Việc phân luồng học sinh phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp với nguyện vọng, năng lực của học sinh và nhu cầu nhân lực, yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội của quốc gia và địa phương.
Đây là điểm đáng chú ý trong dự thảo Thông tư quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố để lấy ý kiến đóng góp từ công luận.
Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật sửa đổi một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), cùng các yêu cầu tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Chỉ thị số 29-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông.
Dự thảo thông tư xác định rõ nội dung hướng nghiệp bao gồm: cung cấp thông tin nghề nghiệp; hỗ trợ học sinh tự nhận thức; phát triển kỹ năng lựa chọn nghề; tổ chức trải nghiệm nghề nghiệp; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hướng nghiệp. Việc thực hiện được tổ chức thông qua các môn học, hoạt động giáo dục, tư vấn trực tiếp và trực tuyến, phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và doanh nghiệp.
Dự thảo thông tư đưa ra định hướng phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông dựa trên nhu cầu nhân lực của từng vùng, miền và khả năng đáp ứng của hệ thống giáo dục. Học sinh được hỗ trợ thông qua tư vấn phân luồng, cung cấp thông tin các lựa chọn học tập-việc làm, kết nối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tăng cường truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về phân luồng.
Về điều kiện bảo đảm và trách nhiệm tổ chức thực hiện, dự thảo Thông tư quy định về đội ngũ thực hiện; cơ sở vật chất, thiết bị tối thiểu; tài liệu, học liệu; kinh phí. Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ủy ban nhân dân cấp tỉnh, sở giáo dục và đào tạo, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở đào tạo giáo viên, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Trong đó, về đội ngũ, dự thảo Thông tư quy định, người làm nhiệm vụ tư vấn hướng nghiệp và phân luồng phải đáp ứng tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực và kỹ năng tư vấn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; có năng lực cốt lõi về tư vấn hướng nghiệp, tổ chức hoạt động giáo dục, đánh giá và hỗ trợ học sinh, ứng dụng công nghệ số, phối hợp với gia đình và xã hội; được bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ.
Về cơ sở vật chất, dự thảo Thông tư quy định cơ sở giáo dục bố trí phòng hoặc không gian tư vấn hướng nghiệp bảo đảm điều kiện tiếp cận thông tin, trao đổi và hỗ trợ học sinh; trang bị đầy đủ tài liệu, thiết bị cần thiết theo yêu cầu thực hiện nhiệm vụ hướng nghiệp và phân luồng.
Theo Giáo dục và Đào tạo, việc ban hành dự thảo Thông tư tạo khuôn khổ pháp lí đầy đủ, thống nhất và cập nhật giúp các địa phương triển khai công tác hướng nghiệp, phân luồng gắn với thực tiễn kinh tế, xã hội, nhu cầu nhân lực, bảo đảm quyền được định hướng nghề nghiệp và lựa chọn lộ trình học tập của học sinh.
