Xây dựng hồ sơ di sản tư liệu cho bảo vật quốc gia Cửu đỉnh

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Với những giá trị văn hóa, lịch sử độc đáo và duy nhất, bảo vật quốc gia Cửu đỉnh được đặt tại sân Thế Tổ Miếu, Đại Nội Huế đã được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế hoàn thành việc xây dựng hồ sơ gửi Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xem xét cho ý kiến trước khi đệ trình UNESCO công nhận Cửu đỉnh là Di sản tư liệu thế giới.
Vẻ đẹp trường tồn của bộ Cửu đỉnh tại sân Thế Tổ Miếu, Đại Nội Huế. Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN
Vẻ đẹp trường tồn của bộ Cửu đỉnh tại sân Thế Tổ Miếu, Đại Nội Huế. Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN

Theo bà Lê Thị An Hòa, Trưởng Phòng Nghiên cứu Khoa học, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, qua nghiên cứu các nước đồng văn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Nhật Bản, bộ Cửu đỉnh của Thừa Thiên - Huế là độc bản. Ngoài tính biểu trưng cho các vị vua, thể hiện quyền lực của vương triều nhà Nguyễn, Cửu đỉnh như một bộ "Bách khoa toàn thư" của Việt Nam đầu thế kỷ XIX được ghi bằng ngôn ngữ tạo hình. Vì vậy, đối chiếu với hệ thống tiêu chí của Di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới của UNESCO, Cửu đỉnh hoàn toàn xứng đáng được UNESCO vinh danh là Di sản tư liệu thế giới.

Cửu đỉnh là 9 đỉnh bằng đồng được khởi công chế tác vào cuối năm 1835 dưới thời vua Minh Mạng. Trải qua gần 200 năm tồn tại, Cửu đỉnh vẫn tồn tại nguyên vẹn, là bản nguyên gốc và duy nhất, chưa từng được sửa chữa. Với những giá trị đặc sắc, Cửu đỉnh được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012.

Đặc biệt, Cửu đỉnh gắn liền với thụy hiệu của các vua nhà Nguyễn, được đặt ở vị trí đối diện với án thờ các vua bên trong Thế Tổ Miếu. Trên Cửu đỉnh khắc họa nhiều hình ảnh về các cảnh vật rất thật và thân quen với người Việt trải dài từ Bắc vào Nam, tạo nên bức tranh thiên nhiên giàu đẹp của đất nước, như: tinh tú, núi sông, cửa biển, lãnh hải, cửa ải, cây cối, hoa cỏ, động vật, binh khí, xe thuyền…

Xây dựng hồ sơ di sản tư liệu cho bảo vật quốc gia Cửu đỉnh ảnh 1

Cửu đỉnh được xem như một bộ cẩm nang có minh họa và chú thích đầu tiên của nước ta về sự đa dạng sinh học. Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN

Cửu đỉnh được xem như một bộ cẩm nang có minh họa và chú thích đầu tiên của nước ta về sự đa dạng sinh học. Trong số 162 họa tiết chạm nổi trên Cửu đỉnh, có tới 90 hình ảnh về các loài động, thực vật đặc trưng của Việt Nam. Các họa tiết này đều thể hiện một cách sống động các loài động, thực vật, nhiều chỗ chạm khắc khá chi tiết những đặc điểm nổi bật của các loài.

Hình ảnh sông núi, lãnh hải của Việt Nam được chạm khắc nổi trên bộ Cửu đỉnh triều Nguyễn. Điển hình như Tuyên đỉnh có sông Hồng, Huyền đỉnh có sông Cửu Long và Nhân đỉnh có sông Hương; Cao đỉnh có hổ trên rừng, Nhân đỉnh có cá voi dưới biển…

Hình ảnh biển đảo của nước ta được chạm khắc rõ ràng trên Cửu đỉnh nhà Nguyễn. Trong 9 đỉnh, có 3 đỉnh to cao nhất và quan trọng nhất có khắc biển đảo nước Việt, gồm: biển Đông ở Cao đỉnh, biển Nam ở Nhân đỉnh và biển Tây ở Chương đỉnh. Cùng với hàng loạt tài liệu Hán Nôm cổ, những hình ảnh biển đảo được khắc trên bộ Cửu đỉnh là một nguồn tư liệu quý về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Theo nhiều nhà nghiên cứu, bộ báu vật này được chế tác bởi các nghệ nhân bậc thầy về đúc đồng dưới thời nhà Nguyễn. Kỹ thuật khắc nổi những họa tiết, hoa văn tinh tế với những hình ảnh "sống động" trên bộ Cửu đỉnh đòi hỏi các nghệ nhân phải kiên trì và có sự am hiểu nhất định. Theo một số sử liệu, Cửu đỉnh được đúc theo lối thủ công truyền thống nên việc tạo khuôn đúc cũng thực hiện theo thủ công qua việc chọn lựa loại đất sét phù hợp một cách tỉ mỉ.

Khuôn đúc Cửu đỉnh là khuôn "độc bản", sau khi hoàn thành chế tác, các khuôn đúc đều bị phá bỏ để tránh sự sao chép. Quá trình chế tác khuôn đúc được triều đình giám sát chặt chẽ. Từ cách tạo dáng đến các hình chạm nổi trang trí bên ngoài cho thấy, tất cả các đơn vị hoa văn, họa tiết trang trí trên Cửu đỉnh là một thực thể độc lập và duy nhất.

Xây dựng hồ sơ di sản tư liệu cho bảo vật quốc gia Cửu đỉnh ảnh 2

Cửu đỉnh là những tác phẩm đạt đến độ hoàn mỹ của nghệ thuật đúc đồng truyền thống Việt Nam. Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN

Nhà nghiên cứu Dương Phước Thu cho biết, Cửu đỉnh là những tác phẩm đạt đến độ hoàn mỹ của nghệ thuật đúc đồng truyền thống của Việt Nam. Những hình ảnh chạm nổi trên Cửu đỉnh là một bộ "Đại Nam nhất thống chí" bằng đồng vô cùng độc đáo. Ngoài việc thể hiện vị trí của hoàng gia, hoàng tộc, nhưng cung đình, hình ảnh trên Cửu đỉnh còn mang đậm tính dân gian, gắn liền với đời sống của người lao động. Cửu đỉnh còn được coi là vật báu chốn thâm nghiêm trước Thế Miếu, nơi thờ các vua nhà Nguyễn, mang tính thống nhất và toàn vẹn của lãnh thổ quốc gia.

Hà Nội xử phạt 291 trường hợp vi phạm các quy định giãn cách xã hội
Hà Nội xử phạt 291 trường hợp vi phạm các quy định giãn cách xã hội
(Ngày Nay) - Ngày 25/7, Công an TP Hà Nội cho biết, sau hơn 1 ngày triển khai thực hiện Chỉ thị 17 của UBND Thành phố về việc giãn cách xã hội, các ngành, địa phương đã chủ động có phương án triển khai thực hiện nghiêm túc. Đa số người dân đã chấp hành nhưng có nơi, có chỗ, việc thực hiện giãn cách chưa thực sự triệt để; lượng người ra đường vẫn còn khá lớn.
CSGT hỗ trợ người dân từ TP HCM về các địa phương
CSGT hỗ trợ người dân từ TP HCM về các địa phương
(Ngày Nay) -  Nhằm hạn chế tối đa việc lây nhiễm dịch khi người dân di chuyển, lực lượng CSGT các tỉnh đã tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông từ xa, bảo đảm phòng, chống dịch và an toàn cho người dân khi di chuyển qua địa bàn.
Không để dịch lan rộng tới mức phải phong tỏa toàn quốc
Không để dịch lan rộng tới mức phải phong tỏa toàn quốc
(Ngày Nay) - Theo báo cáo của Chính phủ gửi đại biểu Quốc hội, từ đầu năm 2020 đến ngày 23/7, Việt Nam đã trải qua 4 giai đoạn dịch, ghi nhận 81.678 ca mắc COVID-19, 370 ca tử vong. Qua mỗi giai đoạn, quy mô, địa bàn, mức độ lây lan dịch bệnh đều tăng.
3 tác giả nhí cùng thầy hiệu trưởng Nguyễn Xuân Khang tại buổi ra mắt cuốn sách"Một mẩu rừng cho bạn".
3 tác giả nhí và thông điệp 'Một mẩu rừng cho bạn'
(Ngày Nay) -  Ra mắt hôm 23/7 vừa qua, “Một mẩu rừng cho bạn” là cuốn sách tuyên truyền ý thức bảo vệ rừng, trồng cây xanh được viết bởi 3 học sinh lớp 7 trường Marie Curie, nhận được nhiều sự hoan nghênh từ dư luận.
Vĩnh Long phát hiện 30 ca mắc COVID-19 sau khi đi đám tang
Vĩnh Long phát hiện 30 ca mắc COVID-19 sau khi đi đám tang
(Ngày Nay) - Ngày 25/7, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long Văn Công Minh cho biết, trên địa bàn vừa ghi nhận 30 trường hợp dương tính với virus SARS-CoV-2, phần lớn là người trong gia đình đã từng đến viếng đám tang của người thân.
“Ngày đầu biết bản thân là một người tự kỷ, mình cũng sững sờ.” (Ảnh nhân vật cung cấp)
Có một cây viết tự kỷ
(Ngày Nay) - Nam là một cây viết chuyên về bình đẳng giới. Nam là người thuộc cộng đồng LGBT. Nam là một người tự kỷ. Cậu có nhiều cái "nhãn", và cậu hiểu rõ sức nặng của chúng. Việc thừa nhận một điều gì đó không phải lúc nào cũng thật dễ dàng.