Thánh đường được khởi công xây dựng vào cuối những năm 1960 và hoàn thành năm 1994 sau gần 23 năm thi công. Toàn bộ quần thể rộng khoảng 13ha, thuộc nhóm công trình tôn giáo lớn nhất Algeria. Công trình nổi bật với phong cách kiến trúc kết hợp giữa nghệ thuật Hồi giáo vùng Maghreb, Andalusia và Trung Đông. Mái vòm trung tâm cùng nhiều mái vòm nhỏ bao quanh tạo nên tổng thể hài hòa, trong khi hai tháp minaret cao 107m vươn lên giữa bầu trời đã trở thành biểu tượng dễ nhận biết của thành phố Constantine.
Khu vực cầu nguyện chính cùng các không gian phụ trợ và quảng trường phía ngoài có sức chứa khoảng 19.000 tín đồ trong các dịp lễ lớn, đặc biệt là lễ cầu nguyện ngày thứ Sáu và tháng lễ Ramadan. Bên trong thánh đường nổi bật với hệ thống cột đá cẩm thạch, các mái vòm chạm khắc tinh xảo, thư pháp Hồi giáo cùng những đèn chùm cỡ lớn. Mihrab (hốc chỉ hướng hành lễ về thánh địa Mecca) được chế tác từ một khối đá cẩm thạch nguyên khối, được xem là một trong những hạng mục kiến trúc đặc sắc nhất của công trình.
Điểm khác biệt của Thánh đường Emir Abdelkader là nằm trong quần thể Đại học Khoa học Hồi giáo Emir Abdelkader, được thành lập năm 1984. Đây là một trong những cơ sở đào tạo khoa học Hồi giáo hàng đầu Algeria, đào tạo các chuyên ngành như thần học, luật Hồi giáo, nghiên cứu Kinh Quran, văn minh Arập - Hồi giáo, ngôn ngữ, khoa học xã hội và kinh tế theo định hướng Hồi giáo.
Trường hiện có nhiều khoa, viện nghiên cứu cùng hệ thống thư viện, phòng thí nghiệm, giảng đường, trung tâm ngôn ngữ và hội trường hiện đại. Mỗi năm, trường đào tạo hàng nghìn sinh viên Algeria cũng như nhiều học viên đến từ các quốc gia châu Phi và thế giới Arập. Sự kết hợp giữa thánh đường và trường đại học đã tạo nên một trung tâm tôn giáo - học thuật hiếm có, tiếp nối truyền thống của nhiều thánh đường nổi tiếng trong lịch sử Hồi giáo như Al-Azhar (Ai Cập), Al-Qarawiyyin (Maroc) hay Đại giáo đường Umayyad (Syria), vốn từng là những trung tâm truyền bá tri thức, triết học và khoa học.
Bên cạnh các hoạt động tôn giáo, nơi đây thường xuyên tổ chức hội thảo, tọa đàm, diễn đàn học thuật và các lớp nghiên cứu Hồi giáo, góp phần thúc đẩy giao lưu học thuật và bảo tồn các giá trị văn hóa Hồi giáo. Thánh đường mang tên Emir Abdelkader nhằm tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc, học giả và nhà lãnh đạo tinh thần nổi tiếng của Algeria trong thế kỷ XIX, người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và được biết đến với tinh thần khoan dung, nhân văn. Ngày nay, Thánh đường Emir Abdelkader không chỉ là biểu tượng của thành phố Constantine mà còn là một trong những điểm tham quan văn hóa - tôn giáo nổi bật của Algeria. Mỗi năm, đặc biệt trong tháng Ramadan, công trình thu hút hàng chục nghìn tín đồ và du khách trong, ngoài nước đến hành lễ, tham quan và tìm hiểu về lịch sử, kiến trúc cũng như truyền thống Hồi giáo của quốc gia Bắc Phi này.
Với quy mô đồ sộ, kiến trúc đặc sắc cùng vai trò là trung tâm tôn giáo và học thuật, Thánh đường Emir Abdelkader được xem là một trong những biểu tượng tiêu biểu của di sản văn hóa đương đại Algeria, góp phần phản ánh sự giao thoa giữa tín ngưỡng, tri thức và bản sắc dân tộc.
