Bỉ lên kế hoạch trao trả di sản từ thời thuộc địa cho Congo

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Bộ luật mới của Bỉ sẽ thúc đẩy việc thành lập một ủy ban chuyên gia nhằm sàng lọc hàng nghìn hiện vật tại Bảo tàng Hoàng gia Trung Phi, giúp quá trình hồi hương các di sản về CHDC Congo (DRC) diễn ra thuận lợi.
Khoảng 85% trong số 120.000 đồ tạo tác được đặt trong bảo tàng Tervuren đến từ khu vực hiện là DRC. Ảnh: Alamy
Khoảng 85% trong số 120.000 đồ tạo tác được đặt trong bảo tàng Tervuren đến từ khu vực hiện là DRC. Ảnh: Alamy

Chính phủ Bỉ có kế hoạch thành lập một ủy ban chuyên gia với Cộng hòa Dân chủ Congo để quyết định số phận của hàng nghìn hiện vật trong bảo tàng mà Bỉ từng mua lại trong thời kỳ thuộc địa, nhằm thực hiện những thay đổi đầu tiên vào năm 2022.

Bộ luật trên sẽ mở đường cho một ủy ban chung và việc hồi hương các di sản của Congo trong các bộ sưu tập liên bang đang trên đà được quốc hội Bỉ thông qua vào cuối năm 2021. Một thỏa thuận song phương với DRC sau đó sẽ thiết lập khuôn khổ cho ủy ban.

"Bản chất của cách tiếp cận là xây dựng một cuộc đối thoại", Thomas Dermine, Quốc vụ khanh phụ trách chính sách khoa học của Bỉ, người từng tiết lộ kế hoạch thay thế vào mùa hè năm ngoái và thực hiện chuyến thăm chính thức tới DRC vào tháng 11 cho biết. “Chúng tôi hy vọng rằng năm 2022 sẽ là một thời điểm quan trọng.”

Vào năm 1885, Vua Leopold II đã phát động cuộc khai thác thuộc địa tại Congo, một lãnh thổ rộng lớn ở miền Trung Phi, có diện tích gấp 80 lần nước Bỉ. Sau Chính phủ Bỉ sáp nhập lãnh thổ này vào bản đồ năm 1908 với tên gọi Congo thuộc Bỉ và hoàn toàn kiểm soát cho đến năm 1960. Trong suốt thời kỳ chiếm đóng, các nhà thám hiểm, truyền giáo, binh lính người Bỉ, đại diện của Leopold II và các thương gia đã mang về Bỉ những món đồ mà họ đã đánh cắp, mua hoặc có được.

Di sản châu Phi ở phương Tây

Kho lưu trữ lớn nhất của các di sản thời kỳ Congo là thuộc địa của Bỉ là Bảo tàng Hoàng gia Trung Phi (Tervuren), với bộ sưu tập bao gồm 120.000 đồ tạo tác, cùng với hàng nghìn mẫu vật và tài liệu gốc. Khoảng 85% bộ sưu tập đến từ khu vực hiện là DRC. Phần còn lại là di sản đến từ Burundi và Rwanda ngày nay. Chính lãnh đạo của bảo tàng cũng thừa nhận trong một tuyên bố trên trang web rằng: "theo một cách không bình thường, công chúng có thể tìm thấy một lượng lớn di sản văn hóa châu Phi ở phương Tây”.

Bỉ lên kế hoạch trao trả di sản từ thời thuộc địa cho Congo ảnh 1

Một số di sản văn hóa của Congo đang được lưu giữ tại Bỉ. Ảnh: The art newspaper.

Dermine cho biết ủy ban mới sẽ phân loại các hiện vật thành ba loại: những đồ vật đã bị cướp phá một cách rõ ràng và quyền sở hữu phải được chuyển ngay lập tức cho DRC; những tài sản được mua lại một cách hợp pháp và có thể vẫn thuộc sở hữu công cộng của Bỉ; và những loại có xuất xứ không rõ ràng.

Các hiện vật thuộc danh mục không rõ ràng ban đầu sẽ vẫn thuộc quyền sở hữu của Bỉ nhưng tình trạng pháp lý của chúng sẽ dần được thay đổi để chúng không còn là “bất khả chuyển nhượng” - động thái có nghĩa di sản được xóa khỏi bộ sưu tập của quốc gia.

Theo Dermine, chính sách của Bỉ thừa nhận tất cả các hiện vật được đưa vào bộ sưu tập quốc gia trong thời kỳ thuộc địa đều có thể đủ điều kiện để chuyển đổi lại. Đây là một bước mà ông mô tả là "quan trọng và mang tính biểu tượng cao, bởi điều này cho phép chúng tôi thừa nhận rằng chế độ thuộc địa là mô hình chính trị về cơ bản không bình đẳng và ảnh hưởng đến các điều khoản chuyển nhượng”.

Tuy nhiên, điều đó không nhất thiết đồng nghĩa với một cơn lũ hồi hương các di sản về Congo. “Chúng tôi đang thực hiện dự án theo cách thức phân chia thành từng giai đoạn và kéo dài công việc trong nhiều năm, vì vậy mục đích không phải là đưa quá nhiều hiện vật hồi hương ngay trong đợt đầu,” Dermine nói. “Trọng tâm trong thời gian tới là những di sản cần thiết để hoàn thành các bộ sưu tập quốc gia của Congo. Chúng tôi sẽ tập trung vào những di vật rất cụ thể, có giá trị biểu tượng cao nhất ”.

Dermine cho biết kế hoạch trên phù hợp với mong muốn của chính phủ Congo và Félix Tshisekedi, chủ tịch DRC, từng nói rằng ông muốn việc hồi hương được tiến hành "một cách có tổ chức" để đảm bảo việc bảo quản tốt nhất các di sản.

Cho đến nay, khoảng 1.000 hiện vật trong Bảo tàng Hoàng gia Trung Phi được xác định là đã bị cướp phá. Hai di sản dự kiến sẽ hồi hương sớm nhất trong năm 2022 là tượng Nkisi Nkondi, một tượng làm bằng gỗ và đinh từng bị một thương nhân người Bỉ cướp phá trong cuộc tấn công năm 1878 chống lại tù trưởng Ne Kuko, và một chiếc mặt nạ Luba bằng gỗ, bị quân đội Bỉ cướp bóc năm 1896.

Dermine cung cấp thêm thông tin rằng các cuộc đàm phán liên chính phủ cũng sẽ cụ thể hóa những hỗ trợ mà Bỉ có thể cung cấp cho DRC về việc mở rộng cơ sở hạ tầng và năng lực quản lý của các bảo tàng trong nước. Và Bảo tàng Quốc gia DRC đã được mở cửa vào năm 2019 tại Kinshasa, do Cơ quan Hợp tác Hàn Quốc tài trợ.

Theo The Art Newspaper
Ít nhất 5 người thiệt mạng tại Philippines do siêu bão Noru
Ít nhất 5 người thiệt mạng tại Philippines do siêu bão Noru
Nhà chức trách Philippines ngày 26/9 đang gấp rút phân phát viện trợ cho hàng nghìn người phải sơ tán sau khi siêu bão Noru đổ vào thủ đô Manila cũng như các tỉnh miền Bắc nước này, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và nhiều khu vực chìm trong biển nước.
Thái Lan kêu gọi cải tổ hệ thống y tế toàn cầu
Thái Lan kêu gọi cải tổ hệ thống y tế toàn cầu
Tại Hội nghị cấp Bộ trưởng thúc đẩy Kế hoạch hành động toàn cầu (GAP) ứng phó với đại dịch COVID-19 diễn ra tại New York (Mỹ), Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Don Pradmudwinai đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải tổ kiến trúc y tế toàn cầu.
WB cảnh báo nguy cơ khi các nước đồng loạt tăng lãi suất
WB cảnh báo nguy cơ khi các nước đồng loạt tăng lãi suất
Việc các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới đồng loạt tăng lãi suất sẽ gây thêm nhiều rủi ro cho nền kinh tế. Đây là cảnh báo vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) đưa ra trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương công bố lãi suất ở mức cao nhất kể từ năm 1970.
Doanh thu xuất khẩu khí đốt của Ai Cập tăng mạnh
Doanh thu xuất khẩu khí đốt của Ai Cập tăng mạnh
Báo cáo của Trung tâm hỗ trợ quyết định và thông tin của chính phủ (IDSC) ngày 25/9 cho hay, Ai Cập đã chứng kiến một bước nhảy vọt chưa từng có trong tăng trưởng doanh thu xuất khẩu khí đốt tự nhiên, gấp 13 lần trong 8 năm qua.
Dự luật cấm nạo phá thai tiếp tục gây tranh cãi tại Mỹ
Dự luật cấm nạo phá thai tiếp tục gây tranh cãi tại Mỹ
Nhà Trắng và Hiệp hội Các bác sĩ sản phụ khoa Mỹ vừa tuyên bố rằng đề nghị cấm nạo phá thai sau 15 tuần tuổi do đảng Cộng hòa đệ trình đe dọa sức khỏe phụ nữ, gây nhiều khó khăn cho đội ngũ y bác sĩ và kéo theo một cuộc khủng hoảng y tế.
Việt Nam tìm kiếm tiềm năng thúc đẩy hợp tác thủy sản với Ấn Độ
Việt Nam tìm kiếm tiềm năng thúc đẩy hợp tác thủy sản với Ấn Độ
Ngày 24/9, Phòng Thương mại và công nghiệp PHD của Ấn Độ đã phối hợp với Bộ Thủy sản bang Madhya Pradesh tổ chức Hội nghị thủy sản tại bang Madhya Pradesh nhằm thúc đẩy hợp tác về thủy sản với các địa phương tại Ấn Độ. Tham gia hội nghị có ông Shri Tulsiram Silawat, Bộ trưởng Bộ Thủy sản bang Madhya Pradesh; ông Shri Sagar Mehra, Cục trưởng thuộc Bộ Thủy sản Ấn Độ cùng đại diện của Việt Nam, Nhật Bản, Mauritius, Nepal và khoảng 200 đại diện các doanh nghiệp thủy sản tại bang Madhya Pradesh.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (giữa) trong chuyến thăm thành phố Izyum, vùng Kharkiv ngày 14/9/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nga khẳng định luôn sẵn sàng đàm phán với Ukraine
(Ngày Nay) - Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh Nga không từ chối đàm phán với Ukraine và luôn thể hiện thiện chí với những đề xuất hợp lý. Ông nêu rõ, trong tình hình hiện tại, Nga cũng sẽ không thực hiện những bước đầu tiên để tiếp xúc với các đối tác phương Tây.