Số trường hợp mắc bệnh sởi đang gia tăng trên toàn cầu. Tại Việt Nam, dịch sởi bùng phát theo chu kỳ mỗi 5 năm và hiện đang đúng vào chu kỳ dịch.
Nhiều địa phương tiêm vaccine sởi chậm
Theo thống kê của Bộ Y tế, trong năm 2024, Việt Nam ghi nhận gần 46.000 ca sốt phát ban nghi sởi, trong đó hơn 7.800 ca dương tính và 18 trường hợp tử vong liên quan đến sởi. Số trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (gần 67%), miền Trung (15%)…
Từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận rải rác gần 40.000 ca nghi sởi tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 3.447 trường hợp dương tính với sởi tại 61 tỉnh, thành phố; 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi. Số mắc tăng cao so với cùng kỳ năm 2024 (111 trường hợp). Số trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (57%), miền Trung (19%), miền Bắc (15%)…
Tại Hà Nội, theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, trong tuần qua (từ ngày 7/3 đến ngày 14/3), thành phố ghi nhận 131 trường hợp mắc sởi. Một số đơn vị ghi nhận nhiều bệnh nhân như Hà Đông (17 ca), Hoàng Mai (13), Thanh Trì, Thường Tín (11), Bắc Từ Liêm, Đống Đa (9).
Từ đầu năm đến nay, Hà Nội ghi nhận 876 trường hợp tại 30/30 quận, huyện, thị xã, tăng so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, chiếm tỷ lệ mắc bệnh sởi nhiều nhất là nhóm trẻ trên 10 tuổi (gần 25%), sau đó là trẻ 1-5 tuổi (chiếm 22%), nhóm trẻ dưới 6 tháng tuổi cũng chiếm gần 11%.
Ngay sau khi có kết quả đánh giá nguy cơ từ các địa phương, Bộ Y tế đã ban hành các kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng. Tuy nhiên, việc tổ chức triển khai tại nhiều địa phương đang chậm hơn so với kế hoạch đề ra.
Theo Bộ Y tế, trong năm 2024, một số tỉnh, thành phố như Kon Tum, Hậu Giang, Lâm Đồng, Bà Rịa-Vũng Tàu phê duyệt kế hoạch và tổ chức triển khai còn muộn (vaccine được phân bổ từ tháng 9 nhưng đến tháng 11/12 mới bắt đầu tổ chức tiêm).
Năm 2025, kế hoạch phê duyệt từ tháng 1/2025, vaccine được phân bổ ngay từ tuần 1, 2 của tháng 2, nhưng đến đầu tháng 3 các tỉnh mới bắt đầu tổ chức chiến dịch tiêm. Đến nay còn tỉnh Kon Tum chưa tổ chức.
Theo Bộ Y tế mặc dù các Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng đã được Bộ Y tế ban hành ngay sau khi có kết quả đánh giá nguy cơ từ các địa phương nhưng việc tổ chức triển khai chính thức bị kéo dài do cần thời gian để thực hiện các thủ tục các quy định về tiếp nhận viện trợ, kiểm định chất lượng, phân bổ vaccine và các địa phương cần thời gian để rà soát, thống kế đối tượng trong tiêm chủng chiến dịch, tổ chức tập huấn trước khi chính thức triển khai.
Ngoài ra, theo Bộ Y tế, các địa phương chưa chủ động được trong việc bảo đảm vaccine và kinh phí tổ chức triển khai thực hiện. Việc thống kê, quản lý đối tượng cần được tiêm chủng hạn chế, chưa sát với thực tế ảnh hưởng, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và các khu vực đô thị lớn có nhiều trường hợp vãng lai, di biến động cao trong thời gian ngắn.
 |
Bác sĩ điều trị cho trẻ em mắc sởi tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: TTXVN/Vietnam+. |
Đảm bảo bố trí đủ, kịp thời vaccine phòng sởi
Theo Bộ Y tế, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 23/CĐ-TTg ngày 15/3/2025 về việc đẩy nhanh tiêm chủng vaccine phòng, chống bệnh sởi, Bộ Y tế đã có công văn gửi các tỉnh, thành phố xác định nhu cầu vaccine tiêm chủng chiến dịch và đã tổng hợp nhu cầu của các địa phương.
Trong đó nhu cầu vaccine của 54 tỉnh, thành phố (trừ 9 tỉnh, thành phố đã hoàn thành các chiến dịch năm 2024-2025) ước khoảng 200.000 liều cho trẻ từ 6-9 tháng tuổi, 900.000 liều cho trẻ 1-10 tuổi.
Căn cứ nhu cầu đề xuất của địa phương, Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch tiêm chủng vaccine phòng, chống dịch sởi năm 2025 đợt 2 ban hành tại Quyết định số 905/QĐ-BYT ngày 18/3/2025, trong đó triển khai tại 54 tỉnh, thành phố (trừ 9 tỉnh, thành phố đã hoàn thành các chiến dịch năm 2024-2025) và chỉ đạo việc triển khai tiêm bù mũi cho đối tượng trẻ em từ 1 tuổi đến 5 tuổi chưa được tiêm đủ mũi vaccine chứa thành phần sởi.
Đến nay, 63/63 tỉnh, thành phố đã và đang triển khai tiêm bù, tiêm vét cho các đối tượng chưa được tiêm đủ mũi và tiêm chủng chiến dịch (9 tỉnh, thành phố đã hoàn thành các chiến dịch, 54 tỉnh, thành phố đang tiếp tục triển khai).
Bộ Y tế khẳng định đảm bảo bố trí đủ, kịp thời vaccine phòng sởi tới các địa phương trên cơ sở đề xuất nhu cầu vaccine của các đơn vị.
Bộ Y tế đã chỉ đạo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương phân bổ, vận chuyển vaccine kịp thời tới các tỉnh, thành phố để triển khai tiêm bù, tiêm vét cho các đối tượng chưa tiêm đủ mũi và tiêm chủng chiến dịch, đảm bảo hoàn thành chậm nhất ngày 31/3.
Trong đó, 500.000 liều của Chương trình Tiêm chủng mở rộng đã chuyển đến các tỉnh, thành phố. Dự kiến sẽ chuyển tiếp 200.000 liều vaccine viện trợ trong ngày 20/3 tới các viện khu vực và hoàn thành chuyển đến các tỉnh, thành phố trong ngày 21/3.
Về năng lực cung ứng vaccine trong nước, Bộ Y tế cho hay, theo thông tin từ Trung tâm Nghiên cứu sản xuất vaccine và sinh phẩm y tế (POLYVAC), ngoài 500.000 liều vaccine sởi đã cung ứng cho VNVC để trao tặng cho Bộ Y tế, hiện nay POLYVAC còn 240.000 liều vaccine sởi-rubella sẵn có đang ở kho.
Ngoài ra POLYVAC đã sản xuất và đang kiểm định 300.000 liều sởi đơn. Theo kế hoạch POLYVAC sẽ sản xuất thêm khoảng 600.000 liều sởi đơn từ nay đến hết tháng 3/2025. Trong trường hợp có nhu cầu, Công ty sẽ đáp ứng được khoảng 300.000 liều vaccine (sởi đơn hoặc sởi-rubella)/tuần.
