Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh mục tiêu "Tự chủ chiến lược," thể hiện tầm nhìn chiến lược về chủ động hoạch định, dẫn dắt và kiến tạo sự phát triển của đất nước trong thế giới nhiều biến động khó lường.
Dự thảo Báo cáo chính trị, lần đầu tiên tích hợp Báo cáo chính trị, Báo cáo tình hình kinh tế-xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, cùng các dự thảo văn kiện khác nhận được thêm gần 14 triệu ý kiến góp ý trực tiếp và trực tuyến qua VNeID, sau khi các tổ chức đảng và đảng viên góp ý.
Trước đó, đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 hoàn thành trước thời hạn. Lần đầu tiên toàn bộ Bí thư và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố không phải người địa phương.
Tự chủ chiến lược: Bản lĩnh và tầm nhìn mới
Với việc đưa cụm từ "Tự chủ chiến lược" vào trong dự thảo Báo cáo chính trị của Đảng được coi là bước tiến quan trọng, thể hiện sức mạnh nội sinh của dân tộc. Tại mục II dự thảo Báo cáo Chính trị, dự báo tình hình thế giới và trong nước, Đảng ta đã đưa ra quan điểm, mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Theo đó, dự báo cục diện thế giới đang chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng, phân mảnh và phân tuyến mạnh. Hòa bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế lớn, song đứng trước nhiều thách thức mới.
Sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước được nâng lên, là nền tảng quan trọng để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới. Vai trò, nội dung, phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng ngày càng được đổi mới và nâng cao; nền tảng tư tưởng, lý luận được bổ sung, phát triển toàn diện. Công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh và đạt nhiều kết quả nổi bật. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng hoàn thiện, năng lực điều hành và hiệu quả quản lý nhà nước được nâng cao.
Cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị cùng với những quyết sách chiến lược: Đổi mới, xây dựng và thi hành pháp luật; đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; phát triển kinh tế tư nhân; hội nhập quốc tế; đột phá về phát triển giáo dục, đào tạo; về chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân... đang mở ra cơ hội lịch sử, bước ngoặt cho sự phát triển mạnh mẽ của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tuy nhiên, trong 5 năm tới, đất nước ta sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, có những mặt gay gắt, nặng nề hơn so với giai đoạn trước.
Dự thảo Báo cáo chính trị đã đưa ra 5 quan điểm chỉ đạo, trong đó có: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Marx-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; tự chủ chiến lược, đổi mới mô hình phát triển, lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa...
Quan điểm chỉ đạo của Đảng ta là nhận diện sớm, tranh thủ mọi thuận lợi, thời cơ, vượt qua mọi khó khăn, thách thức tiếp tục phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Mục tiêu phát triển được xác định: Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Ngay sau khi được công bố, dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng đã nhận được sự quan tâm của đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Một số ý kiến đánh giá, việc đưa cụm từ "Tự chủ chiến lược" vào trong dự thảo Báo cáo chính trị được coi là bước tiến quan trọng, thể hiện sức mạnh nội sinh của dân tộc.
Ở mỗi giai đoạn, Việt Nam đều thể hiện tinh thần tự chủ. Nay trong bối cảnh mới, "Tự chủ chiến lược" không chỉ là kế thừa tinh thần ấy, mà còn là yêu cầu phát triển tất yếu, khẳng định niềm tin vào trí tuệ, bản lĩnh và sức mạnh của chính mình.
Trong bối cảnh thế giới đầy biến động, "Tự chủ chiến lược" đã trở thành định hướng chính sách của nhiều quốc gia trên thế giới nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc, ứng phó với các thách thức. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh đến mục tiêu "Tự chủ chiến lược" được hiểu như một kim chỉ nam, khẳng định sự trưởng thành về tư duy lý luận và bản lĩnh chính trị của Đảng ta.
Sự thống nhất biện chứng
Lần đầu tiên, dự thảo Báo cáo chính trị được xây dựng theo hướng tích hợp "3 trong 1" gồm: Báo cáo chính trị; Báo cáo tình hình kinh tế-xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, cùng các dự thảo văn kiện khác.
Sau 1 tháng (15/10-15/11) lấy ý kiến nhân dân góp ý vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, nhiều ý kiến đánh giá cao tinh thần đổi mới trong việc tích hợp 3 văn kiện quan trọng trong Báo cáo chính trị, thể hiện tư duy đổi mới, khoa học, thiết thực; giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân dễ dàng nắm bắt toàn diện tình hình đất nước, kết quả lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong nhiệm kỳ qua. Đồng thời, việc tích hợp 3 văn kiện cũng tạo điều kiện thuận lợi cho thảo luận, đóng góp ý kiến, nâng cao chất lượng văn kiện trình Đại hội.
Việc tích hợp này giúp văn kiện có sự gắn kết chặt chẽ, tránh sự rời rạc giữa tư tưởng và hành động; phản ánh một tư duy quản trị quốc gia hiện đại.Việc huy động được gần 14 triệu ý kiến góp ý, đặc biệt là qua nền tảng số VNeID là minh chứng sống động cho tinh thần "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng." Việc ứng dụng công nghệ để lấy ý kiến không chỉ tăng tính minh bạch, để mọi tầng lớp nhân dân từ mọi miền Tổ quốc, đồng bào ta ở nước ngoài đều có thể đóng góp trí tuệ vào dự thảo văn kiện. Khi mỗi người dân cảm thấy ý kiến của mình được lắng nghe, Báo cáo chính trị cũng là sự biểu thị ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
"Xóa bỏ tư duy địa phương"
Để thực thi tầm nhìn chiến lược, công tác cán bộ đã được thực hiện với quyết tâm chính trị cao nhất. Song song với việc chuẩn bị văn kiện Đại hội XIV, đến ngày 17/10/2025, 40/40 Đảng bộ trực thuộc Trung ương đã tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2025-2030, hoàn thành sớm trước thời hạn.
Sau khi thực hiện 100% Bí thư tỉnh, thành phố không là người địa phương, Bộ Chính trị yêu cầu bố trí 100% Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh và 2 chức danh lãnh đạo khác không phải là người địa phương. Đây là bước đi quan trọng hướng tới xây dựng đội ngũ lãnh đạo liêm chính, khách quan, minh bạch; khắc phục tình trạng cục bộ địa phương, khơi thông động lực phát triển cho các địa phương. Chủ trương này là bước chuyển có tính chiến lược trong xây dựng Đảng về tổ chức và nhân sự.
Trong bối cảnh chuẩn bị cho Đại hội XIV, bước chuyển này càng thể hiện quyết tâm xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc điều động cán bộ giữa các vùng miền giúp tạo ra đội ngũ lãnh đạo có kinh nghiệm phong phú, sẵn sàng đảm đương các nhiệm vụ ở cấp chiến lược quốc gia.
Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV không chỉ là một văn bản tổng kết, mà là bản thiết kế chiến lược, định hình lộ trình để Việt Nam vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.
Tại Hội nghị lần thứ 15 vào ngày 22-23/12 vừa qua, Ban Chấp hành Trung ương đã thảo luận và nhất trí thông qua dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, nhất là Báo cáo chính trị và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; thống nhất thông qua báo cáo về công tác nhân sự của Đảng để báo cáo Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Ban Chấp hành Trung ương cũng đã thảo luận kỹ nội dung các công việc chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV của Đảng; giao Bộ Chính trị tiếp tục hoàn thiện các công việc, chuẩn bị tốt nhất phục vụ tổ chức thành công Đại hội.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng và dân tộc, cán bộ, đảng viên, nhân dân đang rất quan tâm, theo dõi, mong chờ và đặt nhiều kỳ vọng vào sự thành công của Đại hội. Với những đổi mới mạnh mẽ từ tư duy đến hành động, cùng với sự chuẩn bị chu đáo và sự đồng lòng của nhân dân, Đại hội XIV sẽ là cột mốc mở ra kỷ nguyên mới, tạo tiền đề vững chắc để nước ta thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
