“Lễ Độc thân” hay “Double Eleven” là một lễ hội diễn ra trong 24 giờ vào ngày 11/11 hằng năm, nhưng năm nay các chương trình giảm giá đã được khởi động sớm hơn một tháng so với thường lệ. Không chỉ Alibaba, các đối thủ như JD.com và Pinduoduo cũng đã bắt đầu đợt giảm giá từ ngày 7/10, sớm hơn một tuần so với năm ngoái. Điều này cho thấy áp lực mà các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc đang phải đối mặt, khi nhu cầu tiêu dùng giảm sút và sự cạnh tranh từ các đối thủ mới như Douyin, phiên bản TikTok tại Trung Quốc, ngày càng gia tăng.
“Lễ Độc thân” là lễ hội mua sắm lớn nhất thế giới, với tổng doanh thu năm ngoái lên đến 1,14 nghìn tỷ nhân dân tệ (160 tỷ USD). Sự kiện này không chỉ tác động lớn đến doanh thu hàng năm của các công ty mà còn là thước đo quan trọng để các nhà đầu tư đánh giá hiệu quả hoạt động của họ.
Nhưng “Lễ Độc thân” 2024 có vẻ còn quan trọng hơn mọi năm. Liu Bo, Phó Chủ tịch Tập đoàn Alibaba, đã gọi lễ hội năm nay là “thời điểm then chốt” bởi sự thay đổi trong tâm lý tiêu dùng tại Trung Quốc trong những tháng gần đây. Người tiêu dùng ngày càng chú trọng vào việc mua sắm các sản phẩm tương xứng với giá trị đồng tiền, dẫn đến việc họ trì hoãn mua sắm cho đến khi các dịp lễ hội lớn diễn ra để tận dụng ưu đãi.
Sự cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử Trung Quốc chưa bao giờ khốc liệt như hiện nay. Các tên tuổi lớn như Alibaba và JD.com không chỉ mất thị phần vào tay Pinduoduo mà còn phải đối mặt với sự bành trướng mạnh mẽ của các nền tảng xã hội như Douyin, Kuaishou và Xiaohongshu, những nền tảng đã tích hợp thương mại điện tử vào ứng dụng của mình.
Xu hướng ngày càng nhiều người tiêu dùng mua sắm dựa trên gợi ý từ các KOL trong các buổi livestream và video ngắn khiến các nền tảng thương mại điện tử truyền thống gặp khó khăn trong việc giữ vững sức hút. Trong “Lễ Độc thân” năm ngoái, doanh thu từ các nền tảng livestream đạt 215 tỷ nhân dân tệ, tăng 19% so với năm trước, trong khi các nền tảng truyền thống như JD.com, Pinduoduo và các nền tảng của Alibaba như Taobao và Tmall lại giảm 1%, theo dữ liệu từ Syntun.
Để không tiếp tục mất thêm thị phần năm nay, Alibaba và JD.com đã bắt tay hợp tác. Cả hai, từng là đối thủ không đội trời chung, giờ đây nỗ lực phối hợp để tăng doanh thu bằng mọi cách. Tháng 9 vừa qua, Alibaba đã tích hợp WeChat Pay, dịch vụ thanh toán của đối thủ Tencent, vào Taobao và Tmall, nhằm tiếp cận nhiều hơn với người tiêu dùng trẻ và thị trường cấp thấp, nơi WeChat Pay rất phổ biến. Wu Jia, một Phó Chủ tịch khác của Alibaba, cũng cho biết công ty đang lên kế hoạch tích hợp JD Logistics vào chuỗi cung ứng của mình trước “Lễ Độc thân” để cung cấp thêm nhiều tùy chọn giao hàng cho khách hàng.
Li Chengdong, nhà phân tích thương mại điện tử từng làm việc tại Tencent, nhận định rằng giờ đây Alibaba và JD.com không còn coi nhau là đối thủ chính; Douyin và Pinduoduo mới là những đối thủ đáng gờm nhất.
Các nền tảng cũng đang cạnh tranh mạnh mẽ về khuyến mãi. Taobao và Tmall đã khôi phục chương trình đặt hàng trước, cho phép khách hàng đặt cọc để giữ hàng. Họ cũng tung ra nhiều chương trình giảm giá đa dạng hơn, cho phép người tiêu dùng kết hợp nhiều mã giảm giá cho một đơn hàng. Chính phủ cũng hỗ trợ người tiêu dùng thông qua các khoản trợ cấp trong gói kích cầu kinh tế, cho phép giảm giá lên đến 20% cho một số sản phẩm gia dụng và thiết bị kỹ thuật số.
Tuy nhiên, hệ thống giá cả này đã gây ra phản ứng trái chiều trên mạng xã hội, khi nhiều người dùng phàn nàn rằng trải nghiệm mua sắm trở nên quá rắc rối. Theo nhà phân tích Li, cuộc đua giảm giá này phản ánh sự tuyệt vọng của các nền tảng trong việc thu hút khách hàng.
