Nội dung này được Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông nhấn mạnh trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 27/9 tại Hà Nội.
Báo cáo về dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông, đại diện Bộ GTVT cho biết, Tổng thầu Trung Quốc có dự kiến tiến độ hoàn thành Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông (Hà Nội), nhưng theo đánh giá của Bộ GTVT là chưa khả thi. Bộ này đang yêu cầu Tổng thầu khẩn trương lập kế hoạch chi tiết, cụ thể để xác định thời gian hoàn thành Dự án.
Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông bắt đầu được thực hiện từ tháng 10/2011, tổng mức đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng. Với chiều dài hơn 13 km và 12 nhà ga đi trên cao, dự án chính thức vận hành thử liên động toàn hệ thống vào tháng 9/2018. Sau khi kết thúc 6 tháng thử nghiệm, dự kiến bắt đầu khai thác thương mại trong tháng 4/2019, nhưng kế hoạch này đã bị “phá sản” do “vướng” 1% khối lượng dự án chưa hoàn thành.
Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông được đầu tư xây dựng bằng vốn vay ODA của Trung Quốc theo Hiệp định khung ký ngày 30/5/2008 giữa hai Chính phủ Việt Nam - Trung Quốc, thực hiện theo hình thức hợp đồng EPC.
Hiệp định này cho phép bên tài trợ vốn chỉ định Tổng thầu thực hiện dự án là Công ty TNHH Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc. Tư vấn giám sát được tổ chức đấu thầu, đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Giám sát Xây dựng Viện nghiên cứu thiết kế công trình đường sắt Bắc Kinh.
Hiện nay Bộ GTVT tiếp tục rà soát, xác định trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan đến dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông.
Trả lời về việc chậm trễ đối với dự án, đại diện Bộ GTVT cho hay, khi thực hiện có một số vấn đề tác động như giải phóng mặt bằng, động thổ vào tháng 4/2010 và đến tháng 4/2015 mới có mặt bằng sạch), công địa khảo sát để thiết kế, quy trình thủ tục có sự khác biệt giữa Việt Nam và Trung Quốc nên thời gian thực hiện dự án bị kéo dài.
Trên cơ sở cam kết của Tổng thầu, Bộ GTVT báo cáo và được sự đồng ý của Chính phủ, dự án điều chỉnh hoàn thành trong quý IV/2018 và vận hành chạy thử từ 3-6 tháng đến hết 31/3/2019.
Đến nay, dự án vẫn chưa thể hoàn thành, bàn giao vào khai thác thương mại do còn một số tồn tại chính chưa được hoàn thiện. Trong đó, có việc chưa hoàn thiện công tác chỉnh trang, hoàn thiện mỹ quan, khắc phục tồn tại kiến trúc các nhà ga, khu depot, hoàn chỉnh hồ sơ hoàn công, thủ tục nghiệm thu.
Các thiết bị lắp đặt Tổng thầu chưa cung cấp được đầy đủ các chứng chỉ, hồ sơ để hoàn tất đánh giá an toàn hệ thống.
Chưa hoàn thành đề cương vận hành thử toàn hệ thống để cho tất cả các đoàn tàu chạy thử (thông tín hiệu, hệ thống bán vé), để đồng bộ hóa làm cơ sở kiểm chứng hoạt động của thiết bị và đánh giá độ sẵn sàng của hệ thống, nhân sự vận hành.
Chưa bổ sung đủ hồ sơ quản lý chất lượng nên tư vấn độc lập đánh giá an toàn hệ thống (Công ty tư vấn ACT của Pháp) chưa có đủ cơ sở xác định mức độ an toàn của toàn hệ thống và chưa đủ điều kiện để cấp chứng nhận an toàn hệ thống theo quy định.
Từ tháng 4/2019 đến nay, Bộ trưởng Bộ GTVT gặp và làm việc trực tiếp với lãnh đạo cấp cao của Tổng thầu, các cơ quan ngoại giao phía bạn trong đó có đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam để đôn đốc Tổng thầu khẩn trương hoàn thiện các vấn đề tồn đọng.
Các nguyên nhân tồn tại, khó khăn vướng mắc dẫn đến chưa vận hành, khai thác thương mại dự án đã được Thủ tướng Chính phủ giao Bộ GTVT chủ động xử lý dứt điểm theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết. Tuy nhiên quá trình làm việc của Bộ GTVT, Ban quản lý dự án đường sắt với Tổng thầu chưa đạt được kết quả, đặc biệt là công tác tổng hợp hồ sơ của Tổng thầu chưa đáp ứng yêu cầu.
Tổng thầu có dự kiến tiến độ hoàn thành nhưng theo đánh giá của Bộ GTVT là chưa khả thi. Bộ đang yêu cầu Tổng thầu khẩn trương lập kế hoạch chi tiết cụ thể đối với từng hạng mục còn lại để xác định thời gian hoàn thành dự án sớm nhất. Sau khi chốt được mốc hoàn thành, Bộ GTVT sẽ báo cáo cấp thẩm quyền cũng như thông tin kịp thời đến cơ quan báo chí.
