Phát biểu khai mạc Hội nghị tập huấn “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025” dành cho các cơ quan báo chí diễn ra hôm 24/8, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Thông tin và Truyền thông) Đặng Khắc Lợi khẳng định: Internet được coi là một phần tất yếu của cuộc sống hiện đại.
Với internet, trẻ em có thể truy cập, tìm kiếm những điều bổ ích và những điều mình thích, nhưng song hành cùng những tiện ích lành mạnh là những tác động xấu, ảnh hưởng tới nhận thức của trẻ. Để an toàn trên môi trường mạng trẻ em cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng, nhận biết cần và đủ để không lạc lối khi bước vào thế giới này.
Ông Đặng Khắc Lợi nhấn mạnh, báo chí đóng một vai trò rất quan trọng trong công tác thông tin và truyền thông về các vấn đề trẻ em trên môi trường mạng. Từ đầu năm 2022 đến nay, các cơ quan báo chí đã có hơn 145.000 tin, bài liên quan đến vấn đề trẻ em. Để thực hiện tuyên truyền hiệu quả, không vi phạm các quyền của trẻ em, báo chí cần được trang bị nhiều hơn nữa về kiến thức và chia sẻ các giá trị đạo đức cụ thể trong truyền thông để bảo vệ, hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng.
Phó Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Thị Nga cho biết, theo báo cáo nghiên cứu “Ngăn chặn hành vi gây tổn hại - Bằng chứng về bóc lột và xâm hại tình dục trẻ em trên không gian mạng” do Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) công bố mới đây, có 89% trẻ em từ 12 - 17 tuổi có sử dụng internet trong 3 tháng qua. Trong số này, 87% sử dụng internet hàng ngày nhưng chỉ có 36% cho biết đã được dậy về cách đảm bảo an toàn trên mạng.
Thống kê từ Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 cho thấy, các cuộc gọi tư vấn, hỗ trợ liên quan đến không gian mạng tăng trong thời gian gần đây. Cụ thể năm 2021 có 422 cuộc gọi, trong 7 tháng đầu năm 2022 có 266 cuộc gọi.
Theo bà Nguyễn Thị Nga, bên cạnh những lợi ích tích cực như giúp trẻ có thể tìm hiểu thế giới một cách dễ dàng; gặp gỡ, giao lưu được với nhiều người; chia sẻ tình cảm, thông tin… internet và mạng xã hội cũng gây ra những tác động tiêu cực cho trẻ như: tiếp cận thông tin giả, có nội dung xấu độc; khiến trẻ bị “nghiện” sử dụng mạng xã hội và tiềm ẩn nhiều nguy cơ rình rập khi các em chưa ý thức được hết những nguy hiểm trên mạng xã hội.
Khảo sát của Cục Trẻ em và một số tổ chức quốc tế cho thấy, hầu hết việc biết kỹ năng bảo vệ trẻ em trên mạng là do tự tìm hiểu trên mạng hoặc truyền tai nhau, giáo dục bài bản gần như chưa có.
Bà Nguyễn Thị Nga cho rằng, việc cấm đoán trẻ em dùng internet không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay mà cần tăng cường vai trò của gia đình, cha mẹ và trường học trong việc huấn luyện, giám sát, hướng dẫn trẻ em sử dụng mạng an toàn; biết cách nên và không nên khi sử dụng các tiện ích, ứng dụng trên mạng cũng như cách nhận biết các thông tin, video clip độc hại, không phù hợp; cách kiểm soát thông tin cá nhân; đồng thời cha mẹ cũng là những người “gác cổng”, áp dụng các biện pháp để chủ động bảo vệ trẻ em.
Bên cạnh việc nâng cao nhận thức, vai trò của gia đình và trường học, cần tăng cường xây dựng các ứng dụng, trò chơi lành mạnh, thu hút sự tham gia của trẻ em tìm hiểu những kiến thức, kỹ năng bổ ích trên môi trường mạng; hoàn thiện, bổ sung quy định pháp luật về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng...
