Chuyện thú vị về đồng tiền cuối cùng của vương triều nhà Nguyễn

Dân gian xưa lưu truyền một câu chuyện thú vị trong lịch sử tiền tệ Việt Nam, nó liên quan đến đồng tiền cuối cùng trong của chế độ phong kiến và cũng là đồng tiền cuối cùng của vương triều Nguyễn.
Tiền Bảo Đại thông bảo- Thập văn.
Tiền Bảo Đại thông bảo- Thập văn.

Tháng 2/1924, Thái tử Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy đang du học tại Pháp về nước để dự Lễ Tứ Tuần Đại khánh của vua cha là Khải Định, đến tháng 11/1924 trở lại nước Pháp để tiếp tục học. Tháng 11/1925, Vĩnh Thụy về nước thọ tang Khải Định và đến ngày 8/1/1926, Vĩnh Thụy được tôn lên kế vị làm vua lấy niên hiệu Bảo Đại, tháng 3 cùng năm, Bảo Đại trở lại Pháp để tiếp tục học tập giao quyền điều hành cho một Hội đồng phụ chánh,

Sau 10 năm học tập ở Pháp, ngày 16/8/1932, Bảo Đại xuống tàu "Đác ta nhăng" (Dartagnan) về nước.Sau đó Bảo Đại đã tiến hành cải cách công việc trong triều như sắp xếp lại việc nội chính, bãi bỏ một số tập tục truyền thống từ đó thần dân không phải quỳ lạy mà có thể ngước nhìn long nhan nhà vua khi nhà vua tới, mỗi khi vào chầu các quan Tây không phải chắp tay xá lạy mà chỉ bắt tay vua, các quan ta cũng không phải quỳ lạy...

Tuy nhiên cũng có những việc vị vua Tây học này vẫn tuân theo quy tắc xưa, như đúc tiền chẳng hạn. Tiền đồng Bảo Đại thông bảo là loại tiền đồng Việt Nam kiểu cổ sau cùng được phát hành vào năm 1933; cớ ba loại khác nhau: Một loại tiền đúc cỡ nhỏ, loại tiền đúc cỡ lớn mặt sau có chữ "thập văn" và loại tiền đúc lớn nhất mặt sau không có chữ.

Chuyện thú vị về đồng tiền cuối cùng của vương triều nhà Nguyễn ảnh 1

Chân dung vua Bảo Đại.

Theo hệ quy đổi tỉ giá lúc bấy giờ, 01 tiền đồng Bảo Đại ăn 6 đồng tiền kẽm, 01 tiền đồng "thập văn" ăn 10 đồng tiền kẽm và 01 đồng trinh ăn 1/2 hay 1/3 tiền Khải Định (loại tiền máy rập). Đồng tiền Bảo Đại còn được gọi là 1/6 (một phần sáu) của 1 (một) đồng xu (1 đồng bạc có 100 xu), với một đồng Bảo Đại, người ta chỉ có thể mua được hai ba cọng hành lá.

Ngoài tiền Bảo Đại thông bảo thông thường, khi đó Ngân hàng Đông Dương còn đúc đồng trinh tiền Bảo Đại thông bảo bằng máy rập nhưng giá trị rất thấp, phải 02 hoặc có khi phải 03 đồng đồng trinh tiền Bảo Đại thông bảo mới ăn ngang giá trị 01 đồng trinh tiền Khải Định thông bảo. Nếu so với tiền Đông Dương thì giá trị đồng trinh tiền Bảo Đại thông bảo chỉ bằng 1/400 đến 1/600 của 01 xu tiền Đông Dương nên không có chức năng kinh tế nào.

Điều thú vị là đồng Bảo Đại thông bảo phải mất 2 thậm chí ba “đồng Bảo Đại” mới đổi được một “đồng Khải Định”. Trước đấy, người ta thường dùng “đồng Khải Định” để bố thí cho người ăn xin, nhưng kể từ khi “đồng Bảo Đại” ra đời, chiếm độc tôn giá trị thấp nhất, là đơn vị chót của hệ thống tiền tệ lúc bấy giờ nên thay vì cho đồng Khải Định như trước, người ta giờ chỉ cho đám “cái bang” đồng tiền nhỏ nhất là đồng Bảo Đại.

Theo tài liệu của báo Đuốc Nhà Nam thì trước khi đồng Bảo Đại ra đời, dân chúng vẫn tiêu xài tiền tệ bằng đơn vị chót là đồng Khải Định. Phải 2 (hai) Đồng Khải Định mới đổi được 1 (một) xu, do đó đồng Khải Định còn được gọi là đồng “nửa xu” hoặc “tiền chinh”.

Theo Dân Việt
Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tham gia bỏ phiếu. Ảnh: Trọng Đức
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam bỏ phiếu tại các điểm bầu cử ở Hà Nội
(Ngày Nay) - Sáng 15/3, cùng với cử tri trên cả nước, các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam đã bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) nhiệm kỳ 2026-2031 tại Hà Nội.
Người dân vùng biên giới thôn Thanh Sơn, xã Thanh Thủy (Tuyên Quang) hân hoan bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Đức Thọ/TTXVN
Ngày hội non sông lan tỏa khắp vùng biên
(Ngày Nay) - Sáng 15/3, hòa chung không khí Ngày hội non sông, đông đảo cử tri tỉnh Tuyên Quang nô nức cầm lá phiếu trên tay đến các khu vực bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, lựa chọn những đại biểu có đức, có tài phụng sự Tổ quốc và nhân dân.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân bỏ phiếu bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 39, phường Long Xuyên, An Giang.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân bỏ phiếu bầu cử tại phường Long Xuyên, An Giang
(Ngày Nay) - Sáng 15/3/2026, đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã tiến hành bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại điểm bầu cử số 39, khóm Đông An 2, phường Long Xuyên, An Giang.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo thành phố Hà Nội về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Dương Giang
Thủ tướng: Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm phải lấy con người làm trung tâm
(Ngày Nay) - Chiều 14/3, tại Trụ sở Chính phủ, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo thành phố Hà Nội, tiếp tục cho ý kiến, góp ý về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Học giả Trung Quốc: Hoạt động của Quốc hội Việt Nam cởi mở, minh bạch và hiệu quả
Học giả Trung Quốc: Hoạt động của Quốc hội Việt Nam cởi mở, minh bạch và hiệu quả
(Ngày Nay) - Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, được tổ chức trong bối cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa diễn ra thành công tốt đẹp, nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển trong tương lai do Đại hội XIV đề ra. Điều này bao gồm việc lồng ghép các mục tiêu đó vào các kế hoạch 5 năm và cả các chương trình phát triển kinh tế - xã hội dài hạn.