Việc xác minh không chỉ nhằm làm rõ những vấn đề được phản ánh mà còn hướng tới bảo đảm quyền lợi học tập, giúp học sinh được hỗ trợ kịp thời theo đúng năng lực thực tế.
Làm rõ nguyên nhân, rà soát quá trình đánh giá và bàn giao của 2 cấp học
Ngày 31/10/2026, Tạp chí Ngày Nay đăng tải bài viết “Học sinh lớp 6 vẫn chưa thành thạo kỹ năng đọc và viết!?”, phản ánh tình trạng một số học sinh lớp 6 tại Trường THCS Đức Ninh gặp nhiều khó khăn trong việc đọc, viết, trong khi kết quả học tập cuối cấp tiểu học được ghi nhận là hoàn thành yêu cầu cơ bản.
Ngày 03/11, trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Tính, Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT Quảng Trị cho rằng, việc đầu tiên cần làm là xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến những hạn chế về kỹ năng đọc, viết của học sinh.
“Hiện nay đã phát hiện ra các cháu không đọc được, không viết được như vậy thì phải xác định được nguyên nhân, nguyên nhân là như thế nào, do về trí tuệ hay là do trong quá trình học thầy cô chưa quan tâm lắm”, ông Tính cho biết.
Theo ông Tính, việc xác định nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương án hỗ trợ phù hợp, đồng thời giúp nhìn nhận đầy đủ hơn quá trình học tập của từng em, từ đặc điểm cá nhân đến phương pháp giảng dạy và mức độ quan tâm, hỗ trợ của giáo viên.
Trên cơ sở đó, Sở GD&ĐT Quảng Trị yêu cầu Trường TH Đức Ninh rà soát quá trình giảng dạy, kiểm tra, đánh giá, xét hoàn thành chương trình tiểu học và việc nghiệm thu, bàn giao kết quả giáo dục đối với những học sinh được phản ánh. Đồng thời, hồ sơ học tập, bài kiểm tra cùng các tài liệu liên quan sẽ được cung cấp để phục vụ công tác kiểm tra, xác minh.
Đối với Trường THCS Đức Ninh, yêu cầu trước mắt là đánh giá cụ thể năng lực hiện tại của từng học sinh, xác định những kỹ năng còn thiếu hụt để xây dựng phương án hỗ trợ tương ứng. Nhà trường cần phân công giáo viên trực tiếp hướng dẫn, phụ đạo, theo dõi thường xuyên sự tiến bộ của các em, đồng thời phối hợp với gia đình trong quá trình rèn luyện.
Một điểm đáng chú ý là Sở yêu cầu việc hỗ trợ phải được triển khai ngay, không chờ kết quả kiểm tra, xác minh. Điều này cho thấy bên cạnh yêu cầu làm rõ trách nhiệm chuyên môn, việc bảo đảm quyền được học tập và phát triển của học sinh vẫn phải được đặt lên hàng đầu. Các biện pháp hỗ trợ cần phù hợp với khả năng từng em, tôn trọng sự khác biệt và tránh tạo thêm áp lực trong quá trình học tập.
Đánh giá phải phản ánh đúng năng lực thực chất
Theo quy định về đánh giá học sinh tiểu học, việc xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học phải căn cứ vào quá trình học tập, mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của các môn học, hoạt động giáo dục cũng như sự hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh.
Với những biểu hiện như phải đánh vần từng chữ khi đọc, đọc chậm, viết chậm, mắc nhiều lỗi chính tả hoặc gặp khó khăn trong diễn đạt nội dung như báo chí phản ánh, có thể nhận thấy các em đang gặp những hạn chế đáng kể về kỹ năng đọc, viết. Đây là những dấu hiệu cần được xem xét, đối chiếu với yêu cầu cần đạt ở cuối cấp tiểu học để xác định chính xác mức độ đáp ứng của từng học sinh.
Tuy nhiên, không thể chỉ căn cứ vào những biểu hiện hiện tại để kết luận việc đánh giá, công nhận hoàn thành chương trình tiểu học trước đó là thiếu chính xác. Việc xác định có hay không sai sót cần dựa trên sự đối chiếu giữa hồ sơ đánh giá, bài kiểm tra, quá trình học tập và năng lực thực tế của học sinh. Đối với những em có khó khăn đặc thù hoặc thuộc diện giáo dục hòa nhập, quá trình đánh giá cũng cần được xem xét theo đúng quy định và yêu cầu phù hợp với từng đối tượng.
Vì vậy, Sở GD&ĐT Quảng Trị chưa đưa ra kết luận về tính chính xác của việc công nhận hoàn thành chương trình tiểu học đối với các học sinh được phản ánh khi chưa có kết quả kiểm tra, xác minh.
 |
Sở GD&ĐT Quảng Trị yêu cầu Trường TH Đức Ninh rà soát toàn diện việc giảng dạy, kiểm tra, đánh giá, xét hoàn thành chương trình tiểu học và bàn giao kết quả học tập của các học sinh được phản ánh; đồng thời cung cấp hồ sơ, bài kiểm tra và tài liệu liên quan để phục vụ xác minh. (Ảnh: Hoàng Anh) |
Sau khi tổng hợp báo cáo của hai nhà trường, Sở sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh những nội dung cần thiết. Trọng tâm là làm rõ tính chính xác, khách quan của kết quả đánh giá học sinh; quy trình kiểm tra, chấm bài, xét hoàn thành chương trình tiểu học và việc nghiệm thu, bàn giao kết quả giáo dục giữa hai cấp học.
Trên cơ sở kết quả xác minh, nếu phát hiện những hạn chế, thiếu sót trong công tác chuyên môn hoặc quản lý, Sở sẽ chỉ đạo khắc phục, chấn chỉnh. Trường hợp phát hiện hành vi vi phạm, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan sẽ được xem xét, xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật.
Quan điểm của Sở là quá trình kiểm tra phải bảo đảm khách quan, công bằng, không bao che sai phạm nhưng cũng không vội vàng quy kết trách nhiệm khi chưa có đầy đủ căn cứ.
Tăng cường trách nhiệm trong kiểm tra, đánh giá và bàn giao học sinh
Ở phạm vi rộng hơn, công tác kiểm tra, đánh giá học sinh cũng đang được Sở GD&ĐT Quảng Trị quan tâm triển khai thông qua các hoạt động chuyên môn theo kế hoạch của ngành.
Trao đổi với phóng viên, bà Lê Thị Mỹ Thu, Phó Trưởng phòng phụ trách giáo dục tiểu học, Sở GD&ĐT Quảng Trị cho biết, Sở đang tổ chức tập huấn về công tác kiểm tra, đánh giá học sinh cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Đây là hoạt động đã được ngành xây dựng kế hoạch từ trước, nhằm nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại các cơ sở giáo dục.
Theo bà Thu, thời gian tới, Sở GD&ĐT sẽ ban hành văn bản chỉ đạo cụ thể, chặt chẽ hơn nhằm tăng cường trách nhiệm của các nhà trường trong quá trình kiểm tra, đánh giá và bàn giao kết quả giáo dục học sinh giữa các cấp học.
Việc tập huấn và hoàn thiện các văn bản chỉ đạo được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; đồng thời bảo đảm việc đánh giá học sinh được thực hiện nghiêm túc, khách quan, phản ánh đúng năng lực và mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của từng em.
Từ câu chuyện tại Trường THCS Đức Ninh, một vấn đề đáng quan tâm được đặt ra là làm thế nào để kết quả đánh giá cuối cấp thực sự phản ánh đúng những gì học sinh đã đạt được sau một quá trình học tập. Bởi việc hoàn thành chương trình tiểu học không chỉ là một mốc chuyển cấp, mà còn là căn cứ quan trọng để cấp học tiếp theo xây dựng kế hoạch dạy học, xác định những nội dung cần củng cố và hỗ trợ học sinh.
Một kết quả đánh giá chưa sát thực tế có thể khiến những khó khăn của học sinh không được nhận diện kịp thời, kéo theo những bất cập trong quá trình tổ chức dạy học ở cấp học tiếp theo. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là thực hiện đúng quy trình, đủ hồ sơ mà quan trọng hơn là bảo đảm tính trung thực, khách quan và thực chất trong từng nhận xét, từng kết quả đánh giá.
Làm rõ vụ việc, xác định đúng trách nhiệm và kịp thời hỗ trợ học sinh là những việc cần được thực hiện song song. Quan trọng hơn, từ những vấn đề được đặt ra, ngành giáo dục cần tiếp tục hoàn thiện công tác kiểm tra, đánh giá và bàn giao học sinh, để mỗi em khi chuyển cấp đều được nhìn nhận đúng năng lực, được tiếp nối quá trình học tập và không bị bỏ lại phía sau.
