động vật thân mềm và thực vật, đặc biệt là trái cây và hạt. Lối sống của chúng chủ yếu là ở dưới đáy của các vùng nước ngọt lớn bao gồm hồ và sông lớn", nhà khảo cổ cho biết.
Stupendemys, có nghĩa là "rùa kỳ diệu", từng sống trong hệ thống đầm lầy khổng lồ trải dài tại Nam Mỹ mà ngày nay là các quốc gia Colombia, Venezuela, Brazil và Peru trước khi các con sông Amazon và Orinoco được hình thành.
Kích thước lớn của Stupendemys có thể rất quan trọng trong việc phòng thủ trước những kẻ săn mồi đáng gờm. Loài này chia sẻ môi trường sống với những con cá sấu khổng lồ bao gồm cả loài Purimanaurus dài 11 m và Gryposeuchus có thân dài 10 m. Một trong những hóa thạch của Stupendemys được tìm thấy với chiếc răng cá sấu dài 5cm được cắm trong đó.
