Bệnh nhân H.N.Q (20 tuổi) nhập viện với triệu chứng đau bụng âm ỉ kéo dài ở vùng hạ sườn phải. Qua khai thác tiền sử, bệnh nhân có sức khỏe ổn định, thỉnh thoảng có ăn rau sống và không ăn gỏi cá. Đặc biệt, bệnh nhân không có thói quen tẩy giun sán định kỳ, điều này có thể là yếu tố nguy cơ dẫn đến tình trạng bệnh lý hiện tại.
Khi nhập viện, bệnh nhân không có biểu hiện sốt, nhưng kết quả siêu âm gan cho thấy có nhiều khối áp xe gan rải rác, trong đó khối áp xe lớn nhất có kích thước lên đến 30mm. Xét nghiệm máu cho thấy số lượng bạch cầu tăng cao, đặc biệt là bạch cầu ưa axít. Bác sĩ nghi ngờ nguyên nhân gây bệnh là do nhiễm ký sinh trùng và tiến hành xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán để tìm kháng thể kháng giun sán.
Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân dương tính với ba loại ký sinh trùng, bao gồm sán lá gan lớn (Fasciola hepatica), sán dây chó (Toxocara canis) và giun lươn (Strongyloides stercoralis).
Dựa trên kết quả này, bệnh nhân được chẩn đoán bệnh áp xe gan do nhiễm ký sinh trùng và được chỉ định phác đồ điều trị đặc hiệu theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Dự kiến quá trình điều trị sẽ kéo dài từ 2-3 tuần, hiện tại tình trạng của bệnh nhân đã ổn định, hết các triệu chứng lâm sàng.
Một bệnh nhân khác, ông N.V.T (54 tuổi, đến từ Sóc Sơn, Hà Nội), nhập viện với triệu chứng đau bụng âm ỉ ở vùng hạ sườn phải. Khi khai thác tiền sử, bệnh nhân cho biết thỉnh thoảng có ăn gỏi sống. Sau khi thăm khám và siêu âm gan, bác sĩ phát hiện nhiều ổ áp xe gan rải rác, trong đó ổ lớn nhất có kích thước 38 x 26mm. Kết quả xét nghiệm huyết thanh cho thấy ông T. dương tính với sán lá gan lớn và giun đũa chó mèo (Toxocara spp.). Xét nghiệm bạch cầu cho thấy mức độ bạch cầu ưa axít của bệnh nhân tăng nhẹ. Bệnh nhân được chẩn đoán áp xe gan do nhiễm ký sinh trùng và đã được chỉ định phác đồ điều trị phù hợp. Sau một thời gian điều trị, tình trạng của ông T. đã ổn định và các triệu chứng lâm sàng đã giảm hẳn.
Bác sĩ chuyên khoa II Trần Duy Hưng, Trưởng Khoa Virus – Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trung ương cho biết: Khai thác bệnh sử của cả hai bệnh nhân cho thấy môi trường sống và thói quen sinh hoạt, ăn uống có vai trò quan trọng trong việc lây nhiễm bệnh. Ở đây có rất nhiều yếu tố khác nhau, từ điều kiện sống, thói quen sinh hoạt và ăn uống, đến môi trường sống của con người. Các tác nhân gây bệnh cũng rất đa dạng, bao gồm vi khuẩn, ký sinh trùng và các yếu tố môi trường như độ ẩm, mưa. Mỗi yếu tố đều có tác động riêng biệt.
Bác sĩ Hưng chia sẻ, đối với hai bệnh nhân trên, các ổ áp xe đều có kích thước lớn nhất lên đến 38 x 26mm, rải rác trong gan. Nếu không được điều trị kịp thời, các ổ áp xe này có thể gây ra hàng loạt hậu quả nguy hiểm như: nhiễm trùng bội nhiễm, nhiễm trùng ổ bụng nếu áp xe vỡ vào ổ bụng; nhiễm trùng huyết nếu vi khuẩn từ ổ áp xe lan vào máu; suy gan, suy đa cơ quan nếu tổn thương gan nghiêm trọng và kéo dài.
Để phòng tránh nhiễm ký sinh trùng, bác sĩ Hưng khuyến cáo, người dân cần chú ý ăn chín, uống sôi, vệ sinh tay trước khi ăn và đặc biệt hạn chế ăn đồ sống như rau sống, gỏi cá sống, thịt chua.... nếu có sử dụng rau sống thì phải rửa thật kỹ bằng nước sạch và rửa dưới vòi nước.
Ngoài ra, việc tẩy giun sán định kỳ 6 tháng/lần là rất quan trọng để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng. Đặc biệt là việc giữ gìn vệ sinh cá nhân như rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với đất. Đối với các gia đình nuôi chó, mèo, cần tẩy giun định kỳ cho vật nuôi để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm./.
