"AI cần được tích hợp vào các quy trình nghiệp vụ trọng tâm của Quốc hội"

Sáng 13/5, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo của Quốc hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội.

Thời gian qua, Ban Chỉ đạo của Quốc hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, với cơ quan Thường trực là Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã chủ động, tích cực triển khai nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết 57-NQ/TW; kế hoạch, chương trình của Đảng ủy Quốc hội; các nghị quyết, quyết định, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gắn với các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương về Nghị quyết 57-NQ/TW giao cho Quốc hội.

Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội với cơ quan thường trực là Văn phòng Quốc hội đã bám sát chỉ đạo của Trung ương, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo Quốc hội, phối hợp hiệu quả, đồng bộ, bài bản với Tập đoàn Viettel và các chuyên gia trong xây dựng thể chế, kiến trúc Quốc hội số, phát triển dữ liệu số, nền tảng số, ứng dụng số, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, an toàn, an ninh thông tin, phát triển nguồn nhân lực số đến thử nghiệm, vận hành nhiều hệ thống công nghệ thông tin phục vụ hoạt động của Quốc hội.

Nhiều hệ thống như: quản lý văn bản và điều hành điện tử, app Quốc hội, gỡ băng ghi âm, phần mềm quản lý thông tin bầu cử, trang thông tin về đại biểu Quốc hội, phòng họp không giấy tờ, nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”... đã đạt được kết quả đáng ghi nhận.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Tại cuộc làm việc, các đại biểu đã trao đổi, làm rõ những kết quả nổi bật nhất; những đóng góp cụ thể của hai Ban Chỉ đạo đối với công tác hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn trong xây dựng pháp luật, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đánh giá tiến độ thực hiện các kế hoạch của Đảng ủy Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của các Ban Chỉ đạo trong thời gian tới.

Nghiên cứu thành lập Trung tâm AI riêng của Quốc hội

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ chuyển đổi số không chỉ là đầu tư phần mềm, hệ thống hay nền tảng công nghệ mà phải tạo ra sự thay đổi thực chất trong phương thức làm việc, chất lượng tham mưu, hiệu quả hoạt động. Chuyển đổi số không phải là một khẩu hiệu mà phải thực chất, đi vào hoạt động phải có hiệu quả.

Ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực, sự chủ động của hai Ban Chỉ đạo của Quốc hội trong thực hiện nhiệm vụ kể từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW, Chủ tịch Quốc hội cho biết những kết quả bước đầu đạt được là khá tích cực, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, đánh giá cao.

Về kiện toàn các Ban Chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn giao Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến chỉ đạo hợp nhất 2 Ban Chỉ đạo thành một, đề xuất để Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt danh sách thành viên; sửa đổi, thay thế các Nghị quyết có liên quan.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ban Chỉ đạo phải sát sao công việc, không để công việc chậm, muộn. Nếu để các công việc chậm, muộn thì phải xác định rõ trách nhiệm thuộc về đơn vị nào, cá nhân nào để có giải pháp thay thế; cương quyết thực hiện chủ trương “ai không tham gia, không đáp ứng được yêu cầu thì phải đứng sang một bên” trong quá trình triển khai các nhiệm vụ của Nghị quyết 57-NQ/TW cũng như công tác chuyển đổi số của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Về lan tỏa kết quả thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số-Quốc hội số” ra toàn hệ thống chính trị, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an để triển khai.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục triển khai những tài liệu về kỹ năng số cho cán bộ, công chức trong Quốc hội để bảo đảm những kiến thức, kỹ năng này có giá trị ứng dụng cao. Ban Chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng các bài học, tình huống có giá trị thực tiễn cao hơn cho hoạt động của Quốc hội.

Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giai đoạn 2026-2027, Chủ tịch Quốc hội nêu định hướng vận hành theo mô hình “kiềng ba chân”, gồm: người đặt đề bài, nhiệm vụ; chuyên gia AI; đơn vị hạ tầng. AI cần được tích hợp vào các quy trình nghiệp vụ trọng tâm của Quốc hội, gồm lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đối ngoại, công tác đại biểu, dân nguyện và các lĩnh vực liên quan.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu xây dựng hệ sinh thái hợp tác trong và ngoài nước, kết nối Quốc hội với các nghị viện trên thế giới và cộng đồng AI tại Việt Nam. Tới đây, sẽ nghiên cứu thành lập Trung tâm AI riêng của Quốc hội để phục vụ trực tiếp các nhiệm vụ lập pháp, giám sát tối cao, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và kết nối với các nghị viện trên thế giới.

Dữ liệu phải coi là tài sản chiến lược của Quốc hội

Liên quan đến lĩnh vực Chuyển đổi số tại Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Văn phòng Quốc hội chủ động có kế hoạch khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế; đẩy nhanh tiến độ vận hành chính thức, hoàn chỉnh thủ tục thuê dịch vụ, thanh toán đối với hệ thống, phần mềm, nền tảng số đã thử nghiệm thành công; không để tình trạng hệ thống xây dựng xong mà không có người dùng, không có dữ liệu, không hiệu quả.

Đặc biệt, do có nhiều nhiệm vụ được triển khai cùng một thời điểm nên cần xác định những phần mềm, ứng dụng nào cần phải được ưu tiên triển khai trước, không để kéo dài. Ban Chỉ đạo phải rà soát, xác định danh mục các ưu tiên này và thời điểm hoàn thành để báo cáo Lãnh đạo Quốc hội trong tháng 7/2026.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, Văn phòng Quốc hội tham mưu Ban Chỉ đạo lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiệm vụ chuyển đổi số. Chuyển đổi số phải gắn với đổi mới phương thức làm việc, nâng cao chất lượng công việc, cải cách hành chính và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân.

Cùng với đó, tiếp tục cập nhật, ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0, tuân thủ Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; tương thích hoạt động Chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng; kết nối, tích hợp với các nền tảng số Quốc gia, các nền tảng số dùng chung của ngành, hoàn thành trong 2026.

Hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội và nâng cao chất lượng dữ liệu, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ dữ liệu phải coi là tài sản chiến lược của Quốc hội, từ đó xây dựng và ban hành Chiến lược dữ liệu số của Quốc hội và kế hoạch số hóa kho dữ liệu lưu trữ của Quốc hội; phải bảo đảm kết nối, chia sẻ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các hạ tầng kết nối dữ liệu của các cơ quan trong hệ thống chính trị.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương triển khai mạng Mật và Hệ thống điều hành tác nghiệp Mật dùng chung trong khối các cơ quan của Quốc hội, hoàn thành trong quý 2/2026.

Văn phòng Quốc hội phối hợp với cơ quan chuyên trách rà soát, đánh giá an toàn hệ thống; tăng cường kiểm tra, giám sát, diễn tập, cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn thông tin. Đồng thời, tiếp tục phát triển, thử nghiệm, hoàn thiện các nền tảng, phần mềm hỗ trợ chuyên môn cho các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. Triển khai nền tảng số dùng chung của Quốc hội đến Hội đồng nhân dân các địa phương, bảo đảm tận dụng hiệu quả, tránh trùng lặp, lãng phí, tăng cường liên thông giữa Trung ương và địa phương.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực số, văn hóa số và cơ chế thu hút chuyên gia; hoàn thiện quy chế, quy trình, cơ chế phối hợp và bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số.

Đối với các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường trách nhiệm tham gia trong quá trình thử nghiệm, đánh giá các hệ thống thông tin, ứng dụng số. Các cơ quan cần thúc đẩy sự tham gia thường xuyên của toàn thể cán bộ, công chức trong thử nghiệm và sử dụng các hệ thống.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Tập đoàn Viettel tiếp tục tập trung nguồn lực, đồng hành cùng Văn phòng Quốc hội trong nghiên cứu, phát triển, hoàn thiện các giải pháp công nghệ theo Kiến trúc Quốc hội số, bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn, an ninh thông tin.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tin tưởng với sự quyết tâm của Lãnh đạo Quốc hội, các Ban Chỉ đạo, sự chủ động, cố gắng của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Văn phòng Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và sự đồng hành của các đơn vị công nghệ, việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và công tác chuyển đổi số của Quốc hội trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 sẽ có chuyển biến rõ nét, thực chất hơn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.