 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (bên phải) trong nhiệm kỳ đầu và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trong cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 tại Buenos Aires, Argentina ngày 1/12/2018. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN |
“Tôi muốn được hợp tác với Tổng thống Erdogan để chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine – ngay lập tức”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sau cuộc điện đàm với nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ ngày 5/5.
Theo hãng thông tấn TASS, ông Trump đánh giá cuộc trò chuyện với nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ là rất tốt và hiệu quả. Hai bên đã trao đổi về tình hình tại Ukraine, Syria và Gaza, đồng thời nhất trí tiến hành các chuyến thăm cấp cao trong tương lai.
Theo hãng tin Reuters (Anh), ông Trump cho biết Tổng thống Erdogan đã ngỏ lời mời ông tới Thổ Nhĩ Kỳ vào một thời điểm trong tương lai, đồng thời ông cũng đã mời nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đến thăm Washington. Sau đó, ông Erdogan đã xác nhận lời mời này trong một bài đăng trên nền tảng X.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ: “Cuộc điện thoại hôm nay với người bạn Donald Trump diễn ra hiệu quả, toàn diện và chân thành”.
Ông Trump cũng nhấn mạnh rằng trong nhiệm kỳ đầu tiên, mối quan hệ giữa ông với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ rất tốt đẹp.
Quan hệ song phương giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã gặp nhiều khó khăn trong thập kỷ qua, đặc biệt do bất đồng trong chính sách về Syria và sự xích lại gần hơn giữa Ankara và Moskva.
Dưới thời chính quyền của Tổng thống Joe Biden, quan hệ giữa hai nước đã chuyển từ một mối quan hệ đối tác dựa trên giá trị chung thành mối quan hệ mang tính trao đổi thực dụng. Dù vậy, Ankara kỳ vọng rằng nếu ông Trump trở lại Nhà Trắng, Washington sẽ trở nên thân thiện hơn, mặc dù chính ông Trump cũng từng áp đặt lệnh trừng phạt lên Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2020 vì thương vụ mua hệ thống tên lửa S-400 từ Nga.
Trong bối cảnh đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã coi mình là một bên trung gian tiềm năng trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.
Trước đó, Văn phòng Tổng thống Erdogan cho biết trong cuộc trao đổi rằng ông Erdogan đã bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác song phương với Mỹ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là quốc phòng. Ankara cũng đánh giá cao những nỗ lực của Washington trong việc đối thoại với Iran.
Theo tờ Kyiv Independent, kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ đã duy trì quan hệ ngoại giao và kinh tế với cả hai bên, đồng thời công khai ủng hộ chủ quyền của Ukraine. Với vị thế chiến lược tại khu vực Biển Đen, Thổ Nhĩ Kỳ đã tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán, hỗ trợ xuất khẩu ngũ cốc và thể hiện mong muốn tham gia giám sát một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng. Ankara cũng đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Kiev và Moskva.
Hồi tháng 4, đại diện của Mỹ và Nga đã gặp nhau tại Istanbul để đàm phán, mặc dù vấn đề Ukraine không được đưa vào chương trình nghị sự chính thức.
Kể từ khi khởi động chiến dịch tái tranh cử vào tháng 1, ông Trump đã đảo ngược chính sách của Mỹ đối với cuộc xung đột ở Ukraine. Ông kêu gọi chính quyền Ukraine chấp thuận ngừng bắn, đồng thời giảm áp lực đối với Moskva.
Ngày 5/5, ông Trump cho biết Mỹ đang ở “vị thế thuận lợi” để thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình, và cả Nga lẫn Ukraine đều thể hiện sự sẵn sàng tham gia đàm phán. Ông cũng cho rằng đề xuất ngừng bắn ba ngày từ Tổng thống Nga Vladimir Putin là dấu hiệu tích cực cho thấy Moskva sẵn sàng thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình.
