Theo Washington Post tàu U.S.S. William P. Lawrence ngày 10/5 đã tiến hành thị sát trong khu vực 12 hải lý của Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam trong một hoạt động tự do hàng hải theo thông lệ quốc tế.
Đây cuộc tuần tra thứ 3 do Mỹ tiến hành trong vòng 1 năm trở lại đây, nhằm khẳng định quyền tự do hàng hải trên Biển Đông đồng thời thách thức tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông.
 |
Tàu U.S.S. William P. Lawrence.
Trung Quốc đã ngang nhiên xây dựng trên Đá Chữ Thập một đường băng dài hơn 3.000m, mở một cảng và xây dựng các hạ tầng quân sự khác tại đây. Động thái này đã vấp phải sự phản đối gay gắt của các nước có liên quan tranh chấp lãnh thổ trên biển với Trung Quốc và cộng đồng quốc tế.
Sau khi tàu hải quân Mỹ tiến hành tuần tra tự do hàng hải gần đá Chữ Thập ở biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng nói rằng tàu của Mỹ đã “đi vào vùng biển mà không có sự cho phép của Trung Quốc và động thái này đe dọa hòa bình và ổn định”.
Nhưng theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Bill Urban, tàu của hải quân Mỹ USS William P. Lawrence thực hiện hoạt động tự do hàng hải. Tàu khu trục có trang bị tên lửa dẫn đường này đã đi vào khu vực 12 hải lý của Đá Chữ Thập - bị Trung Quốc chiếm đóng và xây dựng trái phép, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
Đá Chữ Thập là một rạn san hô thuộc cụm Nam Yết thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Trung Quốc chiếm đóng phi pháp trên đá này từ năm 1988. Đến năm 2014, Trung Quốc bắt đầu đợt cải tạo quy mô trái phép đá này thành đảo nhân tạo lớn nhất Trường Sa. Đường băng trên đá Chữ Thập dài hơn 3.000 m, có khả năng đảm bảo hoạt động của mọi loại máy bay, bao gồm phi cơ ném bom chiến lược tầm xa của Trung Quốc.
Tháng trước một tướng cấp cao Trung Quốc đã tới thăm Đá Chữ Thập, đánh dấu sự kiện lần đầu tiên một quan chức quân đội cao cấp nhất của Trung Quốc tới thăm một đảo ở Biển Đông trong những năm gần đây. Diễn biến này cho thấy Bắc Kinh rất xem trọng vị thế chiến lược ở Đá Chữ Thập, mặc dù khu vực này cách bờ biển Trung Quốc tới gần 1.000km.
Hoạt động tuần tra của tàu William P. Lawrence diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Barack Obama sắp thăm Việt Nam và dự kiến thảo luận về tình hình Biển Đông với các nhà lãnh đạo tại Hà Nội.
Trước sự việc ngày 10/5, Hải quân Mỹ cũng đã thực hiện 2 cuộc tuần tra khẳng định quyền tự do hàng hải, là sứ mệnh của tàu USS Curtis Wilbur đi quanh đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam vào tháng 1/2016, và tàu USS Lassen tuần tra quanh các nơi Trung Quốc bồi lấp trái phép ở Trường Sa hồi tháng 10/2015.
Minh Vũ
