Đột quỵ não hay còn gọi là tai biến mạch máu não, là tình trạng một phần não bộ đột ngột bị tổn thương khi mạch máu nuôi dưỡng phần não đó bị tắc (nhồi máu não) hoặc bị vỡ (xuất huyết não). Người bệnh bị đột quỵ não có thể bị liệt, hôn mê và thậm chí tử vong. Tại Việt Nam, đột quỵ không những là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu mà còn gây tàn phế cho người bệnh, là gánh nặng về kinh tế cho gia đình và xã hội. Theo số liệu của Hội Đột quỵ Thế giới, cứ 6 người sẽ có 1 người bị đột quỵ. Ở Việt Nam, mỗi năm có 200.000 người bị đột quỵ, tỷ lệ tử vong do đột quỵ ở nam giới là 18% và ở nữ giới là 23%.
PGS.TS Nguyễn Văn Chi, Phó trưởng khoa Cấp cứu A9, BV Bạch Mai cho biết: Nắng nóng không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra đột quỵ mà nó chỉ là yếu tố thuận lợi khiến những người có các yếu tố nguy cơ của đột quỵ não như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, các bệnh lý mạch máu, loạn nhịp tim, bệnh van tim, bệnh lý chuyển hóa, béo phì, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia… có thể bị đột quỵ.
Để phòng ngừa đột quy, PGS.TS Nguyễn Văn Chi khuyến cáo người dân, trong điều kiện nắng nóng bất thường như hiện nay cần chú ý đến thời điểm tập luyện. Nên tránh thời điểm nắng nóng nhất (thường từ 12 giờ đến 16 giờ); nên chọn sau thời điểm này, nhiệt độ dịu hơn bởi trong môi trường nắng nóng nếu tập luyện quá sức, nhiệt độ cơ thể tăng cao vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể sẽ có nguy cơ gây ra đột quỵ hoặc sốc nhiệt.
Bên cạnh đó, trong những ngày nắng nóng những người vẫn phải làm việc ngoài trời, di chuyển trên đường cũng nên cố gắng tránh thời điểm từ 12 giờ trưa đến 16 giờ. Đồng thời, mỗi người phải có các biện pháp bảo vệ cơ thể như mặc quần áo bảo hộ lao động chống nắng, làm thông thoáng, che chắn, khi làm việc ngoài trời. Đặc biệt cần lưu ý uống đủ nước để phòng mất nước. BS Đào Việt Phương, khoa Cấp cứu A9, BV Bạch Mai cho biết, nếu mọi người kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ để hạn chế đột quỵ xảy ra thì đó là dự phòng cấp 1. Còn khi đã bị đột quỵ được xuất viện thì phải dự phòng cấp 2, sử dụng thuốc và các biện pháp kiểm soát các yếu tố nguy cơ đều đặn.
Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân đã không theo chỉ định của bác sĩ, tự ý bỏ thuốc và đã bị đột quỵ lần 2 với mức độ nặng tăng lên. Trong những ngày nắng nóng vừa qua, nhiều bệnh nhân bị đột quỵ lần 2 đến với khoa Cấp cứu trong tình trạng nặng và khó có cơ hội phục hồi hoàn toàn. Vì vậy, việc cấp cứu kịp thời cho người đột quỵ trong “khung giờ vàng” (6 giờ đầu) có ý nghĩa vô cùng quan trọng, quyết định sự thành công trong điều trị ca bệnh. Các sỹ khuyến cáo, khi thấy các dấu hiệu của bệnh đột quỵ bao gồm: Rối loạn ý thức, méo miệng, nói khó, thậm chí không nói được; đột ngột mất thị lực; liệt 1 nửa cơ thể, liệt 1 tay, 1 chân, vận động khó khăn; chóng mặt bất thường, đau đầu dữ dội người nhà nên nhanh chóng sơ cứu bệnh nhân bằng cách cho bệnh nhân nằm nghiêng, gối cao đầu và tạo thông thoáng đường thở. Tiếp đó cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Tuyệt đối không cố gắng cho bệnh nhân ăn hoặc uống bất kỳ loại thuốc gì vì rất dễ gây sặc và nghẹt đường thở cho bệnh nhân.
