Tăng cường kết nối dữ liệu liên thông hải quan
Trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan gồm 4 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung 15 điều để phù hợp với chức danh, tên gọi, chức năng, nhiệm vụ theo mô hình tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.
Nội dung của dự thảo được bổ sung quy định giao Bộ Tài chính quy định chi tiết về thủ tục hải quan, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh; sửa đổi, bổ sung Điều 58 theo hướng quy định doanh nghiệp kinh doanh kho bãi cảng chịu trách nhiệm thực hiện việc tiêu hủy đối với hàng hóa gây ô nhiễm môi trường trong trường hợp không xác định được chủ phương tiện vận tải, người điều khiển phương tiện vận tải hoặc người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền. Cơ quan Hải quan chủ trì thực hiện giám sát việc tiêu hủy...
Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng bãi bỏ các nội dung về kho bảo thuế tại khoản 9 Điều 4; điểm a khoản 1 Điều 7; điểm đ khoản 3 Điều 22; Điều 61; Điều 62; Điều 63; bãi bỏ thẩm quyền của Chính phủ quy định cụ thể tổ chức, nhiệm vụ, hoạt động của Hải quan các cấp tại khoản 2 Điều 14...
Báo cáo thẩm tra dự án dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các nghị quyết, kết luận của Đảng và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động hải quan; đồng thời tán thành với định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý hải quan trên cơ sở dữ liệu, quản lý rủi ro, về phân quyền, phân cấp trong dự thảo Luật. Ủy ban đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện quy định chi tiết về quản lý hải quan đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, bảo đảm cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu; tiếp tục rà soát các nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm phân định rõ phạm vi, tránh chồng lấn và thuận lợi trong quá trình triển khai.
Về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, đa số ý kiến trong Ủy ban tán thành với quy định yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực định danh điện tử; đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng việc xác thực định danh điện tử chỉ thực hiện một lần đối với mỗi tài khoản và được sử dụng thống nhất cho các giao dịch phát sinh trên tài khoản đó, bảo đảm thuận lợi cho người sử dụng và hiệu quả quản lý.
Đối với quy định về kiểm định hải quan, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành việc bổ sung quy định về kiểm định hải quan; đề nghị quy định trong Luật một số căn cứ cụ thể để xác định hàng hóa cần kiểm định, trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc xem xét đầy đủ các kết quả đánh giá, ban hành thông báo cuối cùng, trên cơ sở đó giao Chính phủ quy định chi tiết...
Cắt giảm nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Theo Tờ trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, dự thảo Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng về về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; phát triển kinh tế tư nhân; xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cắt giảm, đơn giản hóa đầu kiện đầu tư, kinh doanh, hành nghề, thủ tục hành chính bất hợp lý, gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”...; lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể, đảm bảo vận hành của hệ thống, bộ máy nhà nước trong sạch, lành mạnh, linh hoạt, phù hợp, mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp.
Dự thảo Luật bao gồm 5 Điều và 1 Phụ lục, trong đó, sửa đổi, cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Khoản 2 Điều 1 dự thảo Luật quy định thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025 bằng Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này.
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi khẳng định, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với sự cần thiết, cơ sở chính trị và cơ sở thực tiễn ban hành sửa đổi, bổ sung Luật; đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải đi vào bản chất, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, không nên chỉ quan tâm yêu cầu về số lượng cắt giảm. Do nội dung sửa đổi có phạm vi ảnh hưởng rộng, đề nghị tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm Luật được triển khai thống nhất, đồng bộ ngay khi có hiệu lực.
Về phương án cắt giảm, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với chủ trương nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng... Đây đều là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng, khó hoặc không thể khắc phục. Việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm triển khai theo lộ trình phù hợp, không phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.
