Bản đồ địa chất toàn diện đầu tiên về bề mặt của Mặt trăng

NASA sẽ có nguồn tài nguyên mới giúp họ trong việc lập kế hoạch cho các sứ mệnh lên Mặt trăng trong tương lai - sau khi các nhà địa chất tạo ra bản đồ đầu tiên về các loại đá trên bề mặt Mặt trăng.
Tấm bản đồ chi tiết với độ phân giải cao này sẽ cho phép các cơ quan vũ trụ lập kế hoạch cho các nhiệm vụ khám phá trong tương lai và hiểu rõ hơn về nơi sẽ hạ cánh, nơi để tìm kiếm tài nguyên và thậm chí là nơi thiết lập căn cứ.
Tấm bản đồ chi tiết với độ phân giải cao này sẽ cho phép các cơ quan vũ trụ lập kế hoạch cho các nhiệm vụ khám phá trong tương lai và hiểu rõ hơn về nơi sẽ hạ cánh, nơi để tìm kiếm tài nguyên và thậm chí là nơi thiết lập căn cứ.

Tấm bản đồ Mặt trăng này được gọi là Bản đồ Địa chất toàn diện của Mặt trăng, được lập bởi Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS), NASA và Viện Nghiên cứu Mặt trăng.

Tấm bản đồ đầy màu sắc này được tạo ra với vai trò là một bản thiết kế chi tiết về địa chất bề mặt mặt trăng và có ý nghĩa “vô giá đối với cộng đồng làm khoa học, các nhà giáo dục và toàn thể nhân loại”.

Tấm bản đồ được tạo ra bằng cách kết hợp thông tin từ sáu bản đồ Mặt trăng từ thời Apollo và các thông tin mới thu được bởi những nhiệm vụ vệ tinh khám phá Mặt trăng gần đây.

Các vùng có màu sắc khác nhau thể hiện độ cao của lớp đá và các đặc điểm bề mặt cụ thể sẽ hỗ trợ các nhà thám hiểm và các công trình nghiên cứu Mặt trăng trong tương lai.

Bản đồ của USGS ở dạng kỹ thuật số và miễn phí trực tuyến, thể hiện đặc điểm địa chất của Mặt trăng một cách chi tiết đến mức kinh ngạc với tỷ lệ 1 : 5.000.000

Nhà địa chất Corey Fortezzo -tác giả chính của công trình này cho rằng bản đồ này là thành tựu đỉnh cao của một dự án kéo dài hàng thập kỷ. Nó cung cấp thông tin quan trọng cho các nghiên cứu khoa học mới bằng cách kết nối việc thăm dò các vị trí cụ thể trên mặt trăng với phần còn lại của bề mặt Mặt trăng.

Đây là lần đầu tiên toàn bộ bề mặt Mặt trăng được lập thành bản đồ hoàn chỉnh và phân loại một cách nhất quán – một điều hết sức cần thiết cho các sứ mệnh phiêu lưu lên mặt trăng của NASA và các cơ quan khác.

Theo ông Jim Reilly – giám đốc USGS đồng thời là một cựu phi hành gia của NASA, con người luôn bị cuốn hút bởi Mặt trăng, và thật tuyệt vời khi thấy USGS tạo ra một nguồn lực có thể giúp NASA trong việc lên kế hoạch cho các nhiệm vụ trong tương lai.

Các nhà nghiên cứu của USGS đã sử dụng các bản đồ hiện có của Mặt trăng và vẽ lại chúng để phù hợp với các bộ dữ liệu hiệu đại do các vệ tinh quan sát gần đây thu được.

Họ cũng đã phát triển một bản mô tả thống nhất về các lớp đất đá của Mặt trăng, giải quyết được những vấn đề tồn tại trong các hệ thống bản đồ trước đây như tên, mô tả và xác định niên đại không nhất quán.

Thông tin về đường xích đạo của Mặt trăng được thu thập bởi hệ thống máy ảnh quan sát địa hình của cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), còn các dữ liệu về cực bắc và cực nam được lấy từ Tàu thám hiểm Mặt trăng đo độ cao bằng tia laze của NASA.

Ông Justin Hagerty, Giám đốc Trung tâm Địa chất học vũ trụ của USGS cho biết xây dựng được tấm bản đồ như thế này không hề đơn giản. Nhóm của ông đã phải cực kỳ nỗ lực để hoàn thiện bản đồ mới này và làm cho nó liền mạch. Phần lớn các bản đồ cũ trước đây được thực hiện bởi nhiều nhóm khác nhau với quy mô theo từng khu vực. Chỉ cần họ sử dụng các phương pháp hơi khác nhau một chút thôi thì những tấm bản đồ cùng đặc điểm nhưng được lập bởi các nhóm nghiên cứu khác nhau cũng sẽ bị lệch nhau.

Thách thức của công trình kéo dài hàng thập kỷ này còn bao gồm cả thực tế là các tấm bản đồ Mặt trăng thời Apollo chỉ có ở dạng vẽ trên giấy, và các phiên bản số hóa thời kỳ đầu của những tấm bản đồ giấy này cũng không phù hợp với các hình ảnh được cập nhật và chính xác hơn sau này.

Sáu tấm bản đồ ban đầu thời Apollo đã được đổi mới bằng số hóa và tương thích với các bộ dữ liệu được cập nhật. Mặc dù được định dạng kỹ thuật số mới, nhưng vẫn còn một số vấn đề về như sự khác biệt về đơn vị địa chất, tên đơn vị, cách mô tả đơn vị, mối quan hệ niên đại, và các đặc điểm bề mặt còn chưa được nhất quán.

Điều này có nghĩa là các nhà địa chất phải tạo ra một hệ thống thống nhất để xác định từng loại đá và đặc điểm chung và đặt tên cho chúng một cách nhất quán.

Theo Dân Trí
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi lễ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam
(Ngày Nay) - Tối 13/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội trọng thể tổ chức Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.
Du khách trải nghiệm vẽ sáp ong tại Bản Mây
Đi đâu xem triển lãm men gốm, học vẽ sáp ong, nghe EDM dân gian đương đại dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 2026?
(Ngày Nay) - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 sẽ trở thành không gian hội tụ những trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Từ triển lãm di sản trên núi Bà Đen (Tây Ninh), trải nghiệm nghề thủ công tại Fansipan (Sa Pa), đến lễ hội dân gian đương đại ở Ninh Bình, Sun Group mang đến những gợi ý du lịch thú vị cho du khách thưởng thức văn hóa Việt.
Cảnh báo lốc xoáy, gió giật mạnh trên biển
Cảnh báo lốc xoáy, gió giật mạnh trên biển
(Ngày Nay) - Ngày và đêm 14/11, nhiều vùng biển trên cả nước có mưa rào và dông rải rác, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra lốc xoáy, gió giật mạnh cấp 7 - 8 và sóng cao trên 2 m, đe dọa an toàn tàu thuyền đang hoạt động trên biển.
Thủ tướng Lê Minh Hưng rời Hà Nội, lên đường tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Manila, Philippines. Ảnh: Dương Giang/TTXVN
Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49
(Ngày Nay) - Sáng 14/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Hà Nội lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị cấp cao liên quan tại Manila, Philippines từ ngày 14 - 17/11 theo lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026.
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 186/QĐ-BCĐ ngày 12/11/2026 ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027 (Kế hoạch). Thời gian triển khai Kế hoạch cao điểm từ ngày 12/11/2026 đến ngày 28/02/2027.