AI vượt trội siêu máy tính về dự báo thời tiết

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature đã giới thiệu hệ thống trí tuệ nhân tạo có tên Aardvark Weather, có khả năng dự báo thời tiết nhanh hơn và chính xác hơn các phương pháp truyền thống, đồng thời tiêu tốn ít năng lượng hơn hàng nghìn lần.
Ảnh minh họa: linkedin.com
Ảnh minh họa: linkedin.com

Hiện nay, các dự báo thời tiết thường được thực hiện bằng cách đưa dữ liệu vào các mô hình vật lý phức tạp, đòi hỏi nhiều giờ xử lý trên siêu máy tính. Ngược lại, Aardvark Weather áp dụng một cách tiếp cận hoàn toàn mới: hệ thống học máy này trực tiếp phân tích dữ liệu thô từ vệ tinh, trạm thời tiết, tàu thuyền và khinh khí cầu thời tiết để đưa ra dự báo mà không cần thông qua các mô hình khí quyển phức tạp.

Giáo sư Richard Turner thuộc Đại học Cambridge, Vương quốc Anh chia sẻ: "Các hệ thống dự báo thời tiết mà chúng ta đang sử dụng được phát triển trong nhiều thập kỷ, nhưng chỉ trong 18 tháng, chúng tôi đã xây dựng được một hệ thống có thể cạnh tranh với những hệ thống tốt nhất hiện nay, chỉ sử dụng 1/10 dữ liệu trên một máy tính để bàn thông thường".

Khi so sánh với các hệ thống dự báo hiện có, Aardvark Weather đã thể hiện nhiều ưu điểm vượt trội: chỉ cần sử dụng 8% lượng dữ liệu quan sát so với các hệ thống truyền thống, vượt qua hiệu suất của Hệ thống Dự báo Toàn cầu (GFS) của Mỹ, cho kết quả tương đương với dự báo của Cục Thời tiết Mỹ và hoàn thành dự báo trong vài phút trên máy tính để bàn thông thường.

Mặc dù vậy, độ phân giải không gian của Aardvark Weather hiện còn thấp hơn các hệ thống hiện tại. Hệ thống hoạt động ở độ phân giải 1,5 độ, nghĩa là mỗi ô lưới trong dự báo bao phủ 1,5 độ vĩ độ và 1,5 độ kinh độ. So sánh với GFS sử dụng lưới 0,25 độ, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng dự báo thời tiết cục bộ.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Anna Allen từ Đại học Cambridge, đây mới chỉ là khởi đầu của những gì Aardvark có thể đạt được. Hệ thống có thể được điều chỉnh để dự báo các hiện tượng thời tiết cụ thể như: bão, cháy rừng, lốc xoáy, chất lượng không khí, động lực học đại dương và dự báo băng biển.

Một trong những ứng dụng quan trọng nhất của Aardvark Weather là khả năng hỗ trợ các trung tâm dự báo ở những khu vực thiếu nguồn lực để tinh chỉnh dự báo toàn cầu thành dự báo khu vực độ phân giải cao. Tiến sĩ Scott Hosking từ Viện Alan Turing nhận định: "Đột phá của Aardvark không chỉ về tốc độ, mà còn về khả năng tiếp cận. Bằng cách chuyển việc dự báo thời tiết từ siêu máy tính sang máy tính để bàn, chúng tôi có thể dân chủ hóa hoạt động dự báo, giúp các quốc gia đang phát triển và khu vực thiếu dữ liệu trên thế giới tiếp cận được công nghệ dự báo mạnh mẽ này".

Thư Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành Giáo dục nhân dịp Khai giảng năm học mới 2026 - 2027
Thư Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành Giáo dục nhân dịp Khai giảng năm học mới 2026 - 2027
(Ngày Nay) - Nhân dịp khai giảng năm học mới 2026 - 2027, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi thư động viên, nhắn nhủ đến các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý, người lao động ngành Giáo dục, các bậc phụ huynh, học sinh, sinh viên trên cả nước. Ngày Nay xin trân trọng giới thiệu toàn văn bức thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Giải pháp điều hành những tháng còn lại của năm 2026
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Giải pháp điều hành những tháng còn lại của năm 2026
(Ngày Nay) - Chiều 4/9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp đánh giá kết quả công tác quản lý, điều hành giá 8 tháng năm 2026 và định hướng công tác điều hành giá 4 tháng cuối năm. Cuộc họp có sự tham dự của các thành viên Ban Chỉ đạo và được kết nối trực tuyến đến 34 tỉnh, thành phố.
UNESCO và nhiều nước hoan nghênh sáng kiến văn hoá do Việt Nam thúc đẩy
UNESCO và nhiều nước hoan nghênh sáng kiến văn hoá do Việt Nam thúc đẩy
(Ngày Nay) - Ngay sau khi cuộc họp toàn thể ngày 4/9 của Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) thông qua Nghị quyết tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững - một sáng kiến do Nhóm nòng cốt gồm Việt Nam, Cyprus, Italy, Lào, Qatar, Saint Kitts và Nevis thúc đẩy, lãnh đạo UNESCO và Đại sứ nhiều nước thành viên UNESCO đã hoan nghênh sự kiện quan trọng này.
EU tăng cường viện trợ nhân đạo Nepal
EU tăng cường viện trợ nhân đạo Nepal
(Ngày Nay) - Liên minh châu Âu (EU) đã tăng cường hỗ trợ Nepal trong bối cảnh hàng nghìn gia đình đang đối mặt với hậu quả thảm khốc từ một trong những trận lũ lụt thảm khốc nhất đất nước này trong nhiều thập kỷ qua. Chuyến bay thuộc cầu hàng không nhân đạo của EU, phối hợp với UNICEF, đã hạ cánh tại Nepal với 82 tấn hàng cứu trợ thiết yếu, bao gồm vật tư y tế, nước sạch và vệ sinh môi trường, thực phẩm dinh dưỡng, nhà tạm trú, đồ dùng học tập và các thiết bị bảo hộ trích từ kho dự trữ của EU.
Ảnh minh hoạ.
Indonesia xây mới hàng nghìn trung tâm y tế cộng đồng
(Ngày Nay) - Chính phủ Indonesia có kế hoạch xây mới 1.988 trung tâm y tế cộng đồng trong năm 2027, trong đó ưu tiên những địa bàn chưa có cơ sở y tế, khu vực có nhu cầu khám chữa bệnh cao, qua đó mở rộng khả năng người dân được tiếp cận dịch vụ y tế cơ sở.
Những khu vườn kiểu Pháp chật vật thích nghi với nắng nóng và khô hạn
Những khu vườn kiểu Pháp chật vật thích nghi với nắng nóng và khô hạn
(Ngày Nay) - Những khu vườn kiểu Pháp, nổi tiếng với các thảm cỏ, hàng cây và bồn hoa được bố trí cân đối theo những đường nét hình học, đang đứng trước thách thức lớn của biến đổi khí hậu. Nắng nóng và hạn hán khắc nghiệt trong mùa Hè 2026 không chỉ khiến nhiều loại cây chết hoặc suy yếu, mà còn buộc những người chăm sóc các khu vườn lịch sử phải tìm cách thích nghi với khí hậu ngày càng nóng lên.