Gần 5 tháng kể từ khi nhà lãnh đạo 69 tuổi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, chính phủ Nga hy vọng rằng quyết tâm của phương Tây sẽ bị dập tắt bởi báo động về giá dầu và lương thực toàn cầu tăng cao - những khoản "chi phí" phát sinh do cuộc chiến này gây ra.
Các quan chức Nga và truyền hình nhà nước không bỏ lỡ cơ hội châm chọc cảnh các Thủ tướng của Anh và Ý là Boris Johnson và Mario Draghi "rớt đài", mô tả quyết định từ chức của họ là kết quả của các lệnh trừng phạt "tự bắn vào chân mình" mà phương Tây áp đặt lên Nga.
Các quan chức trong Điện Kremlin hẳn đang nóng lòng chờ đợi nhà lãnh đạo phương Tây nào sẽ vấp ngã?
Mới đây, ông Putin, người sẽ tròn 70 tuổi vào tháng 10, trả lời báo giới rằng mọi chuyện tại Ukraine mới chỉ bắt đầu và thách thức Mỹ cố gắng đánh bại nước Nga, mà theo lời ông, phần thua chắc chắn dành cho Washington.
Phát biểu tại Diễn đàn An ninh Aspen tuần này, ông William Burns - Giám đốc CIA, nhận định: "Putin đánh cược rằng ông ta có thể thành công trong một cuộc chiến tranh tiêu hao."
"Cựu điệp viên KGB đang đánh cược rằng ông ta có thể bóp nghẹt nền kinh tế Ukraine, làm suy yếu công chúng và giới lãnh đạo châu Âu, và ông ta có thể làm suy yếu nước Mỹ vì theo quan điểm của Putin, người Mỹ luôn mắc chứng rối loạn tập trung và chắc chắn sẽ bị đánh lạc hướng bởi những vấn đề khác", vị cựu đại sứ Mỹ tại Moscow chỉ ra.
Ông Burns, người được Tổng thống Mỹ Joe Biden cử tới Moscow vào tháng 11 năm ngoái để cảnh báo Putin về hậu quả nếu đưa quân sang Ukraine, khẳng định rằng Tổng thống Putin sẽ thua "canh bạc" này.
Tuy nhiên, Điện Kremlin không có dấu hiệu lùi bước khi tuyên bố Nga sẽ đạt được tất cả các mục tiêu của mình ở Ukraine. Bằng chứng là Ngoại trưởng Sergei Lavrov hôm thứ Tư cho biết tham vọng của Nga ở Ukraine giờ đã vượt xa khu vực Donbas và sẽ bao gồm một vùng lãnh thổ ở phía nam và "một số lãnh thổ khác" của quốc gia láng giềng.
Sáp nhập
Hôm thứ Ba, Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ trích dẫn nguồn tin tình báo rằng Nga đang chuẩn bị sáp nhập toàn bộ vùng Donbas cũng như đổ bộ dọc theo bờ biển phía nam của Ukraine bao gồm các thành phố Kherson và Zaporizhzhia.
Điều này sẽ chính thức hóa quyền kiểm soát của Nga đối với hơn 18% lãnh thổ Ukraine bên cạnh bán đảo Crimea, vốn tương đương khoảng 4,5%.
Ngoại trưởng Lavrov cho biết, nếu phương Tây cung cấp nhiều vũ khí tầm xa hơn cho Ukraine, chẳng hạn như hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS), thì khả năng sáp nhập lãnh thổ của Nga sẽ còn lớn hơn nữa.
Ông Vladislav Zubok, giáo sư lịch sử quốc tế tại Học viện Kinh tế và Chính trị London, cho biết: “Thông điệp hùng hồn mà Lavrov muốn gửi tới phương Tây là: chiến tranh càng kéo dài, chúng tôi càng tuyên bố chủ quyền”.
"Đó có thể là một trò lừa bịp thuần túy, nhưng tôi sẽ không ngạc nhiên nếu Nga muốn giữ các vùng lãnh thổ phía nam (của Ukraine)", ông Zubok nhận định.
Đáp trả lại, Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin cho biết Mỹ, quốc gia đã viện trợ hơn 8 tỷ USD cho Ukraine, sẽ gửi thêm 4 hệ thống pháo HIMARS tới Ukraine.
Vậy thì, đâu sẽ là lối thoát cho cuộc xung đột tại Ukraine?
Giáo sư Barry Posen từ Viện Công nghệ Massachusetts chỉ ra rằng: “Mọi chuyện sẽ chỉ kết thúc với thế bế tắc gần với chiến tuyến hiện tại, có lẽ là một hiệp định đình chiến tệ hại.”
"Tình hình đang hướng tới một giai đoạn thử nghiệm chính trị-quân sự tồi tệ, sau đó là một cuộc dàn xếp không thoải mái và không hợp pháp thành một cuộc xung đột đóng băng", ông Posen nói.
Vị thế cường quốc
Kể từ khi ông Putin được Boris Yeltsin trao chiếc cặp hạt nhân vào ngày cuối cùng của năm 1999, ưu tiên hàng đầu của nhà lãnh đạo này là khôi phục vị thế cường quốc mà Nga đã mất khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.
Putin đã nhiều lần chống lại Mỹ vì đã thúc đẩy NATO mở rộng về phía đông, đặc biệt là việc tán thành các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ như Ukraine và Gruzia gia nhập liên minh.
Ông Putin cho rằng những động thái như vậy là nhằm cố tình làm suy yếu và thậm chí hủy hoại nước Nga. Ông đã đưa ra nhiều lời biện minh cho chiến dịch quân sự tại Ukraine, nhưng ngày càng coi đó là một cuộc chiến hiện hữu với phương Tây mà kết quả của nó sẽ định hình lại trật tự chính trị toàn cầu.
Với việc Nga vẫn đang xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt và nhận được sự hậu thuẫn từ Trung Quốc, ông Putin đang đánh cược rằng Nga có thể từ từ bóp nghẹt Ukraine và chịu đựng nhiều tổn thất hơn một phương Tây mà ông coi là suy đồi.
Cái giá phải trả của canh bạc bằng máu và tài lực đó là vô cùng lớn.
Tình báo Mỹ ước tính cho đến nay khoảng 15.000 binh lính Nga đã bị thiệt mạng ở Ukraine, ngang ngửa với thiệt hại về nhân lực mà Liên Xô phải gánh chịu trong cuộc chiến tại Afghanistan giai đoạn 1979-1989.
Phía Washington tin rằng tổn thất của Ukraine ít hơn một chút. Cả Ukraine và Nga đều không đưa ra ước tính chi tiết về thiệt hại của mình.
"Putin tin chắc rằng số phận của mình là khôi phục vị thế cường quốc của nước Nga", giám đốc CIA William Burns cho biết.
Chỉ có thời gian mới biết được liệu canh bạc liều lĩnh nhất trong 22 năm cầm quyền của Putin có thành công hay không.
