Thiên hà 'ma' rình rập Dải Ngân hà

Tàu thăm dò vũ trụ không người lái Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu vừa phát hiện thiên hà “ma” khổng lồ rình rập bên rìa Dải Ngân hà.
Thiên hà 'ma' rình rập Dải Ngân hà

Nhóm các nhà thiên văn học quốc tế, trong đó có các nhà thiên văn học đến từ Đại học Cambridge (Vương quốc Anh) đã phát hiện một đối tượng khổng lồ trong lúc tiếp cận các dữ liệu về vệ tinh Gaia.

Đối tượng được đặt tên là Ant 2, ở cách Dải Ngân hà khoảng 130.000 năm ánh sáng. Mặc dù có kích thước lớn, thiên hà này đã ẩn giấu trước các quan sát của chúng ta nhờ khối lượng riêng đặc biệt thấp và nơi ẩn náu hoàn hảo - đó là trung tâm Dải Ngân hà.

Người ta thấy được thiên hà này nhờ thiết bị quan sát cho phép thực hiện đồng thời phép đo trắc lượng học thiên thể, phép đo sáng và phép đo quang phổ học.

Mặc dù có kích thước khổng lồ, Ant 2 vẫn được xem là thiên hà lùn, hình thành trong giai đoạn vũ trụ non trẻ. Những “chú lùn” vũ trụ như vậy (theo cách gọi của các nhà thiên văn học) là những thiên hà xuất hiện đầu tiên. Vì vậy, chúng bao gồm những ngôi sao già và do đó rất nhẹ cũng như chứa ít kim loại.

Tuy nhiên, trong so sánh với các thiên hà lùn đã biết trong Dải Ngân hà, Ant 2 thật to lớn.

“Cách giải thích đơn giản nhất về hiện tượng Ant 2 có khối lượng nhỏ là nó bị trường hấp dẫn của Dải Ngân hà nghiền nát” - Giáo sư Sergiei

Koposov ở ĐH Carnegie Melon (Mỹ) giải thích - “Tuy nhiên điều chưa được giải thích là tại sao đối tượng này lại có thể tích khổng lồ như vậy. Thông thường, khi các thiên hà lùn bị mất khối lượng vì Dải Ngân hà “lấy cắp” vật chất, thì đường kính của chúng cũng co ngắn lại”.

Có thể, khi mới hình thành, Ant 2 có kích thước lớn hơn nhiều so với hiện nay và chính vì vậy mà phần còn lại của nó tạo cảm giác khổng lồ.

Một cách giải thích khác về sự gia tăng thể tích thiên hà lùn này là bởi gió Mặt trời và các vụ nổ siêu tân tinh bên trong nó. Các trận gió sao và các vụ nổ siêu tân tinh đẩy khí vật chất đi, làm suy yếu trọng trường và cho phép vật chất tối trôi ra bên ngoài.

“Thậm chí, nếu sự hình thành sao có thể làm biến đổi hình dạng phân bổ vật chất tối trong Ant 2, thì điều đó buộc phải diễn ra với hiệu suất khác thường” - Giáo sư Jason Sanders ở ĐH Cambridge (Anh), đồng tác giả công trình nghiên cứu cho biết như vậy.

Đối với các nhà khoa học, phát hiện này có ý nghĩa đặc biệt. Khối lượng riêng thấp của Ant 2 có thể có nghĩa là cần thiết phải sửa đổi những đặc tính đã biết về vật chất tối. Hiện nay, thuyết được nhiều người ủng hộ nhất nói rằng vật chất tối tập trung nhiều ở khu vực trung tâm các thiên hà.

Tuy nhiên, nếu xét trường hợp thiên hà Ant 2 quá “trống rỗng”, thì cần thay đổi các mô hình phân bổ vật chất tối trong thiên hà của chúng ta.

Theo GD&TĐ
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.