Trong nhiều cách một quốc gia giới thiệu mình với thế giới, sân khấu có một sức mạnh riêng. Trên sân khấu hội tụ văn học, âm nhạc, mỹ thuật và trên hết là những giá trị tinh thần được con người gửi gắm. Qua một vở diễn, công chúng có thể tiếp cận đời sống tinh thần của một dân tộc, từ cách con người yêu thương, lựa chọn, hy sinh đến cách đối diện với số phận, gia đình, cộng đồng và những câu hỏi của thời đại.
Paris trở thành không gian của sân khấu Việt
Mang tên “Việt Nam en Scène”, tên tiếng Việt “Chân dung Việt Nam”, Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp được xây dựng theo mô hình một festival nhỏ, với các hoạt động diễn ra tại nhiều địa điểm ở Paris như quảng trường thành phố, nhà hát Marigny, Grand Rex và trung tâm nghệ thuật Carreau du Temple.
Chương trình diễn ra từ ngày 24-31/10. Mỗi ngày là một câu chuyện, mỗi tối là một hoạt động biểu diễn với một không gian và sắc thái nghệ thuật khác nhau. Qua đó, Ban Tổ chức kỳ vọng Paris sẽ trở thành một sân khấu lớn để công chúng Pháp có cơ hội tiếp cận văn hóa Việt bằng những trải nghiệm trực tiếp và giàu cảm xúc.
 |
| Tác phẩm “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ được đạo diễn Anne Bouvier dàn dựng với sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ Việt Nam. |
Tại đêm khai mạc, khán giả Paris sẽ thưởng thức “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, tác phẩm kinh điển của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, qua dàn dựng của đạo diễn người Pháp Anne Bouvier, với sự tham gia của các nghệ sĩ Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam. Đây được xem là một thử nghiệm trong giao lưu và hợp tác sáng tạo khi một tác phẩm sân khấu Việt Nam được tiếp cận từ góc nhìn của nghệ sĩ Pháp.
Cùng với đó là chương trình nghệ thuật “Từ truyền thống đến đương đại”, được tổ chức nhân kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976–2026) và hưởng ứng sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” giai đoạn 2027–2036.
Điểm đáng chú ý của chương trình là cách tiếp cận không đi theo trình tự quen thuộc từ truyền thống đến hiện đại. Chương trình bắt đầu bằng múa đương đại, sau đó đưa khán giả trở về với các lớp di sản sân khấu như chèo, tuồng và cải lương. Các loại hình không được đặt cạnh nhau như những tiết mục riêng lẻ mà được kết nối thành một dòng chảy, qua đó gợi mở mối liên hệ giữa ký ức văn hóa, nhu cầu kể chuyện và tâm hồn Việt Nam.
Các màn Múa rối nước được trình diễn tại Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp hứa hẹn mang đến nhiều trải nghiệm hấp dẫn cho công chúng quốc tế. |
Khi nghệ sĩ Pháp cùng kể câu chuyện Việt Nam
Một điểm nhấn của Tuần Sân khấu là sự tham gia trực tiếp của các nghệ sĩ Pháp vào quá trình sáng tạo. Không chỉ đóng vai trò khách mời, họ cùng nghệ sĩ Việt Nam tiếp nhận và kể lại những câu chuyện, chất liệu văn hóa Việt bằng ngôn ngữ nghệ thuật của mình.
Bên cạnh “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” do Anne Bouvier dàn dựng, câu chuyện về con rồng, tiếng hát Trương Chi cũng được các nghệ sĩ Pháp của Nhà hát Winterrisse tiếp nhận và thể hiện. Những cách tiếp cận khác nhau tạo nên cuộc đối thoại giữa hai nền nghệ thuật, đồng thời mở ra khả năng đồng sáng tạo trên nền chất liệu văn hóa Việt Nam.
Thông tin tại họp báo Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp diễn ra ngày 2/10 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh, chương trình được tổ chức với mong muốn đưa những giá trị đặc sắc của sân khấu Việt Nam đến gần hơn với công chúng Pháp và bạn bè quốc tế, đồng thời tạo không gian để nghệ sĩ hai nước gặp gỡ, trao đổi và cùng sáng tạo.
Theo Thứ trưởng, chủ đề xuyên suốt của Tuần Sân khấu là “Những cuộc gặp gỡ – Rencontre”. Khái niệm “gặp gỡ” được mở rộng từ cuộc gặp giữa nghệ sĩ và công chúng tới cuộc gặp giữa hai nền văn hóa, giữa truyền thống và hiện đại, giữa di sản và sáng tạo, giữa Việt Nam và Pháp.
Ngoài kịch nói, chương trình còn có múa rối nước, các di sản sân khấu Việt Nam, múa đương đại “Dó”, chương trình “Trương Chi” qua cảm nhận của nghệ sĩ Pháp, cùng các hoạt động giao lưu, hội thảo và quảng bá văn hóa.
Từ quảng bá văn hóa đến ngoại giao văn hóa
Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, Tuần Sân khấu không chỉ hướng tới biểu diễn và quảng bá nghệ thuật mà còn được kỳ vọng trở thành một hoạt động ngoại giao văn hóa và văn hóa đối ngoại. Qua đó, hình ảnh Việt Nam được giới thiệu với công chúng quốc tế theo hướng giàu truyền thống, bản sắc nhưng đồng thời năng động, sáng tạo và chủ động hội nhập.
Với cộng đồng người Việt tại Pháp, chương trình cũng là dịp kết nối với quê hương, góp phần nuôi dưỡng tình yêu văn hóa dân tộc và sự gắn bó giữa các thế hệ. Một mục tiêu khác của Tuần Sân khấu là thúc đẩy hợp tác sân khấu giữa Việt Nam và Pháp.
Bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cho biết Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp là sáng kiến của nhà báo Ngô Phương Ly, phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, và nhà báo Nguyễn Mỹ Linh, với sự đồng hành của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, các nghệ sĩ và nhà hát quốc gia. Chương trình lần đầu được tổ chức tại Pháp, gắn với kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Pháp.
Theo bà Nguyễn Phương Hòa, hoạt động này gắn với Nghị quyết 80, Chiến lược Ngoại giao văn hóa và Chiến lược phát triển văn hóa, hướng tới phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc lựa chọn Paris cũng được lý giải bởi đây là thủ đô của một đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, nơi đặt trụ sở UNESCO và đồng thời là một trung tâm nghệ thuật toàn cầu.
Chi tiết các hoạt động trong Tuần Sân Khấu Việt Nam tại Pháp. |
