Theo Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, trong số 1.109 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập có 242 hài cốt tại Việt Nam, 173 hài cốt tại Lào và 694 hài cốt tại Campuchia. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng phát hiện 2 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.
Cùng với công tác tìm kiếm, các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh lấy mẫu và giám định ADN. Một đợt cao điểm thu nhận khoảng 250.000 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc đang được chuẩn bị triển khai nhằm phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ thông tin.
 |
Nghĩa trang Liệt sĩ Ba Dốc (Quảng Trị) hiện có 3.126 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 1.320 phần mộ chưa xác định được đầy đủ thông tin. |
Hành trình còn nhiều thách thức
Những năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Giai đoạn 2021-2025, cả nước quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ. Gần 13.500 mẫu hài cốt và thân nhân đã được tiếp nhận để phục vụ giám định, qua đó xác định danh tính hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng.
Ngoài ra, gần 60.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ đã được thu nhận để xây dựng ngân hàng gene phục vụ công tác xác định danh tính lâu dài. Hệ thống giám định ADN và cơ sở lưu trữ dữ liệu cũng từng bước được đầu tư, hoàn thiện.
Tuy nhiên, theo Ban Chỉ đạo quốc gia, hiện vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Thời gian càng kéo dài càng khiến công tác này gặp nhiều khó khăn do nhân chứng ngày càng ít, thông tin thất lạc và địa hình nhiều nơi đã thay đổi đáng kể.
 |
Mục tiêu tìm kiếm 7.000 hài cốt liệt sĩ
Từ thực tiễn đó, ngày 2/4/2026, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Theo kế hoạch, chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu đối với khoảng 230.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; hoàn thiện cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ và đẩy mạnh rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm phục vụ công tác tìm kiếm.
Hiện Bộ Quốc phòng đang duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm, quy tập tại Việt Nam, Lào và Campuchia; đồng thời bảo đảm nhân lực, trang thiết bị và phương tiện phục vụ nhiệm vụ. Công tác rà phá bom mìn cũng được tăng cường với 360 đội chuyên trách và gần 5.000 người tham gia. Đến nay đã rà phá được khoảng 3.500 ha trong tổng số hơn 22.700 ha cần thực hiện.
 |
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ ADN
Song song với công tác tìm kiếm, việc lấy mẫu và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN đang được triển khai trên diện rộng. Đến nay, các địa phương và quân khu đã thành lập 297 tổ lấy mẫu với hơn 3.600 người tham gia, thực hiện lấy mẫu tại hàng nghìn phần mộ liệt sĩ trên cả nước.
Ban Chỉ đạo quốc gia cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và cơ sở dữ liệu số trong việc phân tích, đối chiếu thông tin liệt sĩ. Đồng thời, các địa phương được yêu cầu tăng cường thu thập thông tin từ nhân chứng, người dân, cựu chiến binh và các nguồn tư liệu lịch sử nhằm phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.
Việc thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ dự kiến được triển khai đồng loạt trên toàn quốc từ ngày 20/6/2026 đến ngày 20/7/2027 với khoảng 250.000 mẫu, tạo nền tảng quan trọng cho việc xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin trong thời gian tới.
