Các thói quen không lành mạnh như hút thuốc, uống rượu, lười vận động, áp lực kéo dài, tiêu thụ nhiều muối, thực phẩm chế biến sẵn, đồ đông lạnh và các chất kích thích có thể khiến huyết áp tăng cao và khó kiểm soát.
Hạn chế hoặc loại bỏ những thói quen này, sẽ giúp giảm nguy cơ gặp phải vấn đề về huyết áp và các biến chứng liên quan. Thay vào đó, người bệnh nên tập trung vào việc xây dựng lối sống lành mạnh về cả thể chất lẫn tinh thần.
Tăng huyết áp là gì? Tăng huyết áp là khi huyết áp tâm thu ≥140 mmHg và hoặc huyết áp tâm trương ≥90 mmHg hoặc đã được chẩn đoán và điều trị trước đó.
Khi bị tăng huyết áp, người bệnh cần thay đổi lối sống để hạn chế những ảnh hưởng từ thói quen sinh hoạt không tốt tác động đến huyết áp.
Uống rượu bia
Nếu dùng thường xuyên một lượng rượu nhỏ (chừng 15ml rượu ethanol, 360ml bia/ngày) sẽ có tác dụng làm giảm các nguyên nhân gây tử vong nói chung và do tim mạch nói riêng, nhưng nếu uống nhiều dễ làm tăng huyết áp.
Ăn mặn
Càng ăn ít muối, huyết áp càng thấp. Nhu cầu muối ăn trung bình của một người rơi vào 15g/ngày. Tuy nhiên có tới 10g muối sẵn có trong thực phẩm tự nhiên. Do vậy mỗi ngày một người chỉ nên bổ sung thêm một thìa cà phê muối ăn là đủ.
Bên cạnh việc giảm lượng muối trong khi chế biến, người bệnh cần hạn chế dùng thêm muối hoặc nước chấm trong khi ăn. Đồng thời không dùng các loại thức ăn nhanh, những món ăn chế biến sẵn vì đa phần các loại thực phẩm này có lượng muối khá cao. Trong các loại nước ngọt có gas, bia cũng sẽ có chứa hàm lượng natri cao, thậm chí cao hơn các thực phẩm công nghiệp khác.
Trong thực đơn hàng ngày không nên bổ sung quá 5g muối. Cách ước tính 5g muối có thể quy đổi ra bằng 35g xì dầu (3,5 thìa), 8g bột canh (1,5 thìa), 11g hạt nêm (2 thìa), 26g nước mắm (2,5 thìa).
Ngủ không đủ giấc
Nếu ban đêm người bệnh không ngủ đủ giấc, khi ngủ dậy vào buổi sáng có thể gặp cơn tăng huyết áp đột ngột. Việc ngủ đủ giấc giúp điều hòa nhịp tim, ổn định huyết áp và giúp tinh thần thoải mái, vui vẻ, hạn chế căng thẳng stress, tăng khả năng sáng tạo. Người bệnh cần lưu ý ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày, ngủ đúng giờ.
Lười vận động
Tập thể dục đều đặn là cách thức giảm cân, giúp kiểm soát huyết áp. Hoạt động thể lực hàng ngày 30-45 phút hầu hết các ngày trong tuần và ít nhất 4-5 ngày trong tuần. Tuy nhiên cần lưu ý tránh các hoạt động thể lực gắng sức ngoài khả năng của từng cơ thể.
Chế độ ăn thiếu khoa học
Chế độ ăn, tập luyện và sử dụng thuốc điều trị là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng bệnh tăng huyết áp.
Người bệnh cần duy trì chế độ ăn nhiều trái cây, rau, các thực phẩm ít chất béo, giảm ăn các loại mỡ bão hòa và mỡ toàn phần. Người bệnh tăng huyết áp cần ăn đủ bữa, đúng bữa.
Trong thực đơn hàng ngày chú ý bổ sung thêm nhiều rau xanh và trái cây. Bởi chất xơ trong rau củ quả, ngũ cốc (gạo lứt, các loại đậu…) sẽ có tác dụng chuyển hóa các chất béo, làm hạ huyết áp. Bên cạnh đó người bệnh nên ăn giảm ngọt, mỗi ngày nên ăn từ 55-85g các chế phẩm từ sữa như sữa chua, phomai.
Ngoài ra một số chất béo có nguồn gốc thực vật và các loại dầu thực vật, dầu cá, các loại hạt có chất béo như hạt hạnh nhân, hạt mè, hạt hướng dương... cũng rất tốt. Người bệnh nên ăn nhiều cá, hải sản đồng thời giảm các loại thịt đỏ (lợn, bò), trứng.
Thay đổi nhiệt độ đột ngột
Vào mùa Hè, thời tiết nóng nực sẽ khiến mạch máu giãn ra và làm hạ huyết áp. Người bệnh cần hạn chế việc ra vào phòng điều hòa có nhiệt độ quá lạnh gây co mạch đột ngột.
Còn vào mùa Đông, thời tiết lạnh khiến catecholamine trong máu tăng gây co mạch, dễ tăng huyết áp. Do vậy cơ thể phải được giữ ấm đặc biệt vùng đầu cổ, bàn chân.
Người bệnh cần phải mặc đủ ấm cả khi ở trong nhà lẫn ra ngoài. Lưu ý không tập thể dục ngoài trời quá sớm hoặc quá khuya, không nên tắm quá muộn sau 22h.
Không đo huyết áp thường xuyên
Người bệnh tăng huyết áp cần đo huyết áp hàng ngày để theo dõi huyết áp có đạt mục tiêu hay không, hoặc đo bất kỳ khi nào có dấu hiệu bất thường.
