Ngày 19/5, Thượng viện Mỹ đã đồng ý xem xét một nghị quyết buộc Tổng thống Donald Trump phải chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran hoặc phải được Quốc hội chấp thuận để tiếp tục.
Nghị quyết nhận được 50 phiếu ủng hộ và 47 phiếu chống tại Thượng viện Mỹ, trong đó 4 Thượng nghị sỹ Cộng hòa đã bỏ phiếu tán thành theo phe Dân chủ.
Ba thượng nghị sỹ Cộng hòa không tham gia bỏ phiếu. Đây là cuộc bỏ phiếu "mở đường", đưa nghị quyết vào vòng tranh luận của Thượng viện để đưa ra kết luận trong vài tuần tới. Các nghị sỹ Cộng hòa ở Thượng viện đã chặn 7 nỗ lực trước đó nhằm thúc đẩy các nghị quyết tương tự trong năm nay.
Mặc dù mang tính thủ tục, việc nghị quyết đạt tiến triển được xem là tín hiệu không tốt cho Nhà Trắng, cho thấy sự ủng hộ trong Quốc hội dành cho chiến dịch quân sự đang giảm.
Giá xăng tăng, lạm phát leo thang và tỷ lệ ủng hộ Tổng thống giảm cũng tạo áp lực chính trị đối với các nghị sỹ Cộng hòa tại các bang chiến trường khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đến gần.
Hiện, chưa rõ thời điểm Thượng viện sẽ bỏ phiếu thông qua nghị quyết. Tuy nhiên, ngay cả khi cả Thượng viện lẫn Hạ viện thông qua, Tổng thống nhiều khả năng sẽ phủ quyết văn bản này.
Căng thẳng quân sự không chỉ dừng lại ở diễn đàn lập pháp. Trong những ngày gần đây, Tổng thống Trump liên tục cảnh báo Mỹ có thể tấn công Iran lần nữa, khẳng định ông chỉ “cách 1 giờ” để ra lệnh tấn công trước khi hoãn lại theo yêu cầu của các đồng minh Vùng Vịnh.
Phát biểu tại Nhà Trắng, nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo một cuộc tấn công mới có thể được tiến hành trong những ngày tới nếu không đạt được thỏa thuận. Ông nêu rõ mốc thời gian có thể là ngày 22/5 hoặc đầu tuần tới, nhấn mạnh rằng Washington sẽ “không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân mới.”
Tổng thống Trump cho biết một số đồng minh Vùng Vịnh đã thông báo rằng các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian đang có tiến triển, do đó ông sẽ cho phép một “khoảng thời gian giới hạn” - ít nhất 2 hoặc 3 ngày - để tiếp tục các cuộc thương lượng.
Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng cho biết “nhiều tiến triển” đã đạt được trong các cuộc đàm phán hướng tới thỏa thuận hòa bình với Iran, với sự trung gian của Pakistan.
Tuy nhiên, ông khẳng định Mỹ vẫn “sẵn sàng” nối lại các cuộc tấn công nếu đàm phán thất bại. Trong khi đó, kênh truyền hình Kan TV của Israel cũng cho biết nước này và Mỹ đã hoàn tất công tác chuẩn bị chung cho khả năng tái khởi động các chiến dịch quân sự chống Iran.
Quân đội Israel cũng tăng cường các biện pháp phòng thủ trước lo ngại rằng căng thẳng gia tăng có thể dẫn đến các hành động tấn công phòng ngừa từ Iran.
Về phía Iran, người phát ngôn quân đội nước này Mohammad Akraminia cùng ngày cảnh báo sẽ “mở các mặt trận mới” chống lại Mỹ nếu Washington tiếp tục tấn công. Quan chức này tuyên bố quân đội Iran đã tận dụng thời gian ngừng bắn để củng cố năng lực chiến đấu.
Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Qatar đang đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm hỗ trợ giảm leo thang căng thẳng và tăng cường phối hợp khu vực cũng như quốc tế.
Ngày 19/5, trong cuộc họp báo định kỳ hàng tuần, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed bin Mohammed Al-Ansari cho biết nước này đã tổ chức một loạt cuộc họp và sáng kiến nhằm giảm căng thẳng và tăng cường phối hợp với các đối tác khu vực và quốc tế.
Ông Al-Ansari khẳng định Qatar tiếp tục ủng hộ các nỗ lực ngoại giao và vai trò trung gian khu vực, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì lệnh ngừng bắn và theo đuổi các giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng.
Ông cho biết Qatar tiếp tục phối hợp với các bên liên quan để đảm bảo việc vận chuyển an toàn các tàu chở khí đốt và bảo vệ an ninh hàng hải quốc tế, đồng thời nhấn mạnh rằng quyền tự do hàng hải là một quyền pháp lý cơ bản.
Nước này cũng đang theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz, nơi tình trạng tàu thuyền lưu thông vẫn bị gián đoạn và chưa thể khôi phục dòng chảy hàng hải bình thường.
Trong diễn biến khác, Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu liên quan Iran trên Ấn Độ Dương. Tàu Skywave này đã bị Mỹ trừng phạt hồi tháng Ba vì vận chuyển dầu Iran. Trước đó, hai tàu khác, Majestic X và Tifani, cũng bị Mỹ bắt giữ trên Ấn Độ Dương.
