Siêu bão trên sao Hỏa 'nuốt chửng' xoáy nghịch

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Cơn bão khổng lồ ở gần xích đạo của hành tinh khí đang thu nhỏ, nhưng liên tục hấp thụ năng lượng từ hàng loạt xoáy nghịch nhỏ hơn va chạm với nó.
Siêu bão Vệt Đỏ Lớn trong ảnh chụp từ tàu Voyager 1. - Ảnh: NASA.
Siêu bão Vệt Đỏ Lớn trong ảnh chụp từ tàu Voyager 1. - Ảnh: NASA.

Cơn bão xoáy hàng trăm năm tuổi mang tên Vệt Đỏ Lớn trên sao Mộc chao đảo nhưng không không bị phá hủy bởi hàng loạt xoáy nghịch đâm vào nó trong vài năm qua. Những cơn bão nhỏ hơn khiến từng đám mây đỏ tách ra, làm cơn bão lớn hơn thu nhỏ trong quá trình tương tác. Nhưng nghiên cứu mới công bố hôm 17/3 trên tạp chí Geophysical Research: Planets cho thấy sự gián đoạn này chỉ xảy ra ở bề mặt. Các nhà nghiên cứu có thể quan sát chúng, nhưng chúng không tác động tới sâu bên trong Vệt Đỏ Lớn.

"Tốc độ xoay tròn cực mạnh của Vệt Đỏ Lớn, cùng với kích thước và độ sâu của nó so với các cơn lốc tương tác xung quanh, đảm bảo tuổi thọ lâu dài cho nó", Agustín Sánchez-Lavega, giáo sư vật lý ứng dụng ở Đại học Basque tại Bilbao, Tây Ban Nha, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết. "Khi cơn bão lớn hơn hấp thụ những cơn bão nhỏ, nó tích tụ năng lượng của lốc xoáy".

Vệt Đỏ Lớn đang thu nhỏ dần trong ít nhất 150 năm qua, chiều dài của nó giảm từ khoảng 40.000 km vào năm 1879 xuống 15.000 km hiện nay. Giới nghiên cứu vẫn chưa biết chắc nguyên nhân dân tới sự thu nhỏ này, hay ban đầu cơn bão hình thành như thế nào. Kết quả nghiên cứu mới cho thấy những xoáy nghịch nhỏ có thể giúp Vệt Đỏ Lớn tồn tại.

Timothy Dowling, giáo sư vật lý và thiên văn ở Đại học Louisville, cho biết trước năm 2019, cơn bão lớn hơn chỉ va chạm với hai xoáy nghịch mỗi năm nhưng gần đây, nó có thể gặp hàng chục xoáy nghịch trong một năm. Sánchez-Lavega và cộng sự tò mò liệu các cơn bão tương đối nhỏ có ảnh hưởng tới vòng xoáy của Vệt Đỏ Lớn hay không. Cơn bão khổng lồ nổi tiếng của sao Mộc nằm gần xích đạo, lớn gấp khoảng hai lần đường kính Trái Đất và có sức gió lên tới 540 km/h dọc theo chu vi.

Lốc xoáy như bão áp thấp nhiệt đới luôn xoay tròn quanh vùng trung tâm với áp suất khí quyển thấp, xoay ngược chiều kim đồng hồ ở Bắc bán cầu và theo chiều kim đồng hồ ở Nam bán cầu. Xoáy nghịch xoay ngược chiều với lốc xoáy, quanh vùng trung tâm có áp suất khí quyển cao. Bản thân Vệt Đỏ Lớn là một xoáy nghịch, dù nó lớn gấp 6 - 7 lần các xoáy nghịch nhỏ hơn đâm vào nó. Nhưng ngay cả những cơn bão nhỏ hơn này trên sao Mộc cũng lớn bằng một nửa Trái Đất, và gấp 10 lần cơn bão lớn nhất trên địa cầu.

Sánchez-Lavega và đồng nghiệp xem xét ảnh vệ tinh của Vệt Đỏ Lớn trong 3 năm qua chụp từ kính viễn vọng không gian Hubble, tàu vũ trụ Juno quay quanh quỹ đạo sao Mộc và mạng lưới kính viễn vọng của các nhà thiên văn học nghiệp dư. Họ nhận thấy xoáy nghịch nhỏ đi qua vòng chu vi của Vệt Đỏ Lớn trước khi xoay tròn quanh nó. Chúng gây ra một số rối loạn, làm thay đổi tạm thời chu kỳ dao động 90 ngày của Vệt Đỏ Lớn, xé rách các đám mây đỏ và tạo ra nhiều dòng khí.

Theo VnExpress
Mặc dù Bộ NN&PTNT đã tiến hành kiểm tra, đánh giá nhưng đến nay sự việc vẫn chưa được tháo gỡ.
Doanh nghiệp thuỷ sản gặp rắc rối vì dòng chữ “Ngày sử dụng tốt nhất” in trên nhãn mác
(Ngày Nay) -  Trong đơn kêu cứu gửi đến Ngày Nay, Công ty TNHH Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Cam Ranh trình bày đang phải đối mặt với khoản thiệt hại hàng chục tỷ đồng khi lô hàng trứng cá là nguyên liệu chế biến xuất khẩu không được Chi Cục Thú y vùng 6 cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhập khẩu vì dòng chữ: “Best Before Date” (Ngày sử dụng tốt nhất) in trên nhãn mác một số thùng hàng.
Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ Phạm Trường Giang báo cáo với Đoàn công tác những kết quả quan trọng trong vụ án “Đánh bạc nghìn tỷ qua mạng Internet” do Công an tỉnh Phú Thọ điều tra, triệt phá.
Mở rộng phạm vi điều tra vụ án đường dây đánh bạc nghìn tỉ qua internet
(Ngày Nay) - Ngày 18/4, Đoàn công tác của Ban Nội chính Trung ương do đồng chí Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống tham nhũng làm Trưởng đoàn đã thăm và làm việc tại tỉnh Phú Thọ.
Tất cả bảo vệ trong ca trực ngày 18/4 tại Công ty ANOVA đều dương tính với ma tuý.
Đồng Nai: Tổ bảo vệ 5 người dương tính với ma tuý trong ca trực
(Ngày Nay) - Tổ bảo vệ 5 người thuộc Công ty TNHH Quang Trung (Bình Dương) được xác định dương tính với chất ma tuý khi đang trong ca làm việc tại Công ty Cổ phần ANOVA chi nhánh Dầu Giây, có địa chỉ trong khu Công nghiệp Dầu Giây (Thị trấn Dầu Giây, huyện Thống Nhất).