Các địa phương đẩy mạnh sắp xếp trường học trước thềm năm học mới

Theo yêu cầu của Chính phủ, việc sắp xếp các trường học phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 30/8. Mục tiêu đặt ra là giảm tối thiểu 30% đầu mối quản lý hành chính, mức giảm lên đến 50% ở vùng thuận lợi.

Thủ tướng Chính phủ cũng nêu rõ việc sắp xếp phải đảm bảo quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của người học, không làm phát sinh rào cản địa lý và chi phí.

Các địa phương đang tích cực triển khai sắp xếp trường học công lập các cấp để “về đích” đúng tiến độ. Việc sắp xếp nhằm giảm đầu mối quản lý giáo dục, giảm chức vụ hiệu trưởng, hiệu phó và nhân viên phục vụ trường học, tăng số lượng giáo viên đứng lớp, cơ bản không làm xáo trộn về cơ sở, địa điểm trường học nhằm giữ ổn định việc học tập của học sinh.

Nỗ lực giảm 50% đầu mối quản lý

Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Ủy ban Nhân dân thành phố đã phê duyệt kế hoạch sắp xếp trường học và đặt mục tiêu giảm 50% đầu mối hành chính quản lý giáo dục, hoàn thành trước ngày 10/8. Ông Hiển cho hay việc quy định mức tối thiểu nhưng không quy định mức tối đa về quy mô mỗi trường là phù hợp vì mỗi địa phương có đặc thù riêng. Tại Hà Nội, ngay giữa các xã, phường cũng có những đặc thù rất khác nhau về quy mô dân số.

Tại Vĩnh Long, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long La Thị Thúy cho hay địa phương này dự kiến giảm khoảng 45% đầu mối và đặt mục tiêu hoàn thành tất cả các khâu trước ngày 20/8.

Bà Thúy cho biết Sở Giáo dục và Đào tạo và Sở Nội vụ của tỉnh Vĩnh Long đang phối hợp để tham mưu với lãnh đạo tỉnh về việc sắp xếp đội ngũ nhân sự dôi dư, trong đó khó khăn nhất là vấn đề sắp xếp nhân viên trường học. “Nếu Bộ Giáo dục và Đào tạo có văn bản hướng dẫn thì sẽ thuận lợi cho các địa phương,” bà Thúy nói.

Cũng theo bà Thúy, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ nên quy định quy mô tối thiểu, không quy định quy mô tối đa của các trường. Bên cạnh đó, bà Thúy cũng đề xuất với mức chung với các trường khu vực dân tộc thiểu số, điều kiện đi lại khó khăn thì có thể quy định quy mô nhỏ hơn so với mức chung.

Tại Lâm Đồng, theo bà Lê Thị Bích Liên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, tỉnh đang quyết tâm thực hiện theo đúng yêu cầu của Trung ương. Bà Liên cho hay theo phương án sắp xếp của tỉnh, Lâm Đồng sẽ giảm khoảng 39% đầu mối quản lý hành chính, cụ thể là giảm 570 đầu mối trên tổng số 1.592 cơ sở giáo dục. Địa phương này cũng đang tiếp tục rà soát, sắp xếp lại để thực hiện giảm khoảng 50% đầu mối ở các vùng thuận lợi.

Học sinh trường THPT Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, quét mã QR Code để đọc sách trong thư viện số. (Ảnh: Đinh Hương/TTXVN)

Việc sắp xếp giúp giảm viên chức lãnh đạo quản lý và tăng giáo viên đứng lớp. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau sắp xếp, dự kiến trên 20.000 cán bộ quản lý sẽ được điều chuyển, sắp xếp lại, trong đó khoảng 11.000 người được bố trí làm giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Giải quyết nhân lực sau sắp xếp

Theo bà Liên, các hiệu trưởng, hiệu phó có thể được bố trí làm giáo viên nhưng nhân viên trường học sắp xếp ra sao là bài toán đang được đặt ra, nhất là trong trường hợp họ không phải nhân viên hợp đồng mà có trong biên chế.

“Chúng tôi đã trao đổi với một số địa phương để sắp xếp họ làm việc ở các phòng, ban của xã, phường, nhưng nhu cầu tiếp nhận vị trí kế toán, văn thư, thủ quỹ không lớn. Đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có hướng dẫn cụ thể hoặc đề xuất chính sách dành cho các đối tượng này,” bà Liên nói.

Bên cạnh đó, bà Liên cũng cho rằng với quy mô trường học lớn hơn sau sắp xếp, yêu cầu đặt ra với chức danh hiệu trưởng mới không chỉ là quản lý như trước đây mà phải đủ tâm, đủ tầm, có năng lực và kỹ năng quản trị. Theo đó, bà Liên đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn tập huấn kỹ năng quản trị cho hiệu trưởng ở tất cả các cấp học.

Quảng Ninh là địa phương tiên phong và quyết liệt nhất trong công tác sắp xếp, tinh gọn đầu mối quản lý trường học. Theo Giám đốc Sở Giáo dục đào tạo tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Việt Dũng, từ tháng 10/2025, Quảng Ninh đã triển khai mạnh mẽ nội dung này và hoàn thành toàn bộ việc sắp xếp các cái trường, giảm gần 50% số trường trong toàn tỉnh.

Là tỉnh đầu tiên của cả nước đã hoàn thành sắp xếp trường học, chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn, Giám đốc Sở Giáo dục đào tạo tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Việt Dũng cho hay trước tiên là sự quyết liệt ngay từ đầu của lãnh đạo các cấp cao nhất của tỉnh, từ Bí thư tỉnh ủy đến Ủy ban nhân dân tỉnh.

Quan điểm chỉ đạo của Quảng Ninh là bí thư chủ tịch các xã phải là người chịu trách nhiệm việc sắp xếp. Các phòng chuyên môn của sở là cơ quan thẩm định, rà soát. Những trường hợp không đủ yêu cầu thì địa phương sắp phải xếp lại.

Với việc lựa chọn hiệu trưởng mới, Quảng Ninh rà soát những cán bộ có năng lực chuyên môn, có kinh nghiệm và sự quyết đoán đổi mới trong công tác quản trị.

Ông Dũng cho hay Quảng Ninh thậm chí có mô hình trường đa điểm trường, điển hình như trung tâm giáo dục thường xuyên của 13 huyện trước đây gộp lại thành một đơn vị, và chỉ có một bộ máy gồm một hiệu trưởng, hai hiệu phó. Mỗi hiệu phó phải phụ trách 6 điểm trường ở 6 huyện. Lãnh đạo các trung tâm giáo dục thường xuyên ở các huyện trước đây xuống làm tổ trưởng tổ chuyên môn.

Cũng từ thực tế này, ông Dũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét mô hình trường học đa điểm trường, xem xét điều chỉnh định mức tiêu chuẩn về giáo viên/lớp, số lượng viên chức các vị trí chức danh nghề nghiệp chuyên ngành dùng chung và số lượng cấp phó. “Chúng tôi cũng đề nghị cần có mô hình mẫu về quản trị,” ông Dũng nói.