Ông Chu Văn Đương, xóm Là Đông, xã Tràng Xá, huyện Võ Nhai cho biết, năm nay gia đình ông trồng 7 sào bí đỏ. Tuy nhiên, mưa nhiều nên bí bị thối khiến sản lượng thấp chỉ đạt 3 tấn, hiện mới xuất bán 1 tấn. Giá bán dao động quanh mức 2.000 - 2.200 đồng/kg, trong khi hàng năm giá là 4.000 - 4.500 đồng/kg.
Cùng cảnh, gia đình ông Nguyễn Văn Tiếp, xóm Là Lưu, xã Tràng Xá, huyện Võ Nhai năm nay chi hơn 7 triệu tiền giống bí cho 2 ha đất vườn, ruộng. Nếu hàng năm thu hoạch khoảng 30 tấn bí đỏ với thu nhập trên 100 triệu đồng thì năm nay mới thu 12 triệu đồng từ 9 tấn bí, giá bán dao động 2.000 đồng/kg, có thời điểm 1.000 đồng/kg cũng phải bán.
Theo ông Nguyễn Văn Tiếp, giá thu mua thấp thương lái lại còn chỉ chọn những quả đẹp, có phấn mới mua. Tính ra, trừ hết công chăm sóc, bón tưới,…người trồng bí lỗ nặng, vụ sau chắc phải cuốc bỏ chuyển đổi sang cây trồng khác.
Trên con đường đi vào các xóm Khuôn Ruộng, Là Bo, Là Đông, Là Lưu,…xã Tràng Xá, ghi nhận hàng chục điểm tập kết bí của nông dân chất khắp dọc đường để chào hàng thương lái, nhưng cả ngày chỉ thấy bóng dáng người dân tập kết thêm bí, không có bóng dáng thương lái mua bán. Trên các cánh đồi, đồng ruộng cây bí vẫn bám xanh, nhiều quả nhưng nông dân không thu hoạch.
Theo người dân ở đây, hàng năm đầu mùa thương lái tới thu mua bí đỏ, nhưng năm nay bí thu về nhiều nhưng vẫn vắng bóng thương lái. Nhiều hộ dân phải tuyển chọn các loại bí xấu, quả nhỏ băm ra nấu dần cho lợn, trâu.
Đầu tháng 7 vừa qua, đoàn thanh niên xã Tràng Xá ra quân “giải cứu” giúp nông dân hơn 3 tấn nhưng hiện nhà nào cũng tồn nhiều bí trong nhà.
Anh Nguyễn Văn Học, một lái buôn ở xóm Là Đông cho hay, "tôi đi thu mua của bà con với giá 1.000- 2.200 đồng/kg rồi mang về thành phố Thái Nguyên giao hàng, đến tận các tỉnh Bắc Giang hay Hà Nội,…cũng chỉ bán được với giá 2.400- 3.000 đồng/kg, trừ hết chi phí cũng không được lãi bao nhiêu."
Ông Nguyễn Hữu Tưởng, Chủ tịch Hội nông dân xã Tràng Xá, huyện Võ Nhai cho biết, Tràng Xá có gần 70 ha bí đỏ, hàng năm được mùa giá dao động ở mức 4.000 - 5.000 đồng/kg, nông dân cũng có lãi nên diện tích ngày càng được nhân rộng.
Tuy nhiên, năm nay vừa mất mùa, trượt giá nên có phần ảnh hưởng tới thu nhập. Không riêng gì ở Tràng Xá, tại một số xã lân cận trong huyện hiện người trồng bí đỏ rơi vào cảnh thất thu từ bí.
Theo bà Nguyễn Thị Mai Huyên, Phó phòng nông nghiệp huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, bí đỏ được người dân gieo trồng trên địa bàn huyện chủ yếu mang tính tự phát.
Huyện cũng đã hỗ trợ một Hợp tác xã chuyên trồng và thu mua bí của bà con để đưa sản phẩm vào các siêu thị. Nhưng, sản lượng bí của bà con cung cấp không ổn định nên hiện nay không có đơn vị thu mua sản phẩm.
Thời gian tới, phòng nông nghiệp sẽ quy hoạch và đưa vào dân những cây trồng có giá trị kinh tế cao như na, bưởi diễn, cam vinh, nhãn và tập chung vào chăn nuôi.
