Sau khi nước Anh bỏ phiếu rời khỏi Liên minh châu Âu, hi vọng về sự đột phá cho một thỏa thuận Brexit gia tăng trong những ngày gần đây khi Thủ tướng Anh Boris Johnson cho rằng một thỏa thuận đang được hình thành và Chủ tịch châu Âu Jean-Claude Juncker cũng bày tỏ lạc quan về khả năng có thể đạt được thỏa thuận Brexit với Anh. Đồng bảng của Anh hôm qua đã đạt mức cao nhất trong 2 tháng qua so với đồng đôla Mỹ, sau những thông tin tích cực về các cuộc đàm phán giữa Anh và Liên minh châu Âu.
Trưởng đoàn đàm phán Anh Stephen Barclay hôm qua bày tỏ hy vọng về việc đạt được thỏa thuận với Liên minh châu Âu sau cuộc gặp với Trưởng đoàn đàm phán của Liên minh châu Âu Michel Barnier. Theo ông Stephen Barclay, có một lập trường chung đó là cả hai bên đều muốn đạt được một thỏa thuận. Các bên đang đi vào thảo luận chi tiết và sẽ tiếp tục các cuộc họp trong những tuần tới. Ông Barclay nêu rõ:
“Tôi nghĩ có một mục đích chung hướng tới một thỏa thuận. Có sự công nhận của các nước đó là họ muốn tránh viễn cảnh Brexit không thỏa thuận. Có thông điệp rõ ràng từ cả châu Âu và Thủ tướng Anh rằng một thỏa thuận là có thể. Nhưng cũng còn nhiều việc phải làm và các cuộc đàm phán căng thẳng phía trước. Điều quan trọng là chúng tôi có thể hướng đến một thỏa thuận vì lợi ích của nước Anh và cả Liên minh châu Âu”.
Đánh giá phản ứng tích cực của thị trường, chuyên gia tài chính Marc-André Fongern tại Anh cho rằng, tuyên bố của Chủ tịch châu Âu Juncker gần đây đã giúp cải thiện bầu không khí căng thẳng. Cả Anh và EU đều sẵn sàng thiện chí đạt được sự đồng thuận và tránh viễn cảnh không thỏa thuận- một kịch bản không được mong đợi nhưng hoàn toàn hiện hữu chỉ cách đây 1 tuần.
Xu hướng Brexit đang đổi chiều theo hướng tích cực hơn, nhưng cả EU và Anh đều thừa nhận vẫn còn nhiều việc phải làm trong khi đồng hồ đang tiến dần đến hạn chót 31/10 tới. Vấn đề chốt chặn vẫn là điểm mấu chốt trong các cuộc tranh luận thoả thuận Brexit. Các nhà ngoại giao cho biết, hai bên vẫn chia rẽ về mong muốn của Anh dỡ bỏ điều khoản chốt chặn khỏi Thỏa thuận đã ký dưới thời chính phủ tiền nhiệm và đưa ra giải pháp thay thế. Nếu điều khoản chốt chặn không được dỡ bỏ hay sửa đổi, Thủ tướng Anh không thể nhận được sự ủng hộ của Quốc hội. Tuy nhiên, Ireland và Liên minh châu Âu vẫn không sẵn sàng ký một thỏa thuận mới mà không có giải pháp biên giới. Ngoại trưởng Ireland Simon Coveney hôm qua cho rằng “mọi người cần phải thực tế” và bất đồng lớn vẫn tồn tại giữa Anh và EU trong các cuộc đối thoại về Thỏa thuận Brexit sửa đổi. EU vẫn đang chờ đợi các đề xuất mới từ Anh để thay thế điều khoản chốt chặn.
Anh trước đó cho biết đã chia sẻ một số tài liệu với EU về các ý tưởng cho một thỏa thuận Brexit sửa đổi, nhưng các nhà ngoại giao EU cho rằng đề xuất của Anh không đủ để thay thế điều khoản chốt chặn, hối thúc Anh cần phải thay đổi cách tiếp cận, nếu không đàm phán lại rơi vào bế tắc. Theo một số kênh truyền thông, kế hoạch của Anh vẫn quá xa so với mục tiêu trong việc thay thế điều khoản chốt chặn. Phát biểu sau cuộc gặp với nhà đàm phán Anh hôm qua, nhà đàm phán EU Michel Barnier cho biết, bất cứ đề xuất nào thay thế điều khoản chốt chặn cũng phải bảo vệ hòa bình của Ireland, cũng như người tiêu dùng và hoạt động kinh doanh trong thị trường chung.
Dự kiến Thủ tướng Anh Boris Johnson sẽ có cuộc đối thoại với các nhà lãnh đạo châu Âu bên lề cuộc họp Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc vào tuần tới tại New York, trong nỗ lực đảm bảo một thuận Brexit vào hạn chót 31 tháng 10. Theo quan chức chính phủ Anh, ông Johnson sẽ có cuộc gặp Thủ tướng Ireland Leo Varadkar, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel. Đây sẽ là cơ hội để Thủ tướng Anh thuyết phục các nhà lãnh đạo EU về đề xuất của họ.
