Ngày 18/7, Văn phòng UBND TP Hà Nội tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề "Chuyển đổi xe máy xăng ở nội đô: Vì một Hà Nội xanh". Tại toạ đàm, các ý kiến nhấn mạnh hiện trạng ô nhiễm không khí gia tăng, hạ tầng quá tải, giao thông cá nhân phát triển nóng… khiến Hà Nội không thể trì hoãn trong chuyển đổi xanh trong giao thông thêm nữa.
Lộ trình hạn chế phương tiện cá nhân
Theo thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội, toàn thành phố hiện có hơn 7,6 triệu phương tiện cơ giới, trong đó xe máy chiếm khoảng 87%. Đây là con số khổng lồ, tạo áp lực lớn không chỉ về hạ tầng giao thông mà còn là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường đô thị.
Ông Đào Việt Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng, phương tiện giao thông chạy xăng dầu, đặc biệt là xe máy đã qua sử dụng lâu năm, là nguồn phát thải lớn nhất gây ô nhiễm không khí ở Thủ đô. “Xe máy cũ, không được kiểm định khí thải, thải ra một lượng lớn bụi mịn và khí độc, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng,” ông Long nói.
Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội dẫn số liệu thống kê từ các trạm quan trắc cho thấy chất lượng không khí ở nhiều khu vực nội đô Hà Nội thường xuyên ở mức kém, đặc biệt vào giờ cao điểm. Tỷ lệ người dân di chuyển bằng phương tiện cá nhân vẫn chiếm tới 85%. Những yếu tố này khiến Hà Nội phải đối mặt với nguy cơ ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng.
“Không thể để Hà Nội rơi vào trạng thái đô thị ngột ngạt vì khói xe. Việc chuyển đổi phương tiện, nhất là xe máy xăng, là xu thế tất yếu và là yêu cầu cấp bách,” ông Long nhấn mạnh.
 |
Ông Phan Trường Thành, Trưởng phòng Tài chính - Đầu tư, Sở Xây dựng Hà Nội. |
Ông Phan Trường Thành, Trưởng phòng Tài chính - Đầu tư, Sở Xây dựng Hà Nội cho hay, theo Chỉ thị 20 của Thủ tướng, lộ trình hạn chế và tiến tới dừng xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại Hà Nội được chia làm ba giai đoạn: từ nay đến 1/7/2026; từ 1/1/2028; và giai đoạn sau năm 2030.
Hà Nội đã chuẩn bị cho lộ trình hạn chế phương tiện cá nhân, xe sử dụng nhiên liệu hoá thạch tại nội đô để giảm ùn tắc và ô nhiễm từ nhiều năm trước bằng nghị quyết 04/2017 và kế hoạch thực hiện nghị quyết với 45 nhiệm vụ của HĐND TP Hà Nội. Trong đó, các nhiệm vụ chính như: tăng cường kết cấu, hạ tầng giao thông; phát triển vận tải công cộng; chuyển đổi phương tiện năng lượng xanh cho Thủ đô…
“Ngay lúc này, Thành phố đã yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương chuẩn bị điều kiện để đến 1/7/2026 có thể cấm hoàn toàn xe máy xăng lưu thông trong khu vực vành đai 1”, ông Thành nói.
Theo đó, ông Thành cho hay trước mắt TP phải chuẩn bị hàng loạt công việc, từ hạ tầng trạm sạc điện để phục vụ chuyển đổi sang xe xanh, bãi đỗ xe ven đường vành đai 1, các phương tiện thay thế, hỗ trợ chuyển đổi xanh…
“Đến tháng 7/2026 sẽ cấm xe máy xăng trong vành đai 1, câu hỏi đầu tiên của người dân sẽ là: không dùng xe máy xăng thì tôi đi bằng gì? Trách nhiệm của thành phố là phải sắp xếp lại toàn bộ mạng lưới vận tải hành khách công cộng để trả lời câu hỏi đó”, ông Thành cho biết. Hiện vành đai 1 đang có 45 tuyến buýt hoạt động, tới đây TP sẽ bổ sung ngay các thêm các xe buýt nhỏ, điểm dừng đỗ, các trạm trung chuyển giao thông tại khu vực này.
Không để người dân bị động khi chuyển sang xe điện
Tại toạ đàm, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết hiện nay trong vành đai 1 Hà Nội có khoảng 600.000 dân với khoảng 450.000 phương tiện xe máy các loại.
“Thành phố xác định chuyển đổi không thể chỉ bằng mệnh lệnh hành chính, mà phải đi kèm hỗ trợ cụ thể, sát thực tế. Chúng tôi không để người dân bị động hay bị bỏ lại phía sau”, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đào Việt Long nói.
 |
| Ông Đào Việt Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội. |
Ông Long cho hay, Hà Nội đang làm việc với các doanh nghiệp sản xuất, phân phối xe điện để xây dựng các gói hỗ trợ thu mua xe cũ, ưu đãi khi mua xe điện mới, đồng thời trợ giá phí đăng ký, lắp đặt trạm sạc tại hộ gia đình. Thành phố cũng kiến nghị Trung ương xem xét miễn, giảm lệ phí trước bạ và thuế VAT cho xe điện 2 bánh.
Ngoài hỗ trợ trực tiếp, Hà Nội cũng thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc công cộng. Hơn 200 điểm sạc đã được lắp đặt tại các quận trung tâm, bãi gửi xe, khu chung cư. Thành phố dự kiến mở rộng lên 1.000 điểm sạc vào cuối năm 2026.
Đặc biệt, Hà Nội chú trọng mở rộng phương tiện giao thông công cộng để tạo lựa chọn thay thế cho người dân không còn sử dụng xe máy xăng. Hàng loạt tuyến buýt điện, minibus chạy tuyến ngắn, xe buýt gom đang được đưa vào vận hành. Ứng dụng tích hợp phương tiện công cộng và chia sẻ cũng đang được triển khai nhằm tăng tính tiện lợi.
“Người dân chỉ chuyển đổi khi thấy tiện hơn, rẻ hơn và dễ tiếp cận hơn. Chúng tôi đang làm mọi thứ để điều đó trở thành hiện thực”, ông Long khẳng định.
