Doanh số ô tô đã giảm 42% trong quý đầu năm 2020 so với năm ngoái, theo dữ liệu công bố vào cuối tuần trước của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM). Trong đó, phần lớn là do sự sụt giảm 79% trong tháng 2, khi đất nước 1,4 tỷ dân này chỉ đạt doanh số 310.000 xe. Chỉ có 1,43 triệu xe được bán tại Trung Quốc vào tháng trước, giảm 43% so với tháng 3 năm 2019.
Ngành công nghiệp ô tô đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế Trung Quốc. Thu nhập của hơn 40 triệu người trong nước dựa vào ngành sản xuất này. Chế tạo ô tô tạo ra doanh thu hơn 1 nghìn tỷ USD mỗi năm, tương đương 10% sản lượng sản xuất của Trung Quốc.
Một thị trường xe hơi Trung Quốc lành mạnh cũng rất quan trọng với phần còn lại của thế giới. Các nhà sản xuất ô tô toàn cầu như Volkswagen và General Motors bán hàng triệu xe hơi tại Trung Quốc. Cụ thể, thị trường "tỷ dân" chiếm khoảng 40% tổng doanh số của mỗi công ty.
Tuy nhiên, việc trở lại mốc trước thời điểm dịch bệnh trong bất cứ ngành nghề nào đều đang vấp phải khó khăn tại Trung Quốc.
Nền kinh tế thứ hai thế giới vẫn đang cố gắng phục hồi sau khi chính phủ tiến hành các biện pháp dập dịch quyết liệt chưa từng có. Ngành sản xuất ô tô bị đình trệ khi các nhà máy bị buộc phải đóng cửa, còn chuỗi sản xuất được chuyển đổi sang cung ứng vật tư y tế. Ở bên ngoài, thị trường thế giới hiện vẫn đang bị tê liệt vì dịch bệnh.
Dù các hoạt động sản xuất đã được tái khởi động, nhưng việc khiến người tiêu dùng mua xe mới là thử thách thực sự, bởi nhu cầu của thị trường Trung Quốc vốn đã suy giảm trước cả khi dịch bệnh bùng phát.
Tổng doanh số bán xe hơi tại Trung Quốc đã giảm khoảng 8% trong năm 2019 xuống chỉ còn dưới 25,8 triệu xe sau khi giảm gần 3% vào năm 2018 - lần đầu tiên kể từ những năm 1990.
"Trong khi sự gián đoạn chuỗi cung ứng bởi dịch bệnh chắc chắn là vấn đề đau đầu đối với các nhà sản xuất ô tô, thì nhu cầu giảm mạnh thậm chí còn đe dọa đến tính mạng của ngành công nghiệp sau hơn hai năm liên tiếp chứng kiến doanh số giảm", theo Alicia García-Herrero, chuyên gia phân tích thị trường châu Á-Thái Bình Dương của ngân hàngNatixis.
"Nhu cầu cấp thiết'' để tăng doanh số
Trung Quốc biết rằng nước này có vấn đề về nhu cầu trong nước. Phía CAAM cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Sáu rằng khi các nhà sản xuất ô tô khởi động lại nhà máy, việc tăng doanh số hiện là "vấn đề chính" của ngành và là "nhu cầu cấp thiết".
Mặc dù thị trường xe hơi có thể hồi phục trong quý II, nhưng không chắc là Trung Quốc sẽ có thể bù lỗ trong quý đầu tiên, CAAM nói thêm.
CAAM đã không đưa ra một dự báo mới cho doanh số bán hàng trong năm nay. Trước khi dịch bệnh bùng phát, dự đoán giảm 2% vào năm 2020. Tuy nhiên, ước tính độc lập gần đây rất nghiêm trọng: doanh số ô tô của Trung Quốc có thể giảm tới 10% trong năm nay, theo phân tích của công ty tài chính Standard & Poor's.
Trung Quốc đang thực hiện các bước để cố gắng tăng doanh số. Bắc Kinh tháng trước tuyên bố sẽ gia hạn trợ cấp và giảm thuế cho các phương tiện năng lượng mới, như xe điện hoặc xe hybrid, trong 2 năm nữa.
Chính quyền địa phương cũng đang vào cuộc. Ít nhất 10 tỉnh, thành đã khuyến khích người dân mua ô tô, chủ yếu bằng cách cung cấp các khoản trợ cấp tiền mặt lên tới 1.400 USD cho mỗi xe.
Thị trường Trung Quốc có thể hy vọng rằng nhu cầu sẽ trở lại khi các trường học mở cửa. Nhu cầu lái xe đưa trẻ em đến trường là một lý do lớn khiến người dân ở Trung Quốc mua ô tô, theo Hiệp hội xe khách Trung Quốc (CPCA).
Tổng thư ký CPCA Cui Dongshu cũng lưu ý đầu tháng này rằng kỳ nghỉ Ngày Lao động của Trung Quốc vào tháng 5 sẽ kéo dài 5 ngày trong năm nay, đặt kỳ vọng rằng nhu cầu đi du lịch sẽ khuyến khích nhiều người tìm mua ô tô.
