Kết quả nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Food Research International với tiêu đề: “Sự khác biệt theo giới tính trong khả năng tiêu hóa in vitro của sữa và nước yến mạch, cùng các dạng bột tương ứng”. Nghiên cứu do Giáo sư Uri Lesmes thuộc Phòng Thí nghiệm hóa học thực phẩm và hoạt chất sinh học, đứng đầu.
Không giống phần lớn nghiên cứu dinh dưỡng khác, nhóm của Lesmes không thử nghiệm trên động vật. Thay vào đó, họ xây dựng một mô hình tiêu hóa in vitro - quá trình tiêu hóa được thực hiện trong ống nghiệm, bằng cách sử dụng bioreactor tiên tiến có gắn cảm biến, mô phỏng điều kiện tiêu hóa tương đương với cơ thể nam và nữ. Giáo sư Lesmes giải thích: "Những gì xảy ra ở động vật không phải lúc nào cũng phản ánh đúng ở con người và trong lĩnh vực này, mô hình in vitro là một công cụ chính xác hơn, dù chưa phổ biến trong giới khoa học”.
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng: trong mô hình tiêu hóa của nam giới, protein từ sữa động vật được phân giải hiệu quả hơn; ngược lại, ở mô hình tiêu hóa của nữ giới, protein từ sữa thực vật – cụ thể là sữa yến mạch – lại được tiêu hóa tốt hơn.
Họ cho rằng những phát hiện này phản ánh sự khác biệt hình thành từ thời kỳ săn bắt - hái lượm trong tiến hóa loài người: nam giới thường đi săn, tiêu thụ thực phẩm từ động vật; phụ nữ ở gần nhà hơn, thu hái và chế biến thực vật cho gia đình. Do đó, hệ tiêu hóa của nữ giới có xu hướng thích nghi tốt hơn với protein thực vật.
Ngoài việc phân giải protein, nhóm nghiên cứu còn ghi nhận sự khác biệt trong loại peptide (chuỗi axit amin ngắn) được tạo ra trong quá trình tiêu hóa. Ở nam giới, các peptide có tác dụng kháng khuẩn xuất hiện nhiều hơn; trong khi ở nữ, một peptide có liên quan đến hình thành xương – gọi là osteoanabolic peptide – lại chiếm ưu thế.
Phát hiện này đặc biệt đáng chú ý vì loãng xương là căn bệnh phổ biến ở phụ nữ lớn tuổi: cứ 3 phụ nữ trên 50 tuổi thì có 1 người bị gãy xương do loãng xương, trong khi tỷ lệ này ở nam giới là 1/5. Điều này cho thấy protein thực vật có thể mang lại lợi ích đặc biệt đối với phụ nữ, nhất là về sức khỏe xương khớp.
Giáo sư Lesmes cho biết động lực cho nghiên cứu đến từ xu hướng toàn cầu chuyển sang chế độ ăn thực vật, cùng sự gia tăng các sản phẩm thay thế thịt và sữa, do đó các nhà khoa học "muốn biết liệu nam và nữ có nhận được giá trị dinh dưỡng như nhau từ những sản phẩm này hay không".
Theo Giáo sư Lesmes, nhân loại đang bước vào cuộc cách mạng thực phẩm thứ tư: từ khi phát hiện ra lửa, đến thuần hóa động vật, thực phẩm hiện đại và bây giờ là thực phẩm “kỹ thuật số” – như thịt nhân tạo. Giáo sư Lesmes nhấn mạnh thực phẩm kỹ thuật số được cho là bền vững hơn và có thể được cá nhân hóa cho từng người và ông tin rằng trong tương lai, mỗi người sẽ làm xét nghiệm máu, sau đó robot sẽ chế biến thực phẩm phù hợp nhằm phòng bệnh và nâng cao sức khỏe.
