Hiện nay, hệ thống y tế của Việt Nam chịu tác động mạnh mẽ, sâu rộng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây vừa là xu hướng tất yếu, vừa là yêu cầu bắt buộc để ngành y tế phát triển bền vững, công bằng, chất lượng, hiệu quả và hội nhập quốc tế. Vì vậy, thời gian tới cần đẩy mạnh hơn nữa chuyển đổi số y tế, không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã nhấn mạnh như vậy khi phát biểu tại Diễn đàn “Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thúc đẩy chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới,” do Pharma Group phối hợp cùng Tập đoàn Công nghệ FPT tổ chức ngày 6/6, tại Hà Nội.
Chuyển đổi số y tế đã có bước tiến quan trọng
Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh, sức khỏe là vốn quý nhất của con người. Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, đã ban hành và triển khai hiệu quả nhiều chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật để phát triển lĩnh vực y tế.
Hiện nay, hệ thống y tế của Việt Nam chịu tác động mạnh mẽ, sâu rộng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây vừa là xu hướng tất yếu, vừa là yêu cầu bắt buộc để ngành y tế phát triển bền vững, công bằng, chất lượng, hiệu quả và hội nhập quốc tế. Khoa học công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc cách tiếp cận trong khám, chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo, quản lý y tế và quản lý sức khỏe người dân.
Theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, chuyển đổi số y tế đã có bước tiến quan trọng: 100% cơ sở khám chữa bệnh triển khai hệ thống thông tin bệnh viện; nhiều cơ sở y tế triển khai sổ sức khỏe điện tử trên VneID, khám chữa bệnh từ xa, ứng dụng đơn thuốc điện tử và trí tuệ nhân tạo hỗ trợ điều trị, sử dụng robot trong phẫu thuật.
Tuy nhiên, chuyển đổi số y tế vẫn còn không ít khó khăn, thách thức: Hạ tầng, hệ thống an toàn thông tin, an ninh mạng chưa đồng bộ; chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các lĩnh vực; nguồn nhân lực y tế chất lượng cao còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Bên cạnh đó, đại dịch COVID-19 đã làm bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế, nhất là về y tế dự phòng, y tế cơ sở, năng lực cung ứng thuốc, thiết bị y tế…
Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho rằng, những vấn đề trên đặt ra yêu cầu cấp thiết đổi mới trong lãnh đạo, chỉ đạo để triển khai mạnh mẽ, toàn diện công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân trong kỷ nguyên mới như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại các cuộc làm việc với ngành y tế: Đổi mới tư duy từ khám, chữa bệnh sang tập trung phòng bệnh, nâng cao sức khỏe; đặc biệt là đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực y tế.
Với tinh thần đó, vừa qua Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Đây là những chủ trương quan trọng, là những trụ cột thể chế nền tảng cho phát triển đất nước. Các nghị quyết này, cùng với nghị quyết của Bộ Chính trị trong lĩnh vực y tế được ban hành sắp tới, sẽ tạo động lực mạnh mẽ và tạo đột phá trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Ông Trương Gia Bình - Trưởng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn FPT chia sẻ: “Việt Nam đã chọn bước vào kỷ nguyên vươn mình. Để hiện thực hóa khát vọng đó, ngành y tế cần ba đột phá: cơ chế, đổi mới sáng tạo và hợp tác công-tư. Về cơ chế, chúng ta phải từ bỏ tư duy ‘không quản được thì cấm’, chuyển sang coi cơ chế là sức mạnh cạnh tranh quốc gia. Làm sao để người dân Việt Nam được tiếp cận thuốc mới nhanh như người dân Mỹ, Nhật Bản? Làm sao để nâng tỷ lệ tiếp cận thuốc mới từ 9% lên 51% như Nhật Bản? Đó phải là mục tiêu của cải cách thể chế.”
Theo ông Bình, về đổi mới sáng tạo, Việt Nam có thể trở thành trung tâm thử nghiệm lâm sàng và sản xuất thuốc mới dựa trên AI. Bởi Việt Nam có một triệu kỹ sư công nghệ thông tin và đang hướng tới 500.000 nhân lực có kiến thức, kỹ năng AI - đó là sức mạnh con người. Về hợp tác công-tư, cần liên kết các bệnh viện, công ty dược, bác sỹ, dược sỹ trên nền tảng dữ liệu chung.
“Chúng ta cần đào tạo lực lượng vừa giỏi công nghệ thông tin, vừa hiểu y học. Chúng ta chỉ có thể đứng vào hàng ngũ các nước tiên tiến trên thế giới khi chúng ta bước vào những ngành công nghiệp tiên tiến nhất trong đó có ngành dược phẩm,” Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn FPT nhấn mạnh.
Thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp dược trong nước
Phát biểu tại diễn đàn, Ngài Marc E. Knapper - Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam nhấn mạnh những đổi mới sáng tạo trong y tế và dược phẩm tạo ra những bước tiến có ý nghĩa giúp công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân Việt Nam trở nên tốt hơn. Những năm qua Bộ Y tế đã có nhiều hợp tác với các doanh nghiệp của Hoa Kỳ và hai bên có những khung chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi liên quan đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thúc đẩy chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững. Những cam kết nhằm tạo ra khung pháp lý thuận lợi trong thiết lập môi trường đầu tư kinh doanh, sở hữu trí tuệ, dược với nhiều bước cắt giảm về thủ tục hành chính để đảm bảo cho Việt Nam tiếp cận nhanh các loại thuốc mới và tiên tiến nhất với giá cả hợp lý.
“Với tinh thần hợp tác chiến lược, chúng tôi luôn hỗ trợ Việt Nam theo đuổi chiến lược y tế bền vững, doanh nghiệp Hoa Kỳ cam kết mang lại công nghệ tiên tiến mới nhất trong lĩnh vực y tế với năng lực tốt nhất. Chúng tôi cam kết tiếp tục hợp tác giữa hai nước trong đào tạo y khoa, nghiên cứu sáng tạo với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong y tế được phát huy hơn, để người bệnh Việt Nam được hưởng các dịch vụ y tế tốt nhất,” Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam chỉ rõ.
Ông Darrell Oh, Chủ tịch Pharma Group khẳng định Pharma Group - đại diện cho ngành dược phẩm phát minh sẽ cam kết đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình hiện thực hóa tầm nhìn 2045. Khi các bên cùng chung tay vào cuộc sẽ có thể biến khát vọng chính sách thành những thay đổi thực chất, góp phần nâng cao sức khỏe người dân một cách lâu dài. Bởi đầu tư cho y tế chính là đầu tư cho nguồn lực quý giá nhất của đất nước, con người Việt Nam.
Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Lê Thành Long chia sẻ một số định hướng thời gian tới để đẩy mạnh hơn nữa chuyển đổi số y tế, không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân. Đó là thúc đẩy mạnh mẽ, toàn diện chuyển đổi số y tế, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế; triển khai hiệu quả sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử; liên thông dữ liệu các lĩnh vực y tế và bảo hiểm y tế. Tăng cường nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, blockchain, dữ liệu lớn, internet vạn vật… trong cung cấp dịch vụ y tế.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, nâng cao năng lực các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, kỹ thuật cao, phòng thí nghiệm và các cơ sở nghiên cứu khoa học; ưu tiên nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ sinh học, giám sát, cảnh báo sớm dịch bệnh, dược phẩm, thiết bị y tế.
Đặc biệt, đó là các chính sách để thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp dược trong nước, nâng cao năng lực tự chủ về thuốc, vaccine, sinh phẩm, nguyên liệu làm thuốc và thiết bị y tế; Tập trung nghiên cứu, sản xuất thuốc mới, thuốc phát minh, thuốc ứng dụng công nghệ cao, thuốc dược liệu, vaccine, sinh phẩm…
Nhân dịp này, Phó Thủ tướng mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ ngành y tế Việt Nam phát triển toàn diện và bền vững, chăm sóc và bảo vệ tốt hơn sức khỏe người dân, đồng thời đóng góp vào sự phát triển của ngành y tế khu vực và trên thế giới.
Diễn đàn là dịp đối thoại đa chiều giữa các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý, chuyên gia trong và ngoài nước, doanh nghiệp y dược, doanh nghiệp công nghệ, các cơ sở khám chữa bệnh… để tìm lời giải hữu hiệu nhất cho công tác chăm sóc sức khỏe người dân đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Với chủ đề bao quát cả chiến lược quốc gia lẫn sáng kiến cụ thể, Diễn đàn hướng đến giải quyết ba thách thức trọng tâm: nâng cao chất lượng sống người dân, cải thiện khả năng tiếp cận y tế và thúc đẩy ngành công nghiệp dược phát triển theo hướng đổi mới sáng tạo dựa trên AI, dữ liệu.
Tại Diễn đàn có các phiên thảo luận với nhiều chủ đề: "Hiện thực hóa tầm nhìn", "Nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam trong kỷ nguyên AI - Kiến tạo hệ sinh thái nghiên cứu tạo đột phá", "Hiện thực hóa tầm nhìn chăm sóc sức khỏe toàn dân - Thúc đẩy chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững"...
