Thời điểm hiện tại, trên mạng xã hội rầm rộ việc tiktoker Hằng Du Mục quảng cáo sai về hàm lượng của yến chưng; Quang Linh vlog, hoa hậu Thuỳ Tiên quảng cáo sai về công dụng một loại kẹo có chất xơ trong phiên livestream bán hàng, cũng như các bài đăng trên facebook.
Nghệ sĩ, tiktoker cùng khuếch đại sản phẩm
Trong một phiên livestream hồi cuối năm 2024, tiktoker Hằng Du Mục quảng cáo một hủ yến 70ml có đến 30gram yến tươi. Tuy nhiên, những người am hiểu về yến cho rằng thông tin Hằng Du Mục đưa ra không hợp lý bởi một hủ dung tích 70ml không thể chứa tới 30gr yến chưng. Vài người đã lên mạng phân tích chi tiết rằng nếu là yến thật không thể có mức giá chỉ 188.000 đồng cho 6 hủ loại 70ml/hủ.
Theo chị Huyền Kiều, một người nuôi yến chuyên nghiệp, cho biết: "Nếu yến chưng cất theo lối thủ công, thì 30gram yến sẽ không chứa đủ trong một hủ 70ml mà phải là hủ 200ml. Yến chưng có loại cao cấp và yến vụn, lấy giá thành tối thiểu, mỗi hủ yến thật 70ml phải có giá khoảng 60.000 đồng, vị chi 6 hũ ít nhất phải 360.000 đồng. Hiện tại, người ta cho rằng yến có thể chưng cất theo lối công nghiệp. Nhưng chưng cất kiểu này nhiệt độ lên đến 1000 độ C. Mức nhiệt này thì yến không còn chất lượng gì cả. Ngày nay, thị trường yến Việt Nam đang rất phức tạp, giá cả thượng vàng hạ cám. Người bán yến đúng chất không thể cạnh tranh về giá, còn người muốn mua yến giá rẻ sẽ không đảm bảo đó là yến thật".
Hằng Du Mục đã làm việc với Hiệp hội Yến Sào Việt Nam và gửi lời xin lỗi đến khách hàng, những người hoạt động trong ngành yến, đồng thời cam kết rút kinh nghiệm. Thế nhưng, không lâu sau, Hằng Du Mục lại dính tiếp vào một sản phẩm được quảng cáo sai sự thật khác.
Mới đây, Quang Linh Vlog livestream bán kẹo KERA. Hot tiktoker này quảng cáo rằng 1 viên kẹo có hàm lượng chất xơ ngang một đĩa rau. Một tiktoker khác đã gửi kẹo rau KERA đến Quatest - Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường - tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia để kiểm định.
Kết quả xác nhận 100gram sản phẩm kẹo KERA có 0,51gram chất xơ tổng. Nếu là rau muống thì tương đương 21gram, khoảng 1-2 cọng rau muống. Nếu là cải xanh thì tương đương 28gram, khoảng 2-3 lá. Hộp kẹo này có 96gram, nên kể cả khi ăn hết hộp sẽ có 0,5gram chất xơ - tương đương với 1/6 quả chuối. Trong đó, một viên kẹo sẽ chứa 0,016gram chất xơ. Cụ thể hơn 1 trái chuối sẽ có 2.6gram chất xơ. Tức là bằng lượng chất xơ của 153 viên kẹo KERA (trị giá 745 ngàn đồng).
Đến ngày 24/2/2025, Quang Linh xin lỗi công khai, hot tiktoker này cho biết: “Trước tiên, Linh rất xin lỗi về việc đã truyền tải thông tin chưa chính xác rằng “1 viên tương đương 1 đĩa rau”, gây hiểu nhầm cho khách hàng trong thời gian qua. Nhưng sau khi nhận ra sai sót thì các phiên livestream tiếp theo mình đã sửa và không nhắc đến thông tin đó nữa”.
Được biết, sản phẩm kẹo này do Thùy Tiên, Quang Linh, Hằng Du Mục hợp tác sản xuất và bán ra thị trường. Sản phẩm được giới thiệu trên website công ty. Sau khi Quang Linh Vlog xin lỗi, web của công ty đã đóng không truy cập được nữa.
 |
Sản phẩm này trên một website Trung Quốc bán với giá 11NDT, tương đương 39 ngàn đồng |
Theo phát hiện của facebooker Nguyễn Sin, tìm hiểu ở một website Trung Quốc, với một hộp kẹo khá giống từ mẫu mã đến bao bì của sản phẩm này thì chỉ có giá 11NDT, tương đương 39 ngàn đồng. Điều này khiến cho cộng đồng mạng đặt ra câu hỏi có phải sản phẩm này có nguồn gốc Trung Quốc được phù phép thành hàng Việt Nam?
Cần biện pháp chế tài mạnh
Khi sàn giao dịch thương mại điện tử bùng nổ, việc bán hàng livestream trở thành gà đẻ trứng vàng cho nhiều nhãn hàng. Hiệu ứng kèm theo là những chiến thần livestream bán hàng kiếm tiền rất nhiều. Đây là mặt tích cực đóng góp vào sự phát triển chung của lĩnh vực thương mại. Tuy nhiên, việc bán hàng mà không hiểu rõ giá trị sản phẩm, nhất là thực phẩm làm ảnh hưởng trực tiếp sức khoẻ sẽ gây ra nhiều hệ luỵ. Chính vì thế, cộng đồng mạng đang kịch liệt phản đối và yêu cầu cơ quan chức năng hãy nghiêm trị các trường hợp này chứ không chỉ dừng lại ở mức người bán hàng xin lỗi là xong.
Về lâu dài, thiết nghĩ cần có một khung pháp lý chặt chẽ hơn nữa, để người bán hàng hoặc người quảng cáo có trách nhiệm với sản phẩm mình giới thiệu. Việc xử phạt nghiêm minh sẽ giúp lành mạnh hoá việc bán hàng online và nhiều hình thức kinh doanh khác.
Nhìn ra nước ngoài, so sánh đối chiếu về tính chuyên nghiệp trong lĩnh vực quảng cáo của những ngôi sao và KOLs. Ngôi sao bóng đá Ronaldo chấp nhận làm hình ảnh đại diện cho một thương hiệu dinh dưỡng của Mỹ được cấp giấy phép bởi FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ). Tất cả các loại thực phẩm, dược phẩm nào muốn được phép tiêu thụ trong thị trường Hoa Kỳ bắt buộc phải có giấy phép này. Ronaldo đã đích thân trải nghiệm đúng 1 năm, nhận thấy kết quả sản phẩm tốt, an toàn anh mới tiến hành ký hợp đồng quảng cáo. Sở dĩ, Ronaldo cẩn trọng như thế vì tên tuổi cá nhân của anh ước tính tầm 1 tỷ USD. Nếu quảng cáo sai, bị tẩy chay sẽ là một tổn thất rất lớn.
Trong bối cảnh Việt Nam, từ trước đến giờ giới nghệ sĩ và KOLs liên tục dính vào các vụ việc quảng cáo sai, hoặc là chưa trải nghiệm sản phẩm mà quảng cáo quá mức sự thật. Thiết nghĩ cơ quan chức năng cần có biện pháp chế tài mạnh để bảo vệ người tiêu dùng.
