Huy hoàng nhưng nhiều chông gai
Sau 16 năm, nước Đức đã phải nói lời từ biệt với Thủ tướng Angela Merkel. Bà là vị thủ tướng Đức đầu tiên từ chức do nguyện vọng cá nhân, chứ không vì áp lực chính trị như những người tiền nhiệm.
Suốt sự nghiệp của mình, bà Merkel được coi là một trong những chính trị gia thành công nhất lịch sử thế giới. Cựu tổng thống Mỹ Barack Obama từng ca ngợi bà Merkel là một nhà lãnh đạo chính trị toàn cầu xuất sắc.
Dưới bàn tay của mình, Angela Merkel đã đưa Đức vượt qua hàng loạt cuộc khủng hoảng: cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, cuộc khủng hoảng nợ đồng Euro, cuộc khủng hoảng di cư năm 2015, và tất nhiên là cả đại dịch COVID-19. Hành động mở cửa biên giới Đức cho hàng triệu người tị nạn từ Syria năm 2015 được coi là sự kiện mang tính then chốt trong sự nghiệp của bà.
 |
Thủ tướng Đức Angela Merkel. (Ảnh: Reuters) |
Nước Đức dưới thời bà Merkel cũng đạt được nhiều thành tựu đáng nể về kinh tế. Thặng dư xuất khẩu đạt mức cao nhất mọi thời đại, GDP đạt mức cao kỷ lục vào năm 2019, củng cố vững chắc vị trí thứ 4 của Đức trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tuy vậy, con đường chính trị của bà Merkel không phải lúc nào cũng có quả ngọt. Nhiều chính sách của bà được cho là sẽ gây ảnh hưởng xấu về lâu dài, Anna Sauerbrey - biên tập viên của tờ Der Tagesspiegel nhận định. Thực hiện "thắt lưng buộc bụng" trong cuộc khủng hoảng nợ ở khu vực đồng euro, từ chối khai thác đường ống Nord Stream 2 từ Nga, sẵn sàng mở cửa với người tị nạn và không cương quyết với chủ nghĩa dân tuý là những hành động gây nhiều tranh cãi của bà Merkel trong nhiệm kỳ của mình.
16 năm cầm quyền của Angela Merkel sẽ còn được các chuyên gia mổ xẻ, phân tích trong một thời gian dài, cũng như những bất ổn chính trị mà Đức và châu Âu phải đối mặt trong thời kỳ hậu Merkel. Tờ The Economist đã có một bài viết về "mớ hỗn độn mà Merkel để lại"; Guardian cho rằng việc bà Merkel từ chức không giải quyết được gốc rễ của vấn đề; còn phóng viên của tờ Wall Street Journal tại Đức lại viết rằng di sản quốc tế của bà Merkel sẽ là “mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương ôn hoà hơn”.
"Lạt mềm buộc chặt"
Cẩn trọng, kiên định, bền bỉ và cần mẫn - đó là những phẩm chất đã gây dựng nên sự nghiệp chính trị huy hoàng của bà Angela Merkel. Tuy nhiên, phong cách lãnh đạo tập trung vào sự ổn định này không được lòng nhiều chính khách trong và ngoài nước. Họ phê bình bà Merkel là người không có tầm nhìn và tỏ thái độ coi thường năng lực của bà.
Dù vậy, không phải ngẫu nhiên mà tỷ lệ tán thành công việc của bà Merkel luôn ở mức cao. Bà đã chứng tỏ là một hình mẫu về sự tin cậy và trách nhiệm, cũng như vai trò của một nữ chính trị gia. Sẽ là sai lầm nếu coi sự trầm lặng và ôn hoà của Angela Merkel là nhu nhược và thiếu tính toán.
Thủ tướng Merkel chưa bao giờ tỏ ra nao núng trước những vị nguyên thủ quốc gia quyền lực nhất thế giới như Vladimir Putin hay Donald Trump. Năm 2007, ông Putin đã dính tin đồn cố tình dùng chó cưng "doạ" bà Merkel trong một cuộc họp giữa 2 nhà lãnh đạo tại Sochi, Nga. Ông Putin sau đó đã phủ nhận điều này, nhưng bà Merkel đã bình luận một cách khá gay gắt: "Tôi hiểu tại sao ông ấy làm điều đó - để chứng minh mình là một người đàn ông. Ông ấy sợ để lộ những điểm yếu của mình."
Bức ảnh bà Merkel chống tay lên bàn, nhìn thẳng vào mắt ông Donald Trump trong cuộc họp lãnh đạo các nước G7 năm 2018 tại Canada cũng là một biểu tượng cho sự cứng rắn của bà.
 |
Bức ảnh bà Merkel và ông Trump "đấu mắt", xung quanh là các lãnh đạo G7 tại Canada năm 2018. Ảnh: CBS News. |
Bên cạnh đó, Thủ tướng Merkel còn chứng tỏ mình là một người chú trọng tới hành động hơn lời nói. Bà hầu như không bao giờ trả lời phỏng vấn cho các hãng tin nước ngoài, và khá kín đáo những cuộc phỏng vấn với giới truyền thông Đức. Bà cũng chưa bao giờ dính phải một scandal nào suốt 4 nhiệm kỳ của mình.
Lèo lái một cường quốc như Đức vượt hết thử thách này tới thử thách khác, vươn lên đỉnh cao quyền lực trong 4 nhiệm kỳ liên tục, dù xuất thân là một nhà khoa học - có lẽ không cần phải bàn cãi nhiều về năng lực của bà Merkel. Dù sự nghiệp chính trị chưa đạt tới độ hoàn hảo, bà vẫn là một bậc thầy về đối phó với tranh cãi và khủng hoảng. Không chỉ vậy, những di sản bà để lại còn chứng minh rằng, làm chính trị không có nghĩa là phải từ bỏ tính nhân văn hay sự kiên định.
