Chất lượng không chỉ được nhìn từ tên gọi của một tiêu chuẩn
Cùng với xu hướng chủ động tìm hiểu thông tin trước khi sử dụng thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, người tiêu dùng hiện nay cũng dành nhiều sự quan tâm đến các tiêu chuẩn chất lượng được nhà sản xuất công bố trên bao bì. Những thuật ngữ như GMP (Thực hành tốt sản xuất thuốc), WHO-GMP (Tiêu chuẩn do Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị) hay FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) xuất hiện ngày càng phổ biến và dần trở thành căn cứ ưu tiên khi chọn lựa sản phẩm.
Sự quan tâm này phản ánh nhận thức ngày càng cao của người dân về an toàn sức khỏe. Tuy nhiên, nhiều người vẫn có xu hướng đồng nhất tên gọi tiêu chuẩn hoặc xuất xứ ngoại nhập với chất lượng của sản phẩm.
Theo các chuyên gia, các hệ thống tiêu chuẩn quản lý dược phẩm đều hướng tới mục tiêu chung: đảm bảo quy trình sản xuất nghiêm ngặt để sản phẩm đạt độ an toàn và đồng nhất chất lượng tối đa giữa các lô hàng trước khi đến tay người sử dụng. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần hiểu rằng không tồn tại một "chuẩn toàn cầu" duy nhất được áp dụng giống nhau ở mọi quốc gia.
Mỗi thị trường đều xây dựng hệ thống quản lý dựa trên quy định pháp lý, mức độ phát triển của hệ thống y tế, điều kiện thị trường cũng như đặc điểm sức khỏe, cơ địa và nhu cầu của người dân. Vì vậy, xuất xứ hay các tiêu chuẩn quốc tế là những thông tin có giá trị tham khảo quan trọng, nhưng không nên là căn cứ duy nhất để đánh giá chất lượng của một sản phẩm. Điều người tiêu dùng cần lưu ý là sản phẩm được quản lý, cấp phép lưu hành, sử dụng đúng chỉ định và phù hợp với nhu cầu cơ địa của từng cá nhân.
Những ngộ nhận lâm sàng nguy hiểm
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là thói quen tự ý mua thuốc nhỏ mắt hoặc dùng lại đơn cũ của người khác khi thấy mắt đỏ, cộm ngứa. Thực tế, các triệu chứng này có thể xuất phát từ nhiều bệnh lý khác nhau như viêm kết mạc, viêm giác mạc, glôcôm cấp hoặc chấn thương nhãn cầu. Việc tự xử lý tại nhà dựa trên kinh nghiệm truyền miệng không chỉ trì hoãn “thời gian vàng” điều trị mà còn khiến bệnh diễn tiến phức tạp, để lại tổn thương nghiêm trọng cho thị lực.
Đáng ngại hơn, việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid để giảm nhanh cảm giác khó chịu dễ che lấp dấu hiệu nhiễm trùng, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp hay đục thủy tinh thể sớm. Ngoài ra, tâm lý ngộ nhận các sản phẩm “100% tự nhiên” là vô hại, hay thói quen tự pha nước muối, nhỏ nước lá không đảm bảo vô khuẩn tại nhà cũng dễ biến một kích ứng nhẹ ban đầu thành nhiễm trùng, loét giác mạc nghiêm trọng.
Tiêu chí lựa chọn sản phẩm an toàn và tương thích
Theo BS.CKII Nguyễn Thành Luân, Khoa Mắt, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, đối với các thuốc và chế phẩm dùng trực tiếp lên bề mặt nhãn cầu - một cơ quan cực kỳ nhạy cảm - giá trị thực của sản phẩm phải được đánh giá dựa trên sự minh bạch về nguồn gốc pháp lý và mức độ tương thích với đặc điểm sinh lý của từng cá nhân.
 |
| BS.CKII Nguyễn Thành Luân khám mắt cho bệnh nhân. |
Bác sĩ Luân nhấn mạnh, một sản phẩm bảo đảm an toàn trước hết phải có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, được các cơ quan quản lý y tế có thẩm quyền kiểm duyệt và cấp phép lưu hành chính thức với đầy đủ thông tin minh bạch trên bao bì: từ tên nhà sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm phân phối chính ngạch, bảng thành phần hoạt chất, hàm lượng, chỉ định, chống chỉ định cho đến điều kiện bảo quản nghiêm ngặt nhằm duy trì độ vô khuẩn tối đa trong suốt hạn sử dụng.
Hiện nay, trên thị trường hiện có nhiều nhóm sản phẩm cho mắt như: nước mắt nhân tạo, dung dịch rửa, thuốc điều trị và các sản phẩm hỗ trợ... Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng phù hợp với mọi đối tượng hoặc mọi tình trạng bệnh. Người dân cần hình thành thói quen tiếp cận thông tin từ những nguồn chính thống, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng và ưu tiên mua sản phẩm tại các cơ sở y tế hoặc nhà thuốc uy tín để đảm bảo nguồn gốc. Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài, giải pháp tối ưu, an toàn và kinh tế nhất vẫn là tìm đến các bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán đúng căn nguyên và nhận lời khuyên về sản phẩm thực sự tương thích với nhu cầu của bản thân, từ đó bảo vệ sức khỏe một cách khoa học và bền vững lâu dài.
Theo bác sĩ Nguyễn Thành Luân, trong bối cảnh người tiêu dùng có nhiều cơ hội tiếp cận thông tin hơn trước, điều quan trọng không phải là biết nhiều thuật ngữ mà là hiểu đúng bản chất để lựa chọn sản phẩm dựa trên căn cứ chuyên môn, thay vì tin vào cảm nhận cá nhân.
