Truyện ngắn Nguyễn Một – Lãng mạn mưu cầu một cuộc đời đẹp đẽ

Trong lần ra sách này, tuyển tập Truyện ngắn Nguyễn Một gồm 36 câu chuyện. Là nỗi trăn trở của anh về những vùng đất, về con người, về nỗi đau, và cả sự êm đềm của tình yêu, của duyên phận. Rất nhiều nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Một vì lãng mạn, vì yêu cái đẹp để rồi lạc lõng giữa guồng quay của xã hội. Nhưng bằng suy tưởng của mình Nguyễn Một luôn mở cho họ một con đường mới mẻ, như niềm tin vững chãi của anh về thiện tính của loài người.

Có khi là một cô giáo dạy văn có vẻ ngoài phồn thực, chọn lối sống thực dụng đến mức không ai ngờ cô sẽ rớt nước mắt vì một kẻ điên biết đọc thơ – truyện Như là cổ tích. Là anh nông dân bỏ quê lên phố làm công nhân, không vì cơm áo gạo tiền mà bỏ qua vẻ đẹp của một bông rau muống tím - truyện Trước mặt là dòng sông. Là nhân vật không tên, nhìn cái chết bằng đôi mắt hết sức rạch ròi, nhưng chính anh ta cũng không thể trám được lỗ hổng trong lòng do một đau thương mất mát – truyện Tiếng chim sẻ trong thánh đường.

Truyện ngắn Nguyễn Một được in trang trọng với sự đóng góp về mỹ thuật của họa sĩ Quốc Anh

Truyện ngắn của Nguyễn Một có rất nhiều sự ngẫu nhiên làm nên kịch tích. Nếu chỉ lướt qua mặt chữ, dễ bề cho rằng đó là khiên cưỡng. Nhưng không, cốt truyện đơn thuần là chất liệu, để Nguyễn Một tôi mài nên lưỡi dao cắt về những khía cạnh xấu xa của xã hội, những góc tởm lợm của con người. Như trong Kẻ vô học, khibi kịch gần như kết thúc, kẻ ác vẫn còn, nhưng một mầm lành đã được gieo xuống và sẽ nảy mầm. Đó là thực tế của xã hội, cái ác đầy rẫy, kẻ yếu đuối bị cái ác cuốn lấy, nhưng những vẻ đẹp thiện lành rồi sẽ cứu rỗi họ.

Trong truyện ngắn của Nguyễn Một, thường có những cái chết hết sức ám ảnh do chiến tranh. Như anh đã từng chia sẻ: “Tôi chứng kiến nhiều cái chết khủng khiếp do chiến tranh mang lại. Sau này nhớ lại, tôi hiểu được thân phận dân tộc tôi qua thân phận con người. Quãng đời đó để lại dấu ấn khá đậm trong văn của tôi. Tôi vẫn đang ấp ủ viết về cuộc chiến với cái nhìn của những người nông dân nghèo chứ không phải từ bên này hay bên kia như văn chương của chúng ta bấy lâu nay vẫn thường đề cập. Tôi muốn thông qua trang viết và thông qua những hình tượng nhân vật bình dị nhất, nói được tâm trạng và hiện trạng đau buồn của người dân miền Nam Việt Nam phải gánh chịu từ cuộc chiến, mà tôi, gia đình tôi, cha mẹ tôi, đã là những người trong cuộc".

... "Cũng thông qua đó, tôi muốn nói đến quan điểm sống của tôi: Có thể sai nhưng đừng ác, có thể ghét nhưng đừng hận thù. Tôi là một người không đủ nghị lực để dứt bỏ quá khứ, một nửa tâm hồn tôi trong hiện tại luôn sống với quá khứ, tôi biết điều đó có thể không mang lại hạnh phúc, nhưng biết làm sao được khi quá khứ như cạnh nứa bén ngót cứa vào tim tôi đau buốt tê dại”, nhà văn Nguyễn Một chia sẻ về triết lý sống, triết lý sáng tác của mình.

Viết về nỗi đau chiến tranh, về sự nhốn nháo của xã hội mà Nguyễn Một vẫn không mất đi lối hành văn nhẹ nhàng, duy mỹ thường thấy. Và nhân vật của anh, bất chấp thời cuộc, bất chấp hoàn cảnh vẫn lãng mạn mưu cầu một cuộc sống đẹp đẽ đúng nghĩa.