Với quyết tâm đáp ứng đủ nguyện vọng học tập, ngành Giáo dục Hà Nội đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp để chủ động ứng phó, hạn chế quá tải, bảo đảm quyền lợi học tập cho học sinh.
Số học sinh đầu cấp tăng mạnh
Năm học 2022-2023, thành phố Hà Nội có 2.840 trường Mầm non, Phổ thông; 9 Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; 1 trường Trung cấp chuyên nghiệp với gần 2,2 triệu học sinh. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, mạng lưới trường học đã cơ bản đáp ứng được mỗi phường, xã, thị trấn có ít nhất một trường Mầm non công lập, một trường Tiểu học công lập, một trường Trung học cơ sở công lập, bảo đảm chỗ học cho con em nhân dân trên địa bàn.
Tuy nhiên, năm nào Hà Nội cũng phải đối mặt với việc tăng dân số cơ học, kéo theo sự gia tăng về số lượng học sinh trong độ tuổi tuyển sinh. Thống kê từ các quận, huyện, thị xã cho thấy, năm học 2023 - 2024, số học sinh trong độ tuổi tuyển sinh vào các lớp đầu cấp đều tăng so với năm học 2022 - 2023. Đặc biệt, số học sinh vào lớp 6 tăng mạnh nhất với gần 39.000 em; học sinh vào lớp 1 tăng khoảng 11.600 em. Tình trạng gia tăng diễn ra cục bộ ở những địa bàn đông dân cư, nơi có nhiều khu đô thị hoặc khu công nghiệp.
Số lượng học sinh trong độ tuổi tuyển sinh tăng trong khi ngành Giáo dục quy định, trường Tiểu học có không quá 35 học sinh/lớp, trường Trung học Cơ sở có không quá 45 học sinh/lớp. Hiện một số trường ở khu vực các quận Thanh Xuân, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Cầu Giấy, Hoàng Mai, Hà Đông... có sĩ số trên dưới 50 học sinh/lớp, thậm chí có lớp 60 học sinh/lớp. Đây là bài toán khó đối với ngành Giáo dục Thủ đô trong năm học 2023 - 2024.
Chủ động ứng phó, hạn chế quá tải
Công tác tuyển sinh vào các trường Mầm non, lớp 1, lớp 6 năm học 2023 - 2024 vẫn được thành phố Hà Nội tuyển sinh theo tuyến do UBND quận, huyện, thị xã quy định. Phòng Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm tham mưu UBND quận, huyện, thị xã phân tuyến tuyển sinh căn cứ số liệu điều tra về số lượng học sinh trong độ tuổi, điều kiện dạy học ở từng nhà trường. Giải pháp này tránh được tình trạng có trường tuyển sinh vượt quá nhiều so với chỉ tiêu, có trường lại không tuyển đủ chỉ tiêu, gây lãng phí về cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo.
Việc phân tuyến tuyển sinh và giao chỉ tiêu tuyển sinh phải phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ của từng trường, đảm bảo đủ chỗ học cho học sinh; chỉ tiêu (số lớp, số học sinh/lớp, số lớp được học 2 buổi/ngày) phải phù hợp với số phòng học của nhà trường, trong đó phải dành ưu tiên cho các phòng phục vụ học tập và phòng học 2 buổi/ngày. Các trường có số lớp quá cao được yêu cầu hạn chế học sinh trái tuyến. Nếu sĩ số học sinh/lớp vượt so với quy định của Điều lệ trường học, Phòng Giáo dục và Đào tạo phải có văn bản báo cáo UBND quận, huyện, thị xã; báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo, không để xảy ra hiện tượng quá tải học sinh ở các trường học.
Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Thế Cương, bên cạnh việc tham mưu UBND cấp quận, huyện, thị xã phân tuyến tuyển sinh phù hợp, các Phòng Giáo dục và Đào tạo cần có biện pháp kiểm tra, quản lý chặt chẽ việc thực hiện chỉ tiêu ở các nhà trường, không để xảy ra hiện tượng quá tải. Các nhà trường cần chủ động phối hợp với chính quyền, Công an địa phương xác minh thông tin cư trú đối với các trường hợp phát sinh trong quá trình tuyển sinh.
Theo hướng dẫn tuyển sinh vào các trường Mầm non, lớp 1, lớp 6 năm học 2023-2024 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, bên cạnh các quy định về phân tuyến tuyển sinh, đối với các khu đô thị mới chưa có trường học, Sở yêu cầu Phòng Giáo dục và Đào tạo báo cáo UBND quận, huyện, thị xã để có biện pháp giải quyết chỗ học cho học sinh, thúc đẩy việc xây thêm trường mới theo quy hoạch mạng lưới trường học trên địa bàn; đồng thời, quan tâm tới con của các hộ dân thuộc diện tái định cư do giải phóng mặt bằng, con của công nhân tại các khu công nghiệp; tạo điều kiện cho học sinh dân tộc thiểu số, con các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn vào các trường công lập.
Sẵn sàng hỗ trợ cha mẹ học sinh
Năm học 2023-2024 là năm đầu tiên Hà Nội thực hiện các thủ tục xác minh thông tin cư trú trong công tác tuyển sinh. Thực tế, vào cuối tháng 3/2023, tại địa bàn quận Long Biên (Hà Nội) đã xuất hiện tình trạng phụ huynh phải đến cơ quan Công an xin giấy xác nhận cư trú cho con chuyển cấp, thậm chí có người đi 3 lần vẫn chưa được cấp giấy xác nhận. Nhằm giúp các nhà trường chủ động hơn trong công tác tuyển sinh, bảo đảm tiếp nhận đúng đối tượng, tránh tình trạng quá tải ở một số trường như giảm phiền hà cho phụ huynh, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội kịp thời có hướng dẫn về các giấy tờ trong hồ sơ tuyển sinh vào lớp 1 và lớp 6 năm học 2023 - 2024. Theo đó, cha mẹ học sinh không phải cung cấp giấy xác nhận thông tin về cư trú.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn yêu cầu, các Phòng Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo nhà trường hướng dẫn cha mẹ hoặc người giám hộ tự kê khai các thông tin cư trú của học sinh gồm: mã định danh, nơi thường trú, nơi cư trú. Sau đó, nhà trường tập hợp danh sách các học sinh cần phải xác minh thông tin cư trú, chủ động phối hợp với Công an cấp xã trên địa bàn để rà soát, xác thực.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý, các trường đẩy mạnh tuyên truyền để cha mẹ học sinh sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID (của bố hoặc mẹ hoặc thành viên hộ gia đình có học sinh) để cung cấp thông tin cư trú cho học sinh; không yêu cầu cha mẹ học sinh phải cung cấp giấy xác nhận thông tin cư trú hoặc giấy thông báo mã định danh cá nhân của học sinh. Trách nhiệm của cha mẹ học sinh là phải kê khai thông tin đầy đủ, chính xác, tránh khai sai (đến khi Công an xác minh, học sinh đó không phải là đối tượng tuyển sinh của trường).
Tại Hội nghị hướng dẫn công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2023-2024, Thiếu tá Nguyễn Thành Lâm, Trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an thành phố Hà Nội cho biết, lực lượng Công an thành phố sẵn sàng hỗ trợ các nhà trường trong việc xác minh thông tin cư trú của học sinh.
Theo đó, các nhà trường lập danh sách gửi Công an phường để được hỗ trợ. Trong trường hợp học sinh vướng mắc về Căn cước công dân, nhà trường liên hệ trực tiếp với Công an phường nơi đóng trụ sở để được hỗ trợ kịp thời. Với mã định danh của học sinh, phụ huynh liên hệ với Công an khu vực để được nhận lại mã định danh của con qua điện thoại, không cần phải trực tiếp đến trụ sở Công an.
