Mới đây, trong danh sách 54 doanh nghiệp chậm trả nợ gốc, lãi trái phiếu do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội công bố có 3 doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Trung Nam Group là Công ty cổ phần Điện gió Trung Nam Đắk Lắk 1, Công ty cổ phần Điện mặt trời Trung Nam và Công ty TNHH Điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam.
Trong đó, Công ty cổ phần Điện gió Trung Nam Đắk Lắk 1 (Trung Nam Đắk Lắk 1) là đơn vị hiện đang có dư nợ Trái phiếu nhiều nhất với gần chục nghìn tỷ đồng. Thế nhưng, câu chuyện Trung Nam Đắk Lắk 1 chậm trả lãi trái phiếu không phải là thông tin quá bất ngờ, nếu như nhìn vào quá trình phát hành hàng nghìn t đồng trái phiếu của doanh nghiệp trong năm 2021.
Cụ thể, trong năm 2021, Trung Nam Đắk Lắk 1 đã huy động thành công 10 lô trái phiếu với tổng số tiền khoảng 10.250 tỷ đồng, toàn bộ các lô trái phiếu này đều có lãi suất 9,5%/năm và có 9 lô trái phiếu do Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect là đơn vị tư vấn phát hành.
Số nợ trái phiếu này đã đẩy tổng nợ phải trả năm 2021 của Trung Nam Đắk Lắk 1 lên khoảng 10.524 tỷ đồng, cao gấp 2.338 lần so với con số 4,5 tỷ đồng tính đến cuối năm 2020.
Đến lúc này, những vấn đề đã xuất hiện trong bức tranh tài chính tại Trung Nam Đắk Lắk 1 khi khả năng trả nợ trong ngắn hạn bị đặt dấu hỏi. Theo đó, kết thúc năm 2021, tài sản ngắn hạn của Trung Nam Đắk Lắk 1 đạt khoảng 359 tỷ đồng, thế nhưng chỉ riêng các chỉ tiêu như phải trả người bán ngắn hạn hơn 105 tỷ đồng, nợ vay ngắn hạn hơn 445 tỷ đồng cho thấy nợ ngắn hạn tại Trung Nam Đắk Lắk 1 đã cao hơn tài sản ngắn hạn.
Theo lý thuyết kế toán, Hệ số khả năng thanh toán hiện thời nhỏ hơn 1 (nghĩa là tài sản ngắn hạn nhỏ hơn nợ ngắn hạn) thì “khả năng trả nợ của doanh nghiệp yếu, là dấu hiệu báo trước những khó khăn tiềm ẩn về tài chính mà doanh nghiệp có thể gặp phải trong việc trả các khoản nợ ngắn hạn. Khi hệ số càng dần về 0, doanh nghiệp càng mất khả năng chi trả, gia tăng nguy cơ phá sản”.
Ngoài kênh huy động vốn từ trái phiếu, trong năm 2021 Trung Nam Đắk Lắk 1 nhiều lần thực hiện đăng ký giao dịch đảm bảo để tìm kiếm nguồn vốn từ ngân hàng. Cụ thể, tháng 6/2021, Trung Nam Đắk Lắk 1 đã sử dụng Toàn bộ máy móc, thiết bị thuộc Dự án Nhà máy điện gió Ea Nam tại Xã Ea Nam, xã Ea Khal, xã Dlie Yang, huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk để thế chấp cho khoản tín dụng của mình tại Ngân hàng Vietinbank.
Bên cạnh đó, Trung Nam Đắk Lắk 1 còn sử dụng nhiều tài sản liên quan đến Dự án Nhà máy điện gió Ea Nam như Quyền tài sản phát sinh từ Hợp đồng mua bán điện của Dự án giữa Trung Nam Đắk Lắk 1 và EVN; Quyền được nhận số tiền bảo hiểm từ tất cả các hợp đồng bảo hiểm của Dự án; Quyền quyền khai thác, quản lý Dự Án.. làm tài sản đảm bảo tại Viettinbank.
Một điểm đáng chú ý khác, dù phát hành trái phiếu với giá trị lớn, song hoạt động sản xuất kinh doanh tại của Trung Nam Đắk Lắk 1 “đóng băng” nhiều năm trước đó, giai đoạn từ năm 2018 – 2020 Trung Nam Đắk Lắk 1 không ghi nhận doanh thu. Bước sang năm 2021, doanh thu tại công ty này nhảy vọt lên 94 tỷ đồng, thế nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ vỏn vẹn hơn 1 tỷ đồng.
Điều ấn tượng nhất cho các đợt phát hành trái phiếu tại Trung Nam Đắk Lắk 1 trong năm 2021 là việc doanh nghiệp tăng mạnh vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng lên 2.497 tỷ đồng vào tháng 2/2021 và từ 2.497 tỷ đồng lên 3.800 tỷ đồng vào tháng 4/2021.
Hiện nay, giá trị trái phiếu còn lưu hành tại Trung Nam Đắk Lắk 1 còn khoảng 9.735 tỷ đồng, trong đó nhiều lô trái phiếu có kì hạn đến năm 2230 và năm 2235, kỳ hạn trả lãi 3 tháng 1 lần. Do vậy, nếu không thu xếp được nguồn tiền, câu chuyện Trung Nam Đắk Lắk 1 lọt danh sách các doanh nghiệp chậm trả lãi trong thời gian tới là điều tiếp tục có thể xảy ra.
