Là một trong những địa phương có diện tích cây ăn quả lớn của huyện, xã Chiềng Xuân hiện có 478 ha cây ăn quả, chủ yếu là nhãn, xoài, cam. Hằng năm, sản lượng quả đạt trên 1.800 tấn. Những năm gần đây, nhiều hộ nông dân đã liên kết thành lập HTX, chia sẻ, hỗ trợ kinh nghiệm sản xuất và bao tiêu sản phẩm.
HTX Nông nghiệp Tiến Thành, bản Suối Quanh, xã Chiềng Xuân có 8 thành viên, trồng trên 50 ha cam, nhãn. Trong đó, hơn 30 ha giống nhãn Miền thiết đang vào thời kỳ đậu quả. Hiện nay, các hộ thành viên HTX tập trung thực hiện nhiều biện pháp kỹ thuật chăm sóc nhãn với mục tiêu sản lượng quả vụ năm nay đạt từ 400 tấn trở lên.
Ông Nguyễn Văn Tiến, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nông nghiệp Tiến Thành, cho biết: Nhãn đang bước vào giai đoạn nuôi quả, chúng tôi tỉa bớt những chùm quả nhỏ, quá dày hoặc bị sâu bệnh để cây tập trung dinh dưỡng nuôi những chùm quả chính. Đây là khâu quan trọng, giúp quả phát triển đồng đều, mẫu mã đẹp, nâng cao giá trị thương phẩm. Song song với đó, việc bón phân được đặc biệt chú trọng. Từ nay đến tháng 5 khi lượng mưa nhiều hơn, đất có đủ độ ẩm, các hộ tiến hành bón thúc Kali, NPK, để giúp quả ngọt, dai cuống. Ngoài ra, việc sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh và bổ sung vi lượng Bo, Zn... góp phần nâng cao chất lượng quả, sức đề kháng cho cây.
Theo kinh nghiệm của các hộ trồng nhãn, thời điểm quả phát triển và bắt đầu vào độ chín, là lúc nhiều loại sâu hại, như: Ruồi vàng, sâu đục quả hay nấm mốc đen tấn công mạnh. Vì vậy, cần thăm vườn thường xuyên, sử dụng các biện pháp sinh học, ưu tiên thuốc bảo vệ thực vật an toàn, đảm bảo đúng thời gian cách ly theo quy định.
Tại bản Pa Cốp, xã Vân Hồ, gia đình ông Đỗ Quý Hạnh có 6 ha mận hậu sản xuất theo hướng hữu cơ và VietGAP. Gia đình ông áp dụng linh hoạt các biện pháp kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất đảm bảo mận đạt năng suất, chất lượng cao. Ông Hạnh thông tin: Từ đầu năm đến nay, lượng mưa không đáng kể, gia đình đầu tư bể dự trữ nước và hệ thống dây tưới ngay tại vườn, đảm bảo nước tưới cho cây. Khi đậu quả được 1 tháng, tôi sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ từ thân chuối, hoa chuối và hạt đậu tương ngâm để bón cho cây. Đồng thời, sử dụng các loại thuốc hữu cơ phun bảo vệ quả khỏi các bệnh nấm trắng, thán thư, ruồi vàng...
Năm 2025, huyện Vân Hồ có 596 ha mận hậu, gần 800 nhãn, 886 ha xoài trồng tập trung tại các xã: Chiềng Xuân, Tân Xuân, Xuân Nha, Vân Hồ, Lóng Luông... Sản lượng quả hàng năm đạt trên 8.000 tấn. Toàn huyện đang duy trì 13 chuỗi cung ứng nông sản an toàn; trên 50 ha cây ăn quả trồng theo hướng hữu cơ, tiêu chuẩn VietGAP. Hỗ trợ nông dân chăm sóc, thu hoạch quả bảo đảm năng suất, chất lượng, các cơ quan chuyên môn của huyện còn phối hợp với các xã thường xuyên tổ chức tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ.
Ông Thái Bá Sinh, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện, cho biết: Phòng đã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện tổ chức 7 lớp tập huấn về kỹ thuật tỉa thưa vườn, ghép cành, trồng, chăm sóc cây ăn quả mới trồng... cho hơn 200 lượt người. Đồng thời, tuyên truyền, vận động, khuyến cáo nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, giữ vững quy trình sản xuất VietGAP, sản xuất theo hướng hữu cơ.
Việc dồn lực chăm sóc cây ăn quả thời điểm này không chỉ đảm bảo mẫu mã, hương vị đặc trưng của quả, còn tạo tiền đề vững chắc để huyện Vân Hồ mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng tầm thương hiệu nông sản. Với sự chủ động, linh hoạt trong kỹ thuật canh tác, cùng sự đồng hành tích cực của các cơ quan chuyên môn. Nông dân huyện Vân Hồ đang hướng đến vụ mùa bội thu.
