Ngày 29/6, tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh (Quận 1), Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố tổ chức Lễ công bố và khai mạc trưng bày chuyên đề "Bảo vật quốc gia - Những kiệt tác di sản tại Thành phố Hồ Chí Minh."
Chuyên đề trưng bày 17 bảo vật quốc gia khác nhau tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm hiện vật mới được công nhận là Bảo vật quốc gia Chõ gốm (công nhận 31/12/2024); tượng Phật Đồng Dương (văn hóa Champa) có niên đại thế kỷ VIII-IX; tượng Nữ thần Devi (văn hóa Champa) có niên đại thế kỷ X; tượng thần Surya (văn hóa Óc Eo) có niên đại thế kỷ VI-VII; tượng Nữ thần Durga (văn hóa Óc Eo) có niên đại thế kỷ VII-VIII; tượng Phật Sa Đéc (văn hóa Óc Eo) có niên đại thế kỷ IV…
Hiện vật Chõ gốm, thuộc văn hóa Đông Sơn, có niên đại khoảng 2.500-2.000 năm, hiện thuộc sưu tập tư nhân Phạm Gia Chi Bảo. Chõ gốm được tìm thấy tại xã Đông Tiến, Đông Sơn (Thanh Hóa) thuộc lưu vực sông Mã. Đây là chiếc chõ thứ 7 thuộc văn hóa Đông Sơn được phát hiện, nhưng là hiện vật lớn nhất, nguyên vẹn nhất, với hình dáng cân đối, chắc chắn.
Mặt ngoài chõ trang trí văn thừng đập kết hợp miết láng, không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn hỗ trợ tăng độ bền, chống nứt vỡ khi nung, giữ nhiệt tốt khi sử dụng.
Chõ gốm được đánh giá là sản phẩm sáng tạo tiêu biểu của người Việt cổ, phản ánh trình độ kỹ thuật và đời sống xã hội thời đại kim khí-thời các Vua Hùng dựng nước.
Chuyên đề còn trưng bày ấn "Lương tài hầu chi ấn" có niên đại năm 1833; khuôn in "Tín phiếu mệnh giá 5 đồng," có niên đại năm 1947, là 2 bảo vật quốc gia thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh.
Hai bức tranh "Vườn xuân Trung Nam Bắc" của họa sỹ Nguyễn Gia Trí, được thực hiện từ năm 1969 đến năm 1989 và "Thanh niên thành đồng" của họa sỹ Nguyễn Sáng, được phác thảo năm 1967, hoàn thành năm 1978… là hai bảo vật quốc gia thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
Chuyên đề "Bảo vật quốc gia - Những kiệt tác di sản tại Thành phố Hồ Chí Minh" được trưng bày đến hết ngày 10/8/2025.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng 17 bảo vật quốc gia trưng bày lần này là minh chứng sống động cho chiều dài lịch sử, văn hóa của dân tộc.
Từ chõ gốm Đông Sơn, hiện vật biểu tượng cho văn hóa Óc Eo thế kỷ II-VIII, văn hóa Champa thế kỷ VIII-X, đến các cổ vật thời Nguyễn và các tác phẩm mỹ thuật giá trị; tất cả đều phản ánh dấu ấn rực rỡ của các thời kỳ phát triển.
Ông Nguyễn Minh Nhựt mong rằng chuyên đề sẽ mang đến những cảm xúc sâu sắc cho công chúng, góp phần lan tỏa tình yêu di sản, nâng cao ý thức bảo vệ, gìn giữ các bảo vật quốc gia. Đồng thời, Thành phố Hồ Chí Minh cần tiếp tục quan tâm, đầu tư sưu tầm và bảo tồn hiệu quả hơn nữa những báu vật đang có trên địa bàn thành phố trong không gian đô thị văn hóa mới.
Tính đến năm 2025, Việt Nam có 327 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh có 17 bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh và nhà sưu tập tư nhân Phạm Gia Chi Bảo.
