Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã thông qua Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Mục đích xây dựng dự thảo Nghị định nhằm kịp thời thể chế hóa, hướng dẫn các quy định mới của Luật Giáo dục nghề nghiệp, tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thống nhất, hướng đến mục tiêu kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi để phát triển giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu của người học, thị trường lao động; yêu cầu về trình độ, kỹ năng nghề nghiệp trong khu vực ASEAN và hội nhập quốc tế.
Đồng thời, khắc phục những tồn tại, hạn chế của pháp luật và quá trình thi hành pháp luật hiện hành về giáo dục nghề nghiệp; kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn, giải quyết được “nút thắt” trong thực tiễn nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo Nghị định đề xuất quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục nghề nghiệp về:
1. Đặt tên, đổi tên của cơ sở giáo dục nghề nghiệp; việc tổ chức dưới các tên gọi khác nhau của trường trung học nghề;
2. Điều kiện, thủ tục, thẩm quyền thành lập, cấp phép hoạt động, dừng tuyển sinh, đình chỉ hoạt động, giải thể phân hiệu;
3. Tiêu chuẩn, việc sử dụng, quản lý, chính sách đối với giảng viên đồng cơ hữu;
4. Chế độ phụ cấp đặc thù, phụ cấp ưu đãi, phụ cấp trách nhiệm công việc và phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm đối với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập;
5. Chính sách khen thưởng, tôn vinh người dạy nghề đóng góp tiêu biểu trong giảng dạy, nghiên cứu, hướng dẫn thực hành và gắn kết đào tạo với doanh nghiệp;
6. Điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, cơ chế kiểm tra, giám sát đối với hoạt động hợp tác, liên kết đào tạo với nước ngoài.
Đặt, đổi tên cơ sở giáo dục nghề nghiệp
Trong đó, về đặt tên, đổi tên của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, dự thảo Nghị định đề ra nguyên tắc đặt tên, đổi tên cơ sở giáo dục nghề nghiệp để bảo đảm tính đặc thù của hoạt động giáo dục nghề nghiệp, hướng đến xây dựng mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện đại, chuyên nghiệp.
Đối với đặt tên, đổi tên Trường cao đẳng, Trường trung cấp, dự thảo Nghị định bảo đảm quyền tự chủ của cơ quan, tổ chức cá nhân thành lập trường trong việc đặt tên, đổi tên Trường cao đẳng, Trường trung cấp. Bên cạnh đó cũng quy định cụ thể các yêu cầu liên quan đến đặt tên, đổi tên tiếng Việt; tên tiếng nước ngoài hoặc tên giao dịch quốc tế để bảo đảm không làm tăng chất lượng, danh hiệu, thứ hạng và không gây nhầm lẫn với tên của cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác.
Đối với đặt tên, đổi tên Trường trung học nghề, dự thảo Nghị định bảo đảm quyền tự chủ của cơ quan, tổ chức cá nhân thành lập trường trung học nghề. Tuy nhiên, để tránh gây nhầm lẫn với các mô hình trường trung học khác, Nghị định đưa ra các nguyên tắc đặt tên, đổi tên trường trung học nghề về không sử dụng cụm từ “phổ thông”, “cơ sở” trong tên trường trung học nghề.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng không quy định việc đổi tên cơ sở giáo dục nghề nghiệp là thủ tục hành chính như quy định hiện hành.
Điều kiện, thẩm quyền, cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt động hợp tác, liên kết đào tạo với nước ngoài
Về điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, cơ chế kiểm tra, giám sát đối với hoạt động hợp tác, liên kết đào tạo với nước ngoài: Dự thảo Nghị định quy định cụ thể các hình thức hợp tác với nước ngoài theo hướng giao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc quyết định hình thức, nội dung hợp tác với nước ngoài bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành và của cơ quan quản lý.
Dự thảo Nghị định cũng quy định về kiểm tra, giám sát trong hợp tác với nước ngoài để bảo đảm hài hòa giữa tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong hợp tác với nước ngoài, vừa bảo đảm mục tiêu quản lý của cơ quan quản lý. Điều này góp phần kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi để thúc đẩy chất lượng giáo dục nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định quy định cụ thể các điều kiện liên kết đào tạo với nước ngoài; không hợp tác, liên kết đào tạo với nước ngoài đối với các ngành, nghề thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh và tôn giáo. Nghị định cũng không áp dụng đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học được phép đào tạo các trình độ giáo dục nghề nghiệp thuộc lực lượng vũ trang.
Dự thảo Nghị định kế thừa các quy định hiện hành còn phù hợp về liên kết đào tạo với nước ngoài như: liên kết thực hiện các Chương trình đào tạo cấp bằng Việt Nam; cấp bằng Việt Nam và nước ngoài; cấp bằng nước ngoài; đình chỉ; chấm dứt hoạt động liên kết đào tạo với nước ngoài; thu hồi giấy phép hoạt động liên kết đào tạo với nước ngoài.
Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ hơn các điều kiện liên kết đào tạo, đồng thời quy định rõ phạm vi tự chủ để giao quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục giáo dục nghề nghiệp trong liên kết thực hiện các Chương trình đào tạo hướng đến cơ chế chủ động cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Ngoài ra, dự thảo Nghị định cắt giảm, đơn giản hóa về hồ sơ thủ tục hành chính đối với hoạt động liên kết đào tạo nhằm tiết kiệm chi phí xã hội, tăng năng suất và hiệu quả công việc, gắn trách nhiệm người thực hiện công việc và người đứng đầu đơn vị; thực hiện chủ trương chuyển tiền kiểm sang hậu kiểm.
Dự thảo Nghị định thể hiện rõ tinh thần phân cấp, phân quyền cho địa phương theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, việc cấp phép liên kết đào tạo với nước ngoài được phân cấp triệt để cho cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo địa phương. Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo ở Trung ương chỉ cấp phép liên kết đào tạo đối với trường cao đẳng, cơ sở giáo dục đại học được phép đào tạo các ngành, nghề trình độ cao đẳng.
