Thủ tướng nêu rõ, ASEAN đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng, ở điểm giữa của chặng đường thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025. Tình hình thế giới đang có những diễn biến phức tạp, các vấn đề xuyên quốc gia gia tăng cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ. Thủ tướng cho rằng, điều này đòi hỏi ASEAN phải không ngừng vươn lên bằng năng lực nội sinh mạnh mẽ để có thể thích ứng hiệu quả với những cơ hội và thách thức đặt ra. Qua các năm 2018 với tinh thần “Tự cường và sáng tạo” và năm 2019 với tinh thần “Tăng cường đối tác vì sự bền vững”, ASEAN đã cho thấy bản lĩnh vững vàng và khả năng giữ vững đà liên kết và gắn kết, không ngừng đổi mới và điều chỉnh để thích nghi với những yêu cầu của tình hình mới.
Thủ tướng rất chia sẻ ý kiến của lãnh đạo ASEAN tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 34 rằng, để giữ vững vai trò trung tâm, ASEAN cần phát huy tốt vai trò người trung gian thực tâm, điều hòa, cân bằng quan hệ với các đối tác, nhất là các nước lớn. Đồng thời, các nước ASEAN cũng cần quan tâm nhiều hơn đến thúc đẩy thương mại và đầu tư nội khối, vừa nâng cao năng lực của chính ASEAN, vừa hạn chế tối đa tác động từ căng thẳng thương mại. Bên cạnh đó, các vấn đề đang nổi lên như cách mạng công nghiệp lần thứ 4, bảo tồn môi trường bền vững, cơ cấu dân số đang biến đổi, thiên tai, biến đổi khí hậu... đều rất cần ASEAN quan tâm và dành nguồn lực thích đáng để xử lý hiệu quả.
Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam luôn coi ASEAN là một trong những trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại; rất coi trọng nhiệm vụ Chủ tịch ASEAN 2020 và đã tích cực tiến hành các công tác chuẩn bị. Tiếp nối đà của những năm trước và nhất quán với các mục tiêu xuyên suốt của ASEAN, Việt Nam sẽ hướng đến các ưu tiên nhằm tăng cường đoàn kết, thống nhất, củng cố gắn kết và liên kết trong ASEAN, nâng cao năng lực thích ứng của ASEAN trong tình hình mới, cải tiến và nâng cao hiệu quả hoạt động của ASEAN.
Thủ tướng cũng đề nghị ASEAN tiếp tục có tiếng nói, bày tỏ quan điểm ủng hộ việc duy trì hòa bình, ổn định, phát triển thịnh vượng, bảo đảm tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông trên tinh thần thượng tôn pháp luật quốc tế.
Bày tỏ đồng tình với quan điểm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu ra, Tổng Thư ký Lim Jock Hoi tin tưởng Việt Nam sẽ đảm nhiệm thành công Chủ tịch ASEAN trong năm tới. Ông cho rằng, ASEAN cần tăng cường đoàn kết nội khối, thúc đẩy trao đổi thương mại hơn nữa. Trong đó, ASEAN cần quyết tâm hoàn thành đàm phán Hiệp định RCEP vào cuối năm nay và tiến tới ký chính thức vào năm tới.
Tổng Thư ký ASEAN cũng nhất trí về vấn đề biến đổi khí hậu. ASEAN cần phối hợp chặt chẽ để có giải pháp ứng phó hiệu quả, trong đó hợp tác chặt chẽ với Việt Nam về vấn đề này cũng như trong vấn đề đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực thích nghi trong thời đại mới.
Ông cam kết sẽ nỗ lực hết sức mình để giữ đoàn kết trong ASEAN, giải quyết tốt các vấn đề phức tạp, nhạy cảm đang đặt ra.
Tổng Thư ký ASEAN cũng nhấn mạnh, Ban Thư ký ASEAN sẽ nỗ lực thúc đẩy để bảo đảm các bên giải quyết các tranh chấp trên biển bằng các biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982; tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý; thực hiện đầy đủ và nghiêm túc Tuyên bố DOC và phấn đấu sớm đạt được COC./.
