Theo GS-TS Ngô Quý Châu, Phó Giám đốc BV Bạch Mai, Phó trưởng ban điều hành Dự án phòng chống Bệnh COPD và Hen phế quản: Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh COPD là 4,2% và tỷ lệ mắc hen phế quản là 4,1%. Tỉ lệ tử vong vì căn bệnh này chỉ đứng sau bệnh mạch vành, ung thư và tai biến mạch máu não với trên 3 triệu bệnh nhân tử vong mỗi năm. Bệnh nhân mắc COPD nặng thường kèm theo các bệnh lý như suy kiệt, tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim... phải điều trị liên tục, tốn kém.
Đặc biệt, trong thời tiết lạnh của mùa đông miền Bắc, số bệnh nhân mắc căn bệnh này càng có xu hướng gia tăng, diễn biến nặng. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm còn hạn chế, có tới 25%-50% bệnh nhân COPD không được chẩn đoán đúng trước khi nhập viện điều trị và còn tỉ lệ rất lớn bệnh nhân không tuân thủ liệu trình điều trị dự phòng, chỉ điều trị khi có cơn kịch phát.
Bệnh COPD và hen phế quản làm giảm chất lượng cuộc sống hàng ngày bởi những hậu quả do đợt kịch phát mà bệnh COPD và hen phế quản nếu không được kiểm soát, gây ra: Tử vong, tàn phế, hay các chi phí lớn khi nhập viện. Tuy nhiên người mắc bệnh COPD và hen phế quản có thể sinh hoạt bình thường hoặc tương đối bình thường nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
Điều đáng chú ý là hiện nay người bệnh COPD và hen phế quản hay mắc phải những sai lầm trong điều trị khiến cho tình trạng bệnh ngày một trầm trọng hơn như: Không tuân thủ điều trị, hoặc sử dụng thuốc không đúng cách, chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý, chưa chú ý đến phục hồi chức năng hô hấp và nhất là vẫn tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ khiến bệnh không được cải thiện...
“Rất nhiều bệnh nhân khi ho, khó thở, tức ngực nhập viện được chỉ định dùng thuốc, nhưng chỉ sau khoảng 1 tháng, bệnh tình đỡ hơn thì tự ý dùng thuốc cũng không đi tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ. Trong khi đó, COPD là bệnh mãn tính phải điều trị cả đời”, PGS-TS. Chu Thị Hạnh, Phó giám đốc Trung tâm Hô hấp, BV Bạch Mai, thành viên Ban quản lý dự án phòng chống COPD chia sẻ.
Sai lầm nữa người bệnh hay mắc phải, đó là dùng thuốc không đúng kĩ thuật nên hiệu quả kém. Bệnh nhân cần sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ-kỹ thuật đúng, thuốc phân bổ vào phổi tốt nhất sẽ mang lại hiệu quả điều trị tối đa. Đồng thời, bệnh nhân COPD cần tránh tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như: Hút thuốc lá, thuốc lào chủ động hoặc thụ động; khói bếp củi, bếp than... nhưng vẫn còn rất nhiều người tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ này. Đặc biệt trong mùa rét như hiện nay, nhiều gia đình sử dụng bếp than sưởi ấm mà không hề biết rằng, ngoài nguy cơ bị ngộ độc khí CO thì đây cũng là tác nhân gây nên các đợt cấp của COPD.
Bệnh nhân COPD cần được tiêm phòng cúm, sử dụng thuốc tăng cường miễn dịch trong mùa lạnh. Bên cạnh đó, ăn đồ loãng, đồ nóng, thức ăn mềm dễ hấp thu, tránh uống nước đá, đồ ăn lạnh. Chế độ ăn cần đủ chất dinh dưỡng và bổ sung thêm nước hoa quả, trái cây, rau xanh; duy trì luyện tập các bộ môn như đạp xe, đi bộ, thảm lăn mức độ vừa phải…
