Kỷ niệm 25 năm Đô thị Đá Zanzibar được công nhận là Di sản Thế giới
Năm nay đánh dấu 25 năm Đô thị Đá Zanzibar (Stone Town) được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản Thế giới. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực bảo tồn trong suốt hai thập kỷ rưỡi qua, nhưng những thách thức lớn vẫn còn tồn tại, đòi hỏi sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế.
Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay phát biểu: "Cùng với Tổng thống Zanzibar Hussein Ali Mwinyi, chúng tôi đã thống nhất tăng cường hợp tác giữa UNESCO và quần đảo này, bắt đầu từ năm nay. UNESCO sẽ triển khai các chuyên gia để xây dựng một dự án tổng thể nhằm phát triển Đô thị Đá, giúp huy động nguồn tài trợ mới, đẩy nhanh quá trình trùng tu các công trình và đảm bảo quản lý bền vững di sản có giá trị nổi bật toàn cầu này."
Bà Azoulay đã đến thăm một số dự án trùng tu do UNESCO hỗ trợ, bao gồm Nhà Kỳ Quan (House of Wonders), nơi từng là cung điện nghi lễ của Quốc vương Barghash, và Majestic, rạp chiếu phim cuối cùng của Zanzibar, dự kiến trở thành trung tâm văn hóa và cộng đồng nhằm quảng bá văn hóa Swahili.
Bà nhận định: "Cùng với chính quyền Zanzibar, mục tiêu của chúng tôi là hoàn thành việc trùng tu Majestic trong năm tới, để đến năm 2027 nơi đây có thể tổ chức các sự kiện lớn như Lễ hội Sauti za Busara và Liên hoan phim Quốc tế."
Gìn giữ ký ức lịch sử và bảo tồn môi trường
Trong chuyến thăm Khu tưởng niệm Chợ Nô Lệ (Slave Market Memorial), bà Azoulay nhấn mạnh mong muốn hỗ trợ bảo tồn ký ức, lịch sử và bản sắc độc đáo của Zanzibar, nơi giao thoa của các nền văn hóa Swahili, Ả Rập, Ba Tư, Ấn Độ và châu Âu. UNESCO sẽ triển khai các chương trình đào tạo hướng dẫn viên, quản lý di sản và các tổ chức địa phương nhằm nâng cao nhận thức và bảo vệ giá trị văn hóa của khu vực.
Hỗ trợ của UNESCO đối với Zanzibar cũng sẽ tập trung vào lĩnh vực môi trường, đặc biệt là tại Khu Dự trữ Sinh quyển Jozani Chwaka. UNESCO và chính quyền địa phương đã thống nhất hành động chung để bảo vệ hệ sinh thái biển và ven biển, ưu tiên hai mục tiêu: bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển các hoạt động kinh tế bền vững trong lĩnh vực kinh tế biển nhằm cải thiện sinh kế của người dân. Bà Azoulay cũng khuyến khích Zanzibar thiết lập một Khu Dự trữ Sinh quyển UNESCO thứ hai trong quần đảo này.
Bà Azoulay cho biết: "Với rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn, Khu Dự trữ Sinh quyển Rumaki của Tanzania, được UNESCO công nhận vào năm 2023, là một hình mẫu lý tưởng. Ở đây, tri thức và truyền thống của cộng đồng địa phương, đặc biệt là các hợp tác xã phụ nữ, đã giúp phát triển các hoạt động như nuôi trồng rong biển, bảo vệ hệ sinh thái biển và thúc đẩy du lịch sinh thái. Đây là mô hình xứng đáng được nhân rộng ở những nơi khác."
Ngoài ra, bà Azoulay cũng đề xuất với Tổng thống Zanzibar việc huy động Trung tâm Quốc tế về Kinh tế Biển của UNESCO – được thành lập nhân Thập kỷ Khoa học Đại dương và đang đặt trụ sở tại Barcelona – để kết nối các chuyên gia của Zanzibar với các khu vực khác trên thế giới.
Với 194 quốc gia thành viên, UNESCO thúc đẩy hòa bình và an ninh thông qua hợp tác đa phương trong lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa, truyền thông và thông tin. Trụ sở chính đặt tại Paris, UNESCO có văn phòng tại 54 quốc gia và hơn 2.300 nhân viên. Tổ chức này giám sát hơn 2.000 Di sản Thế giới, Khu Dự trữ Sinh quyển và Công viên Địa chất Toàn cầu, cùng hàng nghìn mạng lưới thành phố sáng tạo, thành phố học tập, trường học liên kết và cơ sở đào tạo – nghiên cứu.
